Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

13 Haziran '12

 
Kategori
Hukuk
Okunma Sayısı
1634
 

Adalet mefhumu

Adalet mefhumu
 

Herkesin adalete ihtiyacı vardır.


Adalet, hakkın gözetilmesi ve yerine getirilmesi anlamına gelir. Haklı ile haksızın ayırt edilmesi adaletle sağlanır. Adalet kavramı temelde hukuk kurallarına uygunluğu içerir. İnsanların toplum içindeki davranışlarıyla ilgili olduğundan ahlak ve din kurallarıyla da ilişkilidir ve tarih boyunca tartışmalı bir alan olmuştur. Düşünürler eski çağlardan beri adalet kavramıyla ilgilenmişlerdir. Kutsal kitapların hepsinde adalete ve adil olmaya ilişkin bölümler bulunur. Eski Yunanlı düşünür Platon’a göre adalet en yüce erdemlerden biri, insanın ve devletin temel davranış kuralıdır.

18. yüzyılda Aydınlanma Çağı düşünürleri adalet kavramını daha dar biçimde tanımladılar. Onlara göre hukuka ve hukuksal eşitliğe uygunluk adalet için yeterlidir. Ne var ki, hukuk düzeni her zaman adil olmayabilir. Çünkü hukuk yasaların her durumda aynı biçimde uygulanmasını gerektirir.
Günümüzde adalet kavramı sosyal adaleti de kapsamaktadır. Sosyal adalet, ekonomik, sosyal ve kültürel değerlerin dağılımındaki dengesizliklerin giderilmesini, toplumdaki zayıf ve güçsüzlere devletçe yardım edilmesini içerir.

Adalet, kılı kırka yararak ortaya konulan hükmün adıdır. Adalet, devletin en zirvesindeki insanla, bir çoban arasında fark gözetilmeden alınan karardır. Adalet, kanun hükmünden zerrece sapmadan, anlama, yorumlama ve uygulama pratiğinde kanuna en uygun sonucu ortaya koyabilmektir. Adaleti sembolize eden, elinde doğruları ve hakkaniyeti tartan terazinin bulunduğu kadının gözleri bağlanarak kişiye göre adalet dağıtılmaması sağlanır.

Adalet deyince akla çok sözler gelir. Ulu önderimiz Mustafa Kemal Atatürk “Adalet mülkün temelidir.” diyerek adaletin önemine vurgu yapmıştır. "Adaletin kestiği parmak acımaz", "Hazreti Süleyman'ın Adaleti" ve de "Allah hekime, hâkime muhtaç etmesin" gibi.

 Ve başka özdeyişler: "Kılıcın yapamadığını adalet yapar", "Kuvvete dayanmayan adalet aciz, adalete dayanmayan kuvvet zalimdir", "Kuvvetsiz adalet ve adaletsiz kuvvet iki büyük felakettir", "Adaletin kuvvetli, kuvvetlerin de adaletli olmaları gerekir", "Adaletin hâkim olduğu yerde, silahın yeri yoktur", "Devletlerin sarsılmayan temelini adalet teşkil eder" ve "Geç kalan adalet adaletsizliktir", “İyi olmak kolaydır, zor olan adil olmaktır”!
Adalet aslında evrensel bir kavramdır. İnsanlık her uygarlık düzeyinde adaleti aramış ve adalet şöyle veya böyle devletin temeli olmuştur. Temel sarsılınca da o "medeniyetler" çökmüştür. Alman Atasözünde de bu kavram şöyle ifade edilir. “Bir memleket yalnız adaletle ebedileşir, adaletsizlikle yıkılır.” Adalet olmayınca, o yerde huzur olmaz, huzur olmayan yerde, hayatın tadı ve mutluluğu kalmaz.

Bir toplumda adalet yoksa o toplumda düzenden bahsetmek mümkün değildir. Bir toplumda suç varsa, orada adalet yoktur. Adaletin hedef ve amacı, eşitliği ve düzeni sağlamaktır. Hak kaybolunca toplumun tüm kesimleri kendi kendinin adaletini aramaya başlar, kargaşa, anarşi ve kaos ortamı doğar. Adaletin olmadığı yerde, ahlaktan bahsedilemez ve adil olmayan bir ulus, özgürde değildir. Bir rejimde; halkın adalete inanmaz bir hale gelince, o rejim çöker. Toplumun huzuru, birliği, dirliği, düzenliği için adalet şarttır. Adalet olmayınca bütün kötülükler baş gösterir. Toplumsal barış oluşmaz, insanlar arası iyi ilişkiler kurulamaz. Sonuçta herkes hakkını mahkemelerde aramak zorunda kalır. Böylece adliyelerde dosyalar çoğalır. Fakat tam olarak adaletin olduğu yerlerde mahkemeler işsiz, hapishaneler ıssız kalır.

Adaletin egemen olduğu toplumlarda, silahın yeri yoktur. Adaletin kestiği parmak acımaz. En yıkıcı yara, haksızlık yarasıdır.  Adalet önce devletten gelir ve yasalar bir toplumun düzenidir. Adaleti kanunlar sağlar ve kanunların bittiği yerde zulüm başlar. İyi kanunlar, vicdanın yazmış olduğu şekillerden ibarettir.

Toplumun düzenini sağlamak için, kanunların herkese aynı şekilde uygulanması gerekir. Suçluyu affetmek, mazluma zulmetmektir. Kanunların değeri, onu uygulayanların değeri ile ölçülür. Suçluların aklandığı, suçsuzların cezalandırıldığı yerlerde yargıçlar hüküm giyer.

Yapılan kanunların birilerinin (güçlülerin, iktidarın) lehine uygulanması veya uygulandırılması, çok büyük devasa adalet sarayları yapılarak, örtülecek bir adaletsizlik değildir. Haklının hakkını, mazlumun ahını, adaletin kılıcını doğru sallayarak koruyabiliriz.

Hepimizin aynı duyarlılık ve hayranlıkla izlediğimiz ve bildiğimiz Hz  Ömer'in adaletini talep ederiz çoğunlukla. Hz. Ömerin, üzerinde titizlikle durduğu ve asla müsamaha göstermediği en önemli konu adalet konusu idi  O, mevki, rütbe, soyluluk vb  hiçbir ayırım gözetmeden hakların sahiplerine verilmesi için çok şiddetli davranmıştır  Bu konuda onun yanında bir köle ile efendisi arasında hiç bir fark olmamıştır   O, her tarafta adaletin eksiksiz yerine getirilmesi, muhtaç ve yoksul kimselerin gözetilmesi için ülkenin en ücra köşelerindeki durumlardan zamanında haberdar olmuş, muhtaç kimseler konusunda din ayırımı gözetmeden, hiristiyan ve yahudilerden olan yoksullara da yardım etmiştir.

Şimdilerde, Adalet mefhumundan söz etmekten daha ziyade, yaklaşık 1,750 milyon genç insanın ve ailelerinin yaşadığı adalet zafiyeti için, merhum adaletten söz edebiliriz ancak.
Adaletli yarınlar ümidi ile sağlıcakla kalın.

Nizamettin BİBER
Uzman İnşaat Mühendisi  

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 881
Toplam yorum
: 3742
Toplam mesaj
: 85
Ort. okunma sayısı
: 2556
Kayıt tarihi
: 06.06.12
 
 

Yeni dünya düzensizliğinde insan olmaya çalışan ve okuyarak ne kadar cahil olduğunu gören, olayla..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster