Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 
 

TÜKETİCİ KÖŞESİNDE "SEMRA ABLANIZ"

http://blog.milliyet.com.tr/semra_sahin

30 Ekim '10

 
Kategori
Bayramlar
Okunma Sayısı
4676
 

87. yılına ulaştığımız Cumhuriyetimizin kadın milletvekilleri…

87. yılına ulaştığımız Cumhuriyetimizin kadın milletvekilleri…
 

www.ataturksitesi.com kapanmasın, destek veriniz..!


Türk Gençliği’ne Atatürk’ü tanıtmak ve Atatürk’ü sonsuzda yaşatmak uğrunda, “SÖZDE DEĞİL ÖZDE, ROZETTE DEĞİL, YÜREKTE ATATÜRK SİTESİ” sloganıyla 1995 yılından bu yana, tamamen editörünün özverileri ile internette yayında bulunan,

http://www.ataturksitesi.com sitesinden yaptığım alıntı ile, kadınların ilk kez oy kullandığı TBMM 5. Dönem seçimlerinin, 8 Şubat 1935'te yapıldığını ve 17 kadın milletvekilinin de, ilk kez TBMM’ne girdiğini görünce sanki dilimi yuttum.

BUGÜN CUMHURİYET’İMİZİN, 87. YILDÖNÜMÜNDEYİZ

Türk Gençliği’ne Atatürk’ü tanıtmak ve Atatürk’ü sonsuzda yaşatmak uğrunda,

“SÖZDE DEĞİL ÖZDE, ROZETTE DEĞİL, YÜREKTE ATATÜRK SİTESİ”

sloganıyla 1995 yılından bu yana, tamamen editörünün özverileri ile internette yayında bulunan,

220 milyon kişi ziyaret trafiğine ulaşmış ve editörünün, maddi ve manevi olarak, 15 yıldır kimseden destek görmemesinin tepkisi ile kapatılma aşamasında olan http://www.ataturksitesi.com/ sitesi ile ilgili yazımı, aşağıdaki linkle takiple,

http://blog.milliyet.com.tr/Bas_tarafi_kutlamali__devaminda_aci_bir_duyuru_anonsu_olan____Cumhuriyet_Yazisi_/Blog/?BlogNo=271627

okuyarak çözüm önerilerinizi beklediğimi de bildirmiştim.

Yineleyerek belirtiyorum, 87. yılını kutladığımız Cumhuriyetimizin Meclisine, 1935 yılında giren kadın milletvekilleri ile ilgili bilgileri de bu sitenin arşivinden yararlanarak sizlere aktarıyorum.

BUGÜN TBMM’DE KAÇ KADIN MİLLETVEKİLİMİZ VAR

“TBMM’deki kadın milletvekili sayısı 50’ye yükseldi. Meclis’te kadınların oranı yüzde 9’a ulaştı ama kadın temsil oranı açısından Türkiye 142 ülke arasında 108’inci oldu.”

Evet, aşağıdaki link haberiyle, son durum böyle görünüyor.

http://www.milliyet.com.tr/default.aspx?aType=HaberDetay&Kategori=yasam&ArticleID=503016&Date=08.03.2008

Yani 550 de 50….

500 erkek, 50 kadın Milletvekili….

Güzel değil mi..?

Oysa, 8 Şubat 1935'te yapılan seçimlerde ilk kez seçilme hakkını kullanan Türk kadını, TBMM'ye 18 milletvekili ile giriyor.

Türkiye'den sonra, kadınların, İtalya'da 1948'de, Fransa'da 1944'de, Japonya'da 1950'de ve İsviçre'de 1971'de seçilme hakkı elde ettiğini de bilmekte de, yarar var…

Yani, Türk kadınının genel seçimlere katılma, milletvekili seçme ve seçilme hakkını kazanmasının 76. yıldönümünde rakamlar, TBMM’deki kadın milletvekili oranının 1935’teki yüzde 4.5 oranını bir daha geçemediğini gösteriyor.

TÜRK KADINININ MİLLETVEKİLİ SEÇME VE SEÇİLME HAKKINI KAZANMASININ 76. YILDÖNÜMÜNDE RAKAMLAR UMUT KIRICI DURUMDADIR

Seçimlerin yapıldığı 1935 yılında erkek nüfusun yüzde 29.3’ü, kadın nüfusun ise ancak yüzde 9.8’i okur-yazar iken, bugün bu oran erkekler için yüzde 94.2, kadınlar için yüzde 77.5’e yükselmiş durumdadır.

Ancak eğitimde kadınlar lehine gelişen artış aynı oranda temsile yansımamış görünüyor.

1935’DE, İLK KADIN MİLLETVEKİLLERİMİZ KİMLER Dİ..?

1. Mebrure Gönenç – Afyonkarahisar

2. Sabiha Gökçül Erbay – Balıkesir

3. Şekibe İnsel – Bursa

4. Huriye Öniz Baha – Diyarbakır

5. Dr.Fatma Memik – Edirne

6. Nakiye Elgün – Erzurum

7. Fakihe Öymen – İstanbul

8. Hatı Çırpan (Satı Kadın) – Ankara

9. Ferruh Güpgüp – Kayseri

10. Bahire Bediş Morova – Konya

11. Mihri Pektaş – Malatya

12. Meliha Ulaş – Samsun

13. Fatma Esma Nayman - Seyhan

14. Sabiha Görkey – Sivas

15. Seniha Hızal – Trabzon

16. Benal Nevzat Arıman – İzmir

17. Türkan Örs Baştuğ – Antalya

18. Hatice Özgener - Çankırı (Ara seçimle)

Cumhuriyetin ilânı sonrası gerçekleştirilen köklü değişiklikler arasında , Türk kadınına tanınan seçme ve seçilme hakkı önemli bir gelişme olarak yer alır.

Son yıllarda kadının toplumdaki yerine ilişkin dikkate değer çalışmalar yapılmakla beraber , özellikle kadınlara tanınan siyasal haklar ve bu hakların istenilen şekilde kullanılıp kullanılmadığı konusu, üzerinde durulmaya değer bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır.

Zira, söz konusu hakların üzerinden yetmiş yıla yakın bir süre geçmesine rağmen, kadının siyasetteki yeri ile siyasal katılımdaki rolü ve etkinliği hala tartışılmaya devam etmektedir.

Bu tartışmaların odak noktasını ise, daha çok milletvekili seçilen günümüz Türkiye’sinde TBMM’ye girebilen kadınların sayıca azlığı meselesi oluşturmaktadır.

1935 YILI SEÇİMLERİNDE TBMM’NE SEÇİLEN İLK KADIN MİLLETVEKİLLERİMİZ HAKKINDA

MEBRURE GÖNENÇ (AFYONKARAHİSAR):

1900’de İstanbul’da doğdu. 1919’da Arnavutköy Amerikan Koleji’nden mezun oldu Fransızca ve İngilizce bilen Gönenç bir süre Çamlıca Kız Lisesi ve Üsküdar Amerikan Koleji’nde dil hocalığı yaptı. Adana Belediyesine seçilen ilk kadın meclis üyesidir. Seçilmeden önce CHF’dan Mersin Belediye üyesiydi. Bir dönem milletvekilliği yaptı.

HATI ÇIRPAN(SATI KADIN- ANKARA ):

1890’da Kazan’da doğdu. Milli savaşta malûl olmuş bir askerin eşiydi. Beş çocuğu vardı. Çiftçilikle uğraşan Satı Kadın hususi eğitim gördü. Seçildiğinde Kazan Köyü muhtarıydı. Bir dönem milletvekilliği yaptı.

TÜRKAN ÖRS BAŞTUĞ (ANTALYA):

1900’de Üsküdar’da doğdu. İstanbul Darülfünunun Felsefe Şubesinden mezun oldu. Fransızca biliyordu. Uzmanlık alanı felsefe, sosyoloji ve eğitimdi. Üsküdar Kız Sanat Mektebinde müdürlük yaptı. Seçimden önce Feyziâti Lisesi kız kısmı müdürlüğündeydi. İki dönem milletvekilliği yaptı.

SABİHA GÖKÇÜL ERBAY (BALIKESİR ):

1900’da Bergama’da doğdu. İstanbul Kız Muallim Mektebinde ve Yüksek Kız Muallimin İhzari (hazırlık) kısmında okumuştur. İzmir Kız Muallim Mektebinde edebiyat öğretmenliği ve müdürlük yapmıştır. Adana Lisesi ve İstanbul Erenköy Kız Lisesinde de öğretmenlik yapan Gökçül V. Dönemde Balıkesir, VI. ve VII. Dönemde ise Samsun milletvekili olmuştur. TBMM Başkanlık Divanı Katip üyeliğinde de bulunmuştur.

ŞEKİBE İNSEL (BURSA):

1886’da İstanbul’da doğdu. Ortaokul mezunuydu. Almanca biliyordu. Seçilmeden önce çiftçilikle uğraşıyordu. V. Dönemde milletvekiliydi.

HATİCE ÖZGENER (ÇANKIRI):

1865’te Selanik’te doğdu. Rüşdiye ve hususi öğrenim gördü. Rumca bilen Özgener milletvekili olmadan önce Darüleytam Müdürlüğünden emekli bir maarifçiydi. 1936 ara seçiminde parlamentoya girdi.

HURİYE ÖNİZ BAHA (DİYARBAKIR):

1887’de İstanbul’da doğdu. Tahsilini Londra Üniversitesi kadın kısmında Betford Kolej’de pedagoji eğitimi görerek tamamladı. İngilizce bilen Öniz İstanbul Kız Muallim Mektebi ile eski İnas İdadisinde pedagoji ve uygulama dersi ile ev idaresi derslerini okuttu. Balkan Harbinden sonra muhacirlere açılan kurslarda ders vermiş ve türlü hayır işlerinde çalışmış, Hilal-i Ahmer’in açtığı kursa giderek gönüllü hastabakıcı olmuştur. Milletvekili seçilmeden önce Türkçe öğretmenliği yapmaktaydı. Yeniköy Rum Mektebinde de öğretmenlik yapan Öniz, 1950’de vefat etti.

FATMA MEMİK (EDİRNE):

1903’te Safranbolu’da doğdu. İlköğrenimine Safranbolu’da başlayan Memik sekiz yaşında İstanbul’a geldi. Burada Beyazıt İnas Numune Mektebi ile Bezm-iâlem Valide Sultan Mektebinde okuduktan sonra Tıbbiye’ye girdi. Tıbbiye’den 1929’da birincilikle mezun oldu ve Gureba Hastanesinde çalıştı. Dahiliye uzmanı olan Memik seçilmeden önce Gureba Hastanesi Poliklinik Şefi idi. V., VI., VII., Dönem Edirne Milletvekilliği yapan Memik 1991’de vefat etti.

NAKİYE ELGÜN (ERZURUM ):

1882’de İstanbul’da doğdu.Kız Muallim Mektebi mezunu olan Elgün , ülkemizin en eski eğitimcilerinden biri olarak biliniyor.İstanbul Kız Lisesi müdürü iken, 1930’da İstanbul Şehir Meclisine ilk kadın üye olarak seçildi.Daimî Encümende üye olarak kaldı.3 dönem Erzurum milletvekilliği yaptı.

FAKİHE ÖYMEN (İSTANBUL):

1900’de İşkodra’da doğdu. Darülfünunun Coğrafya bölümünden mezun oldu. Fransızca bilen Öymen, Maarif ve Coğrafya uzmanıydı. Bursa Kız Muallim Mektebinde tarih ve coğrafya öğretmenliği ve Bursa Kız Lisesi Müdürlüğü yaptı. V., VI., VII. Dönem İstanbul, VIII. Dönem Ankara Milletvekilliği yapan Öymen, 1983’te vefat etti.

FERRUH GÜPGÜP (KAYSERİ ):

1891’de Kayseri’de doğdu. Öğrenimi hususi olan Güpgüp Arapça biliyordu. Biçki dikişle de ilgilendi ve Kayseri CHF Vilâyet İdare Heyeti ile Belediye Meclisi üyeliğinde bulundu.

BAHİRE BEDİŞ MOROVA AYDİLEK (KONYA):

1897’de Bosna’da doğdu. Bolu orta mektebinden mezun oldu. Bolu Kız Sanat Okulu’nda resim öğretmenliği yaptı. Seçimden önce Bolu Belediye Meclisi üyesiydi. V. Dönemde milletvekilliği yaptı.

MİHRİ BEKTAŞ (MALATYA):

1895’de Bursa’da doğdu. Amerikan Kız Koleji Mezunuydu. Fransızca ve İngilizce biliyordu. Robert Kolej’de İngilizce öğretmenliği yaptı ve CHF Kütüphane Encümenine seçildi. V., VI., VII. Dönemlerde Malatya Milletvekilliği yaptı.

MELİHA ULAŞ (SAMSUN):

1901de Sinop’ta doğdu. Darülfünun’un Edebiyat Şubesinden mezun oldu. Fransızca ve İngilizce biliyordu. İstanbul Kandilli Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği ile beş yıl Erzurum Kız Muallim Mektebinde başmuallimlik ve edebiyat öğretmenliği yaptı. Seçilmeden önce Samsun Lisesi’nde edebiyat öğretmeniydi. V. ve VI. Dönem Samsun Milletvekilliği yapan Ulaş 1942’de vefat etti.

ESMA NAYMAN (SEYHAN):

1899’da İstanbul’da doğdu. Lise mezunuydu. Fransızca, İngilizce ve Rumca biliyordu. Belediyecilik alanında uzmandı. Adana Belediye Meclisi üyeliğinde bulundu. Bir dönem milletvekilliği yapan Nayman 1967’de vefat etti.

SABİHA GÖRAAA (SİVAS ):

1888’de Üsküdar’da doğdu. Üsküdar Kız Sanayi Mektebinden sonra Darülmuallimat’ı bitirdi. 1917’de Darülfünun’un Riyaziye Şubesinden mezun oldu. Fransızca bilen Göraaa Kız Muallim Mektebi Müdür ve Muallimliklerinde bulundu. Seçilmeden önce Tokat orta mektebinde Riyaziye öğretmeniydi.

SENİHA HIZAL (TRABZON ):

1897’de Adapazarı’nda doğdu. İlk öğrenimini İstanbul Fatih Rüşdiyesi’nde, orta öğrenimini Kız Sanat Mektebi’nde yüksek öğrenimini ise Darülfünun Fen Fakültesi’nde tamamladı. (1918) Fransızca bilen Hızal, Darülmuallimat ve Erenköy Kız Lisesi Müdürlüğü’nde bulunduktan sonra Maarif Umum Müfettişliği’ne tayin edildi. Kendisi Türkiye’de ilk kadın müfettiş olarak bilinmektedir. İstanbul Kız Muallim Mektebi Müdürlüğü ile Fevziye Lisesi Müdürlüğünde bulundu. Selçuk Kız Sanat Okulu’nda da öğretmenlik yaptı. Şişli’de açtığı ilk ve orta tahsilli Yeni Türkiye Özel Mektebi’nde müdürlük ve öğretmenlik yaptı.

BENAL NEVZAD İSTAR ARIMAN (İZMİR ):

1903’te İzmir’de doğdu. İlk ve orta öğrenimini İzmir’de yaptı. 1921’de Paris Sorbonne Üniversitesi’nin Edebiyat bölümünden mezun oldu. Döndükten sonra Hilâliahmer ve Himaye-ietfal gibi yerlerde sosyal faaliyetlerde bulundu. CHF vilayet heyeti üyeliği de yapan Arıman, Fransızca ve Rumca biliyordu. Uzmanlık alanı belediyecilik, sosyoloji ve edebiyattı. İzmir Belediye üyeliği de yapan Arıman, V, VI., VII., ve VIII. Dönemde İzmir Milletvekilliği yaptı. 1990’da vefat etti

Görüldüğü gibi seçilen kadınların bir kaçı istisna edilirse, büyük çoğunluğu eğitim ve kültür seviyeleri itibariyle oldukça yüksektir.

Londra ve Paris Sorbonne mezunu olanların yanısıra, Darülfünun mezunu kadınlar çoğunluktadır.

İçlerinden biri köylü kadınların temsilcisi olarak Atatürk tarafından bizzat önerilen ve Ankara’nın tek kadın adayı olarak seçilen hususi eğitimli “Satı Kadın (Hatı Çırpan)” ile diğeri ortaokul mezunu olan ve çiftçilikle uğraşan Bursa mebusu Şekibe İnsel hariç tutulursa diğerleri en az lise ve yüksek okul mezunudur.

Seçilmeden önce siyasal deneyimi olanların yanı sıra birkaç dil bilen eğitimci hanımlar çoğunluktadır.

Bunlardan beşi okul müdürü , altısı Belediye Meclisi üyesi, ikisi çiftçi, ikisi öğretmen, biri muhtar, biri doktor, biri de emekli eğitimcidir.

Görüldüğü gibi o dönemde seçilen kadınların %70’e yakını (11’i) yüksek öğrenimli eğitimcidir.

O GÜNLER 1935, BUGÜNLER 2010….

YAŞASIN 87. YILINA ULAŞTIĞIMIZ CUMHURİYET, RAHMET OLSUN SİZLERE, CUMHURİYETİMİZE EMEK VERENLER…

ALINTI BİLGİSİ: ( Sözde Değil Özde, Rozette Değil Yürekte, Türkiye ve Dünyanın en kapsamlı Atatürk Sitesi Sloganıyla yayında olan, http://www.ataturksitesi.com/ internet sitesi, Kurucu Editörü, Sayın, Prof.Dr.Öner Samanlı’ya, sağladıkları kaynakça için, Türk kadını olarak teşekkürlerimle.)

Semra Şahin

TÜKETİCİ KÖŞESİNDE

“SEMRA ABLANIZ”

E-BİLGİ İÇİN: bizebilgi@hotmail.com

ÖNEMLİ DİPNOT BİLGİSİ:

Tüketici Köşesinde, “Semra Ablanız” Milliyet Blog sayfalarımdaki yazı ve resimlerimi,

İsmim, Soy İsmim ve yazının Kaynak linkinin gösterilmesi suretiyle alabilirsiniz.

Yazılarımın tüm telif hakları, “TÜKORDER” Tüketiciyi Koruma ve Bilinçlendirme Derneği Genel Merkezi’ne aittir.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 83
Toplam yorum
: 22
Toplam mesaj
: 21
Ort. okunma sayısı
: 2393
Kayıt tarihi
: 28.08.09
 
 

Tüketicileri bilinçlendirmek, haklarımızın aranmasına çözümler üretmek üzere faaliyette bulunanları ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster