Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

02 Eylül '12

 
Kategori
İnançlar
Okunma Sayısı
4512
 

Ahlakın çeşitleri

Ahlak ilminin bilinmesi ve uygulanması aşaması ayrı ayrı değerlendirilerek iki ayrı bölümde değerlendirilir. Ahlakın güzelliği sadece onun bilinmesi değildir. Aynı zamanda bilinen bu güzelliklerin hayatta uygulanması ve güzelliklerin eylemlerle kendini ortaya koyması gerekir.

A)NAZARİ AHLAK

Nazari ahlaka, teorik ahlak veya ahlak felsefesi de diyebiliriz. Burada incelenen başlıca meseleler, insan hareketlerinin gayesi yani hayır, şer, saadet, kemal amacına ulaşmak, ahlakta yükümlülüğün mahiyeti, vicdan, vazife kavramı ve bunları açıklayan çeşitli felsefi sistemlerdir. Bu arada İslam’da ahlakın yeri ve bu meseleler hakkında İslam düşünürlerinin ileri sürdükleri fikirler görülecektir. Çünkü bu fikirler ile güzelliklerin çeşitliliği ve uygulanması farklı olarak kendini gösterecektir.

Kendine ait bilgilerle kendini ortaya koymaktadır. Hayattaki bütün güzelliklerin kendini ortaya koyması öncelikli olarak bilgide kendini ortaya koymasıdır. Bu tür durumlarla kendini ortaya koymayan kimselerin kendine ait farklılıkları ortaya koymaktadır.

 

B)AMELİ AHLAK

Ameli ahlak ise bir ferdin kendine ve kendinden başkalarına ait vazifeleri ve ilişkileri bu kısmının konusunu teşkil eder. Ahlaki gayenin gerçekleşmesi için kullanılacak vasıtaların özel durumlara göre belirtilmesi ve açıklanması bu kısımda yapılacaktır. Burada, şahsi ahlak, aile ahlakı, sosyal ahlak, medeni ve siyasi ahlak gibi meseleler söz konusu olacaktır. Burada önemli olan insanların kendilerine ait olan ahlaki ilkelerini bulundukları konuma şartlara göre uygulamada hayata geçirmesidir. Bunu hayata geçirme alanında göstermeyen durumlar, siyasi ahlaki siyaset politikasında uygulamayan politikacılar etik bir yönetim anlayışından bahsedemezler.

Ameli ahlak, diğer adıyla yaşama geçirilen ahlakın birkaç yönden araştırılması ve hayatta uygulanması gerekir. Çünkü hayatta uygulanan ve iki dünyanın mutluluğunu sağlayan bu ahlaki ilkeler din tarafından ortaya konulurken hep insanın psikolojik açıdan kendini rahat etmesini sağlar. Bu ahlaki ilkeler insanlar için yerine getirlmesi ve yapılması gereken vazifeler olarak sıralanabilir.

Bunları beş başlıkta incelemek daha sağlıklı olacaktır:

a)İnsanın Allaha ve Peygamberine karşı vazifeleri; İnsanın, kendini anlayabilmesi ve rahat bir manevi huzura ulaşabilmesi için Allah’a ve Peygambere karşı vazifelerini yerine getirmesi gerekir. İbadetlerini yaparken, Allah’ın emir ve yasaklarına uyarak daha rahat etmesini hissederek yaşamını devam eder. Peygamberin ahlaki ilkelerini yerine getirmeye çalışır ve her konuda onun görüşlerini emir telakki ederek yapmaya ve Peygamberin Allah’ın emir ve yasaklarını kendisine iletmedeki rolünü düşünerek ikisinin birbirinden ayrılmayan durumda olduğunu hisseder. Çünkü Allah’ın emir ve yasaklarını da Peygamber aracılığıyla öğrenir. Bundan dolayı hayatta mutluluk ve huzurun en önemli kapısı olarak onlara karşı vazifelerini yerine getirmekle olacağının bilincinde olur.

b)İnsanın kendi şahsına karşı vazifeleri: Kendi şahsına ait görevlerini yerine getirirken, vücudunun kendisine emanet edildiğini bilerek, sağlıklı olmaya ve kendine karşı saygısını öğrenir. Gücünü, sınırların, yapması ve yapmaması gereken durumları öğrenir. Çünkü kendisini tanıyamayan insanların Rablerini tanıyamayacağını bilirler ve ona göre anlamaya çalışırlar.

c)İnsanın ailesine karşı vazifeleri: Ailesine karşı olan vazifeleri de ameli ahlakın tanımına giren alanlarından biridir. Eşine ve çocuklarına karşı saygı ve sevgiyi elden bırakmadan davranışlarını düzene koymalıdır. Evde kendisinin her yaptığını hafızasına kaydeden bir çocuk oldukça daha fazla dikkat etmesi ve davranışlarının ilerde kendisinin karşısına çocuğu vasıtasıyla çıktığında bunda herhangi bir tedbir alamayacağının bilincinde olması gerekir. Aile hem erkeğin hem kadının içerisinde huzur bulduğu bir sığınaktır. Çocuklar için de durum aynı şekilde ve hatta bir derece daha ileri durumdadır.

d)İnsanın yurduna ve milletine karşı vazifeleri: Yine ahlakın en fazla değer verdiği ve vatandaşlığın temel ilkeleri olarak karşımıza çıkan bir bölüm de insanın vatanına ve milletine karşı vazifelerini yerine getirmesidir. Hertürlü ihtiyacını orada gideren, mutluluk ve huzuru orada bulan birey buna karşı vazifelerini unutmamalıdır. Vatandaşlık ilişkilerinin bir kısmı dini bir kısmı ise insani ilişkiler olarak karşımıza çıkmaktadır.

e)İnsanın bütün insanlara karşı vazifeleri: Müslüman diğer insanların elinden ve dilinden selamette olduğu kimsedir, şeklinde tarif eden Peygamber, diğer insanlara karşı ahlaki vazifelerimizi dile getirmektedir. Hatta Hıristiyan birisinin cenazesine insan olduğu için gerekli saygının gösterilmesi gerektiğini lütfetmesi bizim diğer insanlara karşı dini, milliyeti ve zihniyeti ne olursa olsun hoşgörünün sınırlarını belirterek, güzel ahlakın tamamlayıcısı olarak kendisini ispatlamaktadır.

İşte ahlakın çeşitlerini sadece bazı davranışlarla sınırlamak yanlışlığını önleyen en önemli delil olarak, Hz.Aişe’ye, Peygamberin ahlakı nedir? Sorusuna; “O’nun ahlakı Kur’an’dır”, şeklindeki cevabı, Dinin bir bütün olarak ahlakı kucakladığını ve her alana yaydığının göstergesidir.

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 35
Toplam yorum
: 4
Toplam mesaj
: 1
Ort. okunma sayısı
: 888
Kayıt tarihi
: 17.08.12
 
 

Türkiye meselelerine duyarlı, çeşitli alanlarda yazan ve araştırmayı seven bir eğitimci...T ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster