Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

09 Şubat '17

 
Kategori
Çocuk Psikolojisi
Okunma Sayısı
1852
 

3-6 Yaş arkadaşlık ilişkileri

3-6 Yaş arkadaşlık ilişkileri
 

Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve bireyin hayatında kalıcı etkiler oluşturması açısından önem taşımaktadır. Gelişimdeki hızlılık ve okul öncesi eğitim sonucunda akran ilişkilerinin ilk örnekleri ortaya çıkmaktadır. Okul öncesi dönemdeki arkadaşlık ilişkileri, o dönemdeki sosyal ilişkileri, deneyimleri şekillendirmekle beraber bireyin ileriki yıllardaki sosyal-duygusal uyumunu etkileyebilmektedir.

Akranlarıyla sağlıklı ilişkiler kuran çocukların sosyal gelişimleri başta olmak üzere diğer gelişim alanlarında da kısa ve uzun vadede olumlu ilerlemeler sağlanacaktır. Arkadaşlık ilişkileri, olumlu ve olumsuz davranış örneklerini barındıran çok yönlü bir ilişki biçimidir. Bu ilişkiler, toplumdaki diğer sosyal ilişkilerle de etkileşim halindedir. Çocukların arkadaş grupları yetişkinlerden etkilenmekle birlikte onları da etkileyebilme özelliğine sahiptir.

Okul öncesi dönemde yaş ilerledikçe arkadaşlarla geçirilen sürelerde artış görülmektedir. Okul öncesi dönem, çocukların arkadaşlarıyla sosyal kabul adına çeşitli etkileşimler içinde bulundukları yıllardır. Bu etkileşimler içinde kazanılan yeni iletişim becerileri, ilişkilerin devamını sağlamakta; uyumu, yakınlığı da beraberinde getirmektedir. İletişim becerileri gelişirken arkadaşlarla yaşanan sorunları çözmek için davranışsal çözümler de üretilmektedir. Okul öncesi dönemdeki olumlu arkadaşlık ilişkileri, sosyal kabulü ve sosyal yeterliliği yıllar boyunca etkileyebilmektedir. Okul öncesi dönemdeki bedensel, zihinsel, sosyal ve duygusal olgunlaşma da çocuğun sosyal davranışlarında değişime neden olmaktadır. Bu değişim arkadaşlık ilişkilerinin niteliğini geliştirmektedir. Bebeklik döneminden okul çağına kadar geçen dönemde, çocukların akran ilişkileri oyunla başlamaktadır. Çocuklar akran gruplarında ilk önce yalnız ya da yetişkin rehberliğinde oynamaktadır. Bu oyun davranışı, zamanla yerini is birlikçi, sosyal sembolik oyuna bırakmaktadır. Okul öncesi dönemde yas ilerledikçe grup faaliyetlerine de geçilmektedir. Gruplar önce 2-3 kişilik olmakla birlikte zamanla çocuk sayısında artış görülmektedir. Bununla birlikte okul öncesi dönemde çocuklar aynı cinsiyetten akranlarından oluşan oyun grupları da oluşturmaya başlamaktadır.

3-6  YAŞ ARASI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİNİN GELİŞİMİ

Akranlar arasında ilk tercihler, ikinci yastan itibaren başlayabilmektedir. Küçük çocuklarda arkadaş ilişkilerinde cinsiyet tercihleri de zamanla aynı cinsiyetten karşı cinsiyete doğru gelişmektedir. İki-üç yaş civarında kız çocuklar, erkeklerden ziyade kızlarla oyuncaklarını paylaşıp kız akranlarının isteklerine cevap vermektedirler. Yaşamın ilk iki yılında, çocukların bir araya geldiklerinde daha çok ikili gruplar oluşturdukları gözlemlenmektedir. Üç yastan itibaren de hem arkadaş gruplarındaki çocuk sayısında hem de bu grupların oluşmasında farklılıklar görülebilmektedir. Kendi cinsiyetlerinden olan arkadaşlarıyla ilişki kurma eğilimleri de giderek artmaktadır. Aynı cinsiyette arkadaş tercihi, ilkokul dönemine kadar artarak devam etmektedir.

Dört yas çocuklarının arkadaşlarıyla ilgili algıları üç yastan daha karmaşıktır. Okul öncesi dönemde yaşın ilerlemesiyle birlikte arkadaş gruplarındaki çocuk sayısında ve arkadaşlarla geçirilen sürede artış görülmektedir. Daha çok çocuğun oluşturduğu gruplarda oynanan oyunlar çeşitlilik göstermekte ve süreleri artmaktadır. Ayrıca iş birliği gibi sosyal beceriler de bu dönemde gelişmeye başlamaktadır. Beş yastan sonra çocukların anlaşmazlıklarını çözmek için sosyal davranışlar ve sözel tartışma gibi farklı stratejiler de geliştirmeye başladıkları görülmektedir. Beş yasında diğer çocuklarla birlikte olma, iyi ilişkiler kurma isteğinin hâkim olduğu dönemin ardından, 6-7 yas aralığında çocukların paylaşma, dostluk ve sempati gibi davranışlar sergilemelerinin yanı sıra, rekabet, kavga ve çatışmalar içine girdikleri gözlemlenebilmektedir.

Okul öncesi dönemde yaslara göre arkadaş ilişkilerinin gelişimi incelendiğinde yas ilerledikçe çocuklarda arkadaşlık ilişkilerinin yapısının geliştiği görülmektedir. Bu durumu oluşturan etmenler; arkadaşlarla geçirilen zamanın artması, yaşın ilerlemesi ve oyundur. Uzun yıllardır yapılan çalışmalar akran ilişkilerinin, çocukların sosyal-psikolojik sağlıklarının en önemli belirleyicilerinden biri olduğunu ortaya koymaktadır. Tüm bu bilgiler ışığında çocukların gelişim özelliklerine göre belirlenen arkadaşlık süreçlerini bilmek ve tutum geliştirmek oldukça önem taşımaktadır. Çocukların sosyal ve duygusal anlamda beslendikleri bu süreç, erken çocuklukta başlamakta ve yetişkin yaşamını etkilemektedir.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 8
Toplam yorum
: 0
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 426
Kayıt tarihi
: 25.01.17
 
 

Kocaeli Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümünden mezun olan Çağla Keskin, Üskü..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster