Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

28 Ocak '21

 
Kategori
Tarih
Okunma Sayısı
175
 

10.YÜZYILDA SELÇUKLU DEVLETİ

10.YÜZYILDA SELÇUKLU'NUN ÇEVRESİNDEKİ DEVLETLER VE YURT TUTMA ÇABALARI

10.yüzyılın sonunda İslam Devletinin doğusunda Karahanlılar var. Karahanlılar Müslüman Türk Devletidir ve Sünni İslam’ı benimsemişlerdir. Mavaraünnehir-Horosan’da Samaniler vardır. Afganistan-Pakistan’da Gazneliler var. Türk ve Sünni İslam’ı benimsemişlerdir. Mısır-Suriye civarında Fatımiler vardır. Şii Araplardır ve Sünni Arap olan Abbasi Devletiyle mücadele halindeydiler. Balkanlarda ve Anadolu’da da Bizans İmparatorluğu yani Doğu Roma vardır. Etnik olarak Rum ve Hıristiyan’dırlar.

Bu dönemde Selçukların henüz toprak parçası yoktu. Bu yüzden yaşadıkları yerlerde tutunabilmeleri için ittifaklar kurmuşlardır.  Samanilerle ve Karahanlılar Maveraünnehir’in tek hâkimi olmak için mücadeleye girişmişlerdir. Selçuk Bey bundan yararlanmıştır. Lakin bu durum zaman zaman Selçuk Bey’i sıkıntıya sokmuştur. Karahanlılar, Samanilerin iç karışıklıklarından yararlanarak Maveraünnehir’i almışlardır. Samaniler ise bu durum karşısında Selçuk Bey’den yardım istemişlerdir. İstenen yardım sonuç vermiş ve bu ittifak sonucu Karahanlı Buğra Han’ı yenilgiye uğratmışlardır. Bunun sonucunda Selçuk Bey, Samaniler’den Buhara ve Semerkant civarında yeni otlakların kullanım iznini almıştır. Ayrıca Samaniler, Karahanlıların kendilerinden aldığı toprakları geri kazanmıştır. Selçuk Bey zaman zaman Samanilerle ittifak etmiş ama bu otlak elde etmekten başka bir şeye yaramamıştır. Toprak kazanamamışlardır. Çünkü o dönemde hâlâ zayıflardı.

999’da Karahanlı Hükümdarı İlik Nasır Han, Samani Devleti’ni ortadan kaldırınca Selçuk Bey sıkıntıya düşmüştür. Mavaraünnehir Karahanlılara, Horosan Gaznelilere geçmiştir. Selçuk Bey siyasi yalnızlıktan kurtulmak için Samani Hükümdarı Müntasıra yardım etmiş ama çözüm bulunamamıştır. Muntasır ise 1004 yılında ölmüş ve Türkmenler iyice yalnız kalmıştır. Samanilerin verdiği otlaklarda Karahanlılara geçmiştir. 1007-1009 yılında ise Selçuk Bey Cend’de ölmüş ve oraya defnedilmiştir. Selçuk Bey’in ölümünden sonra yerine oğlu Arslan Yabgu geçmiştir. Başa geçtiği sırada siyasi yalnızlık içindeydi. Çaresiz kalmamak için Karahanlılarla ittifak etmiştir.

Yalnız o dönemde Karahanlı Prensi Ali Tiğin iç isyan çıkartmıştı. Karahanlı Hükümdarı olan Arslan Han’a baş kaldırarak Buhara’ya gelmiştir. Ali Tiğin Selçuklu Hükümdarı Arslan Yabgu ile ittifak yapmıştır. Selçuklu da zaten Karahanlıların iç isyanlarından yararlanmak istemişti. Bu ittifak karşısında Karahanlı Hükümdarı Arslan Han ise başarılı olamamış ve geri çekilmiştir. Bu olay Gazneli Sultan Mahmut’un harekete geçmesine yol açmıştır. Bu ittifaka karşı ise Karahanlılar ile Gazneliler karşı bir ittifak oluşturmuşlar ve Ali Tiğin ve Arslan Yabgu üzerine yürümüşlerdir. Gazneli Mahmut, Selçuklu Hükümdarı Arslan Yabgu’yu antlaşma yapmak üzere çağırmış fakat Arslan Yabgu’yu tutuklatıp Hindistan’ın Kalencer Kalesine atmış ve 7 yıl orada hapsedilmiş, 1032 yılında da ölmüştür. Arslan Yabgu’nun oğlu Kutalmış, babasını kurtarmak için girişimlerde bulunmuş ancak başarılı olamamıştır. Selçuklular 1020-1021 civarı Cend havarisini terk etmiş ve Buhara’ya gelmişlerdir. Burada bir süre sessiz sedasız oturmuşlardır. Fakat Karahanlılar, Türkmenleri her zaman tehdit unsuru olarak görmüşlerdir.

Selçuklunun 10.yüzyıl ve sonlarında etrafında bulunan devletler ve yurt tutunmak için yaptığı ittifaklar kısaca bu şekildedir.  

 

ETEM SEVİK bu blog'u önerdi.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 19
Toplam yorum
: 0
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 106
Kayıt tarihi
: 20.01.21
 
 

Giresun Üniversitesi Tarih Bölümü mezunuyum. Aynı üniversitenin eğitim fakültesinde pedagojik forma..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster