Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 
 

Rumikorman (Korman Türkmen)

http://blog.milliyet.com.tr/rumi

04 Aralık '06

 
Kategori
Felsefe
Okunma Sayısı
46040
 

Mevlana Mesnevi'sinde Ney ile neyi kastediyor? Mevlana'nın Mesnevi'sinin ilk 18 beyti tercümesi

Mevlana Mesnevi'sinde Ney ile neyi kastediyor? Mevlana'nın Mesnevi'sinin ilk 18 beyti tercümesi
 

"Dinle bu Ney'den, şikayet etmede; ayrılıkları dile getirmekte... " Mesnevi'nin ilk 18 beyti bu beyit ile başlar. Peki neden Mesenevi'de Ney konu edilmiştir, Mevlana Ney ile bize neler anlatmak istiyor?

Mevlana Mesnevisi'nde konu edilen Ney ile bize asıl anlatmak istediği şey: "Kamil İnsan" dır.

Mevlana, Mesnevi'sinde ilk 18 beytinde "kamil insan" nasıl olunur ve "kamil insan" olmak için geçilecek evrelerden bahsetmektedir. Bunun için yapılması gerekenler özetlenir.

Sonuç olarak, İnsan her ne icat etmiş ise, bunu kendisine benzetmeye çalışmıştır. Yani model yine insanın kendisidir. Ney'i icat eden de yine insanın kendisidir ve bu yüzden Ney'i de yine kendisine benzetmeye çalışmıştır. İşte Mevlana'nın Mesnevi'sinde Ney'den bahsedilmesi de bu yüzdendir. Yani insan olmadan nasıl Ney kendi kendisine ötüp çalmazsa, Kamil İnsan'ı da Ney misali öttüren ise Allah'tır. Yani Kamil İnsan'ın sözleri doğrudan doğruya Allah'ın sözleridir. Allah'ı bulmak için öncelikle "Kamil İnsan" mertebesinde olmak gereklidir.

Mevlana'nın 18 beytinde bizlere neler söylemek istemiş? Hadi okuyalım ve anlamaya çalışalım...

1) Bişnev in ney çün hikâyet mî kuned

Ez cudâyîhâ hikâyet mî kuned

Dinle bu Ney'den, şikayet etmede; ayrılıkları dile getirmekte.

2) Kez nistân tâ merâ bebürîdeend

Ez nefîrem merd u zen nâlîdeend

Beni kamışlıktan kestiklerinden beri, kadın ve erkek tüm insanlar ağlamaktadırlar.

3) Sîne hâhem şerha şerha ez firâk

Tâ bigûyem şerh-i derd-i iştiyâk

Ayrılık derdini şerh etmek için, ayrılık acısı ile paramparça olmuş bir sine isterim.

4) Herkesî kû dûr mand ez asl-ı hiş

Bâz cûyed rûzgâr-ı vasl-ı hîş

Her kim aslından uzaklaşırsa, tekrar aslına geri dönmek ister

5) Men beher cem’iyyetî nâlân şudem

Cuft-i bedhâlân u huşhâlân şudem

Ben her cemiyette ağlar oldum, Bedhâl (kötü huylu) olanlarla da, hoşhâl (iyi huylu) olanlarla da birlikte oldum.

6) Her kesî ez zann-i hud şud yâr-i men

Az derûn-i men necust esrâr-i men

Herkes kendi zannınca benim dostum oldu, kimse içimdeki gerçek sırları aramadı.

7) Sırr-ı men ez nâle-i men dûr nist

Lîk çeşm-i gûşrâ an nûr nîst

Benim sırrım feryadımdan uzak değildir. Lâkin her gözde onu görecek nûr ve her kulakda onu işitecek kudret yoktur.

8) Ten zi cân u cân zi ten mestûr nîst

Lîyk kes râ dîd-i cân destûr nîst

Beden ruhdan, ruh da bedenden ayrı değildir. Lâkin herkesin rûhu görmesine izin yoktur.

9) Âteş est în nây ü nîst bâd

Her ki în âteş nedâred nîst bâd

Bu neye düşen ses âteşdir; havâ değil, her kimde bu âteş yoksa, o kimse olmasın.

10) Âteş-i ısk est ke’nder ney futâd

Cûşiş-i ışk est ke’nder mey futâd

Bu Neyden çıkan ses aşk ateşidir, şarabın coşması bile aşktandır.

11) Ney harîf-i herki ez yârî burîd

Perdehâyeş perdehây-i mâ derîd

Ney dostundan ayrı kalanın arkadaşıdır, onun makam perdeleri bizim vuslata mani olan perdelerimizi yırtmıştır.

12) Hemçu ney zehrî vu tiryâkî ki dîd

Hemçu ney demsâz u müştâkî ki dîd

Ney misali hem zehir, hem panzehir; hem demsâz, hem müştâk olanı kim görmüş?

13) Ney hadîs-i râh-i purhun mîkuned

Kıssahây-i ışk-ı Mecnûn mîkuned

Ney kanlı yollardan bahseder, Mecnûnâne aşkları hikâye eder.

14) Mahrem-î în hûş cuz bîhûş nist

Mer zebânrâ muşterî cuz gûş nîst

Dilin kulaktan başka müşterisi olmadığı gibi, bîhûş olandan başkası da maneviyatı idrak edemez.

15) Der gam-î mâ rûzhâ bîgâh şud

Rûzhâ bâ sûzhâ hemrâh şud

Bizim gamımızdan dolayı günler uzadı, günler ateşlerle ve yanmalarla geçti.

16) Rûzhâ ger reft gû rev bâk nîst

Tû bimân ey ânki çun tû pâk nist

Eğer günler geçip gidiyorsa varsın geçsin, Ey pâk ve mübârek olan insân-ı kâmil; sen vâr ol yeter!

17) Herki cuz mâhî zi âbeş sîr şud

Herki bîrûzîyist rûzeş dîr şud

Balıktan başkası onun suyuna kandı, nasipsiz olanın da rızkı geçikti.

18) Der neyâbed hâl-i puhte hîç hâm

Pes suhan kûtâh bâyed vesselâm

Ham olanlar hiç pişmiş olanın halinden anlar mı? O halde sözü kısa kesmek gerekirtir vesselâm.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Mevlana, aslında Mesnevisinin ilk on sekiz beytinde bütün eserinin kısa bir planını vermiştir: 1- Olgun olmayan kişinin hali (işsiz güçüz kişi). 2- Tanrı"nın varlığını hisedip uyanmaya çalışan kişi 3- Her şeyde O"nu aramaya ve görmeye başlayan kimse. 4- Dünyanın aldatıcı şeylerine kanmayan. 5- Gam ve kederlere O Yaratan"ın sevgisi uğruna aldırış etmeyen kişi. 6- Tanrı"da yok olan kişinin hali v.b.

Rumikorman (Korman Türkmen) 
 14.10.2010 1:13
 

Mesnevi şerhiyle aydınlatmanız güzel .Ve yorumkatmadan tercümenize de ardından şerh inize de katılmamak elde değil.Mevla Allah dostu demek.Veli nin edilgeni .sifatı mavsuf -mu idi?Ney ve insan benzetimi keşke bu sözcükler kısıtlı olmasaydı.Sazlıklardan koparılan kamış,beka aleminden ayrılıp fena ya gelince ilk inlemeyi veren.İçi boş olmalı .Aynen bedeni atıp ruhun saflığına eriştiği gibi.Ve yontulup kaleme dönüştüğü ve sese ve söze dönüştüğü gibi ..bir kalem olduğunda yine aynı özden ama ayrı görünümden kağıdın üzerinde çıkardığı ses ve mürekkebin dökülen gözyaşı damlalarınca bir hat yazısında inlediği gibi.ve bildirmekiçin Mevla neyi,yarattı Mevlaneyi gibi bir tasavvufi söz geldi aklıma.Allah razı olsun .Beni düşündürdünüz.

ütopik 
 21.10.2007 23:04
 

Sevgili Korman Bey. Mevlana'daki "Ney"in "kamil insanı" sembolize ettiğini bilmiyordum, bilgilendirmeniz için teşekkür ederim. Neyzenlerin neyden sadece ses çıkarabilmek için, aylarca uğraştıklarını duymuştum. Üstelik ney çalmada mükemmeliğe erişmenin yıllar aldığı düşünülürse, buradan yola çıkarak "Kamil insan olmak bir durum değil süreçtir" diyebiliriz sanırım. Sevgilerimle.

Kwan Yin 
 18.08.2007 13:21
Cevap :
Evet zaten Neyde baş pareden sona kadar 9 adet delik mevcuttur ki bu İnsanın yücelmesi (Kamil İnsan olması) için gerekli olan 9 şeyden geçmesi anlamına gelir. 1. delik (baş Pare) : İnsanın Olgunlaşması 2. delik: İnsanın Uyanışı (dünyalık yada ruhsal gıda arayışı) 3. delik: İstek ve şüphelerden arınmak 4. delik: Dünya zenginliğine ilgisizlik 5. delik: İlahi Aşk 6. delik: Kendini Feda etmek 7. delik: Hayret Makamı 8. delik: Herşeyi Allah ile zikretme 9. delik: Allah ile bir Olmak..  20.08.2007 16:57
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
 
Toplam blog
: 68
Toplam yorum
: 81
Toplam mesaj
: 18
Ort. okunma sayısı
: 7203
Kayıt tarihi
: 01.12.06
 
 

1968 Ankara doğumluyum. Selçuk Üniversitesi, Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Fars Dili ve Edebiyatı Bilim..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster