Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

05 Eylül '12

 
Kategori
Edebiyat
Okunma Sayısı
666
 

Âşık Celali

  Âşık Celali
 

  

 

 

“Adı bilinmeyen sonsuzdaki yer

Yalnızlık, ufkumda göklere değer

Ey sevgi, ey şiir, ey soğuk mermer:

Dilerim ki yüzyıllara kalasın.”

 

            Mehmet Ergönül

 

           Kimi sanata ürün vermiş kimseler vardır ki, yıllar geçse de adları ya da ürünleri unutulmaz. Böylesi insanlar ile ilgili bilgi edinmek istediğinizde adını internette arama motoruna yazarsınız. Sonuçta aradığınız bilgiler gözünüzün önündedir.

 

    ***

     Unutulmayan sanatçıya örnek olabilecek aşağıdaki özgün öykücüğü anımsamakta yarar var, kanısındayım:

   Koğuş arkadaşlarını okumaya yazmaya yönlendiren Nazım, aynı zamanda cezaevi yönetimine de yardım etmektedir. Cezaevi denetimine Adalet Bakanlığı'ndan bir müfettiş gelir. Bir kaç gün denetim yaptıktan sonra cezaevi müdürüne:

— Nazım Hikmet buradaymış, çağırın da görelim nasıl biridir? Der.

Nazım'ı odaya getirirler. Müdür koltuğuna iyice kurulan müfettiş ünlü şairi tepeden tırnağa süzer ve konuşur:

—Demek Nazım Hikmet sizsiniz, der. Nazım'a oturması için yer göstermez. Kısa bir konuşma sonrası, gidebilirsiniz, der. Nazım tam kapıdan çıkarken durur ve müfettişe dönüp sorar.

 —Ömer Hayyam adını duydunuz mu?

 Müfettiş hemen atılır:

 —Kim duymaz Hayyam'ı...

 Nazım:

 —Hayyam zamanında İran hükümdarı kimdi? Diye sorar. Müfettiş şaşırır!

 Nazım konuşmasını sürdürür: “Görüyorsunuz sanatçıyı anımsadınız ama hükümdarı anımsamadınız. Yıllar sonra beni dünya anımsayacak ama dönemin Adalet Bakanı'nı ve sizi kimse anımsamayacak.” der ve gider.

 Müfettiş yaptığı yanlışı anlar. Nazım'ı geri çağırır ama şair koğuşunun yolunu tutmuştur...

 Sahi, o dönemin Adalet Bakanı kimdi?

                                                                                           ***

           Bunlardan birisi Âşık CelaliBayburt’un Tahsinli köyünde doğduğu ve doğum tarihinin 19. yüzyılın ortalarına rastladığı ileri sürülüyor. Asıl adı Ahmet’tir. Halk arasında ‘Baba Celali’ olarak da söz edilir. Bütün yaşamını yoksulluk içinde ve çobanlık yüreğinin derinliklerinde duyarak şiirini yansıtmıştır.

          Ölüm tarihi 1915 olarak bilinen Âşık Celali’nin; Bayburt’un, Erzincan’ın, Erzurum’un ve Tercan’ın dolaşmadığı köyü, otlatmadığı sürüsü, sürmediği tarlası kalmadığı da belirtilmektedir.

          Âşık Celali, 19. yüzyıl halk şiirimizin içinde biraz gerilerde bırakılmış ya da unutulmuş şairidir. Ama şiirlerine eğilince pek de öyle "olmasa da olur" denilecek bir halk ozanı olmadığı ortaya çıkıyor. Yer yer yergisi, taşlaması ve alaylaması var.

          Bektaşiliğin bütün özelliklerini şiirlerinde, üstelik ustaca denebilecek bir biçimde verebilmiştir. Yaşamdaki kırıklığını, acılarını, yoksulluğunu ve sevisini içtenlikle sergilemiş bir halk ozanıdır. Ölen karısı için yaktığı ağıdı aşağıdadır:

 

                                                                        

                                                                           Ağıt

 

                                                  (Bu şiir, ozanın ölen karısı için söylediği ağıttır.)


Yurt yuva kıldığın tenli mereği
Düzüp kotardığın tepir eleği
Şu kavdan yaptığın tecir tereği
Divan-ı Bari'ye yadigâr götür

Elinle ördüğün çöpür ağını
Kahan eylediğin kelem bağını
Şu kabal biçtiğin sap orağını
Al Ulu Tanrı'ya bergüzar götür

Yetim gömleğini diken iğneyi
Her gün yem verdiğin topal ineği
Ayran topladığın şu ak küleği
Mahşer yığınağına sakla, sar götür

Üç kot arpa, beş kot çavdar ekerdik
Kesmik ekmeğine hasret çekerdik
Namertlere ağu, merde şekerdik
Sözünü tekrar et iftihar götür

İle kısmet, balsa bize pay taştı
Yokluktan derdimiz deriden aştı
Açlıkla uğraşmak hayli savaştı
Çektiğin mihnetten ah u zar götür

Yetim kalmış idin emzik tavında
Gamla kavrulmuştun gençlik çağında
Bir gül yeşertmedin vuslat bağında
Gönül yaraların beraber götür

De ki kadir Mevla’m bize ilişme
Dünyada sızlayan çıbanı deşme
Celali Baba'dan sorma söyleşme
Bu dertli çobandan bir selam götür
 

                Âşık Celali  

                        *             

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Bayburtlu araştırmanız kalıcı olacak nitelikte.Yarınlarda okuyanlara ne mutlu.Sizi kutluyorum. ÜŞD

Ünal Şöhret Dirlik 
 06.09.2012 19:05
Cevap :
Ünal Bey, Değerlendirmeniz için teşekkür ederim. O güzel Fethiye'de mutluluk ve sağlık dilerim. Ayrıca beni tanıyanlara selamımı söylerseniz, mutlu olurum!  07.09.2012 11:49
 

Eyvallah üstadım, Celali Babaya da, size de eyvallah. Güzel yazınız için teşekkürler. Şiir de çok güzelmiş. Nazım Hikmet kısmı da süper. Selam ve saygılarımla...

S Zobu 
 05.09.2012 15:30
Cevap :
Sayın Zobu, Duyarlı yaklaşımınız için teşekkürlerimle esenlikler dilerim.  06.09.2012 17:57
 

19.yy / ortalarında yaşayan Bayburtlu Aşık Celali'yi tanıtmanıza sevindim. Bazıları için yararlı bir kaynaktır.Ozanımızı rahmetle anar sizlere de selam ve sevgilerimi sunarım.A.G.

Abdülkadir Güler 
 05.09.2012 15:26
Cevap :
Teşekkürler Abdülkadir Kardeş! Elinize, dilinize, beyninize ve kaleminize sağlıklar olsun!  06.09.2012 17:59
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 695
Toplam yorum
: 483
Toplam mesaj
: 45
Ort. okunma sayısı
: 1354
Kayıt tarihi
: 18.08.08
 
 

Kırşehir Erkek İlköğretmen Okulu'nu, İzmir Buca Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümünü, İstanbul Çapa M..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster