Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

02 Şubat '09

 
Kategori
Bilim
Okunma Sayısı
2613
 

Atatürk ve Türkiye'nin jeopolitik önemi

Atatürk ve Türkiye'nin jeopolitik önemi
 

Türkiye'nin coğrafi konumu



TÜRKİYE'NİN BULUNDUĞU COĞRAFİ KONUMUNUN DAYATTIĞI JEOPOLİTİK...


Başlarken...

Blog başlığı olarak seçtiğim ifadede "dayatma" sözcüğü, bazı kimseler tarafından belki yanlış anlaşılabilir. Bu nedenle bu konuda kısa bir açıklama yapmanın yararlı olacağını düşünüyorum.

"Jeopolitik" sözcüğü, Fransızca kökenli bir sözcüktür ve Türkçe'de, genel olarak "coğrafyanın politikaya etkisi" şeklinde anlamlandırılır.

"jeopolitik" , 20'nci Yüzyıl'dan bu yana bir bilim olarak tanındığı için, bilimsel anlamı da, "Devletlerin coğrafi özellikleriyle siyasetleri arasındaki ilişkileri inceleyen bir bilim" şeklindedir.(1)

Yani, devletlerin ve hükümetlerin, özellikle dış siyasetlerini, coğrafi konumlarının dayattırdı istikamette yönlendirmeleri gerekir. Bu nedenle, devletlerin ve hükümetlerin iç ve dış siyasette verdikleri kararın sağlığı, coğrafi konumlarının dayattığı jepolitiğe uygun olup olmadıkları ile belli olur.


TÜRKİYE'NİİN JEOPOLİTİK ÖNEMİ...:

Türkiye, Avrupa(daha yakın konumu ile Balkanlar), Asya(daha yakın konumu ile Kafkaslar) ve Ortadoğu arasında, siyasi gerginliklerin ve savaşların en çok görüldüğü bölgenin tam ortasında yer alan coğrafi konumu ile dikkati çekmektedir.

Türkiye'nin bu coğrafi konumu, bu coğrafyada meydana gelecek gerginlikleri ve savaşları hem etkileyecek ve hem de onlardan etkilenebilecek bir özelliğe ve öneme haizdir.

Bölgede meydana gelecek bir siyasi gerginlik ya da savaş sırasında, Türkiye'nin alacağı tavır, savaş öncesi siyasi gerginliğin ve savaşların sonucunu belirleyebilecek kadar önemlidir.

Günümüzde, Balkanlar'da, Kafkaslar'da ve özellikle de Ortadoğu'da, Türkiye'nin "etkileyen" ve "etkilenen" Jeopolitik özelliği ve önemi kendini göstermiştir. Bu jeopolitik özellik ve önem, Türkiye'nin "etki" ve "ilgi" sahasına giren bölgelerde meydana gelebilecek benzer olaylarda da kendini gösterecektir.

Türkiye'nin içinde bulunduğu coğrafyada, sayısal ve teknik olarak güçlü bir ordu bulundurması da, "etkileyen" ve "etkilenen" bu jeopolitik özelliğinden ve öneminden kaynaklanmaktadır.


ATATÜRK'ÜN BU KONUDAKİ DÜŞÜNCESİ...:

Atatürk, daha 1907 yılında "Köhneleşen ve varlığını neredeyse kaybeden Osmanlı İmparatorluğu'nun gövdesi üzerine devlet oturtulamaz, ancak Türk çoğunluğu toprağı üzerine oturtulabilir"(2) demiştir.

Atatürk'ün bu isteği, tamamen jeopolitik kaygılardan kaynaklanan bir değerlendirme idi. Çünkü Osmanlı İmparatorluğu'nun gerilemesini ve çöküşünü hazırlayan nedenlerden biri de, (Batı'nın ekonomik, sosyokültürel, askeri ve teknolojik ilerlemesine ayak uyduramamsı yanında) yönetimi zorlaştıran bir şekilde gereğinden fazla genişlemesidir.

30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi(Türkiye'nin aleyhine bir içerikte olmasına rağmen), Türkiye için toprak esasına dayanan bir "ulus-ülke" özdeşliğinin ilk ayağını oluşturmuştur. Bu ayak üzerine bina edilen yeni Türkiye Cumhuriyeti Devleti, coğrafi konumuna ve bu konumun dayattığı jeopolitik özelliğine uygun bir dış politika izlemesi gerekiyordu.

Türkiye'nin izlemesi gereken dış politikasının esası, "uluslararası hukuka saygılı, barışçıl bir politika" olmalıydı. Bu esas da, Atatürk'ün "Yurtta barış, dünyada barış" ilkesinin bir açılımı idi. Ayrıca, uluslararası bir nitelik de taşıyan bu ilke, komşu ülkelerle "iyi geçinme" esasına dayanan " güvenlik ve ittifak arayışları" nın da yolunu açmıştır.

Son söz...:

Günümüzde, Balkanlar, Kafkaslar ve Ortadoğu'nun siyasi gerginlikleri ve savaşları ortasında kalmış Türkiye'yi, bu karışık coğrafyada ayakta tutan ve tutmaya da devam edecek en önemli husus, "coğrafi konumun dayattığı jeopolitik özelliğini ve önemini çok iyi anlaması ve bunu akıllıca kullanmasıdır."


cdenizkent

_____________ :

(1) "jeopolitik", Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi, Cilt- 12, Milliyet Yayınları, 1986
(2) Falih Rıfkı Atay, Çankaya, 1984, s. 47

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

dünyada en iyi yansıtan, dünyanın en yakışıklı coğrafi sınırlara, ve en güzel insanlarına sahip Türkiye'dir. Bu yapıyı kırmaya çalışanlar asla amaçlarına ulaşamazlar..Selamlar

ŞEVKET ÇORBACIOĞLU 
 04.02.2009 0:52
Cevap :
Merhaba Şevket Bey...Bu konu fazla ilgi görmedi ama, biraz daha devam edeceğim. Eğer Türkiye, coğrafi konumunun gerektirfiği hem lehte hem de aleyhte olabişlecek jeopolitiğini iyi kavrar ve gereğini uygularsa, pek çok siyasi sorunun üstesinden gekebilir. Selamlar.  04.02.2009 16:49
 

Ulus devlet kavramının tartışmaya açıldığı günümüzde yazınızın katkılar sunmasını diliyorum. Sevgi ve saygımla...

yeşilsoğan 
 03.02.2009 9:33
Cevap :
Merhaba...Umarım öyle olur. Ülkenin politikalarını yönlendiren kişilerin, kararlarını verirken bu konuya da biraz dikkat etmeleri gerektiğini düşünüyorum. Çünkü, ülkemiz gerçekten hasas bir coğrafyada bulunmaktadır. Ve bu coğrafyada da en önemli bir etkinliğe sahiptir ve bu etkinliği sürdürmek zorundadır. Selamlar.  03.02.2009 13:46
 

Birilerinin de gidip Hamasın yanında yer almasının, bu coğrafyadaki "etkin" konumumuza bir yarar sağlıyacağını düşünemiyorum. Saygılar, selamlar...

izmirli97 
 03.02.2009 0:11
Cevap :
Merhaba...Ben bu bloğu yazarken, ne İsrail'i, ne Filistin'i ne de Hamas'ı düşündüm. Jeoplolitik bir bilimdir ve Türkiye'nin genel jeopolitiği içinde, Hamas, İsrail ve Filistin'in adı bile geçmez. Türkiyenin jeopolitiği konusunda bir koferans verilse, bloğumda da belirttiğim gibi, Kafkaslar, Balkanlar ve Ortadoğu gibi genel bölgeler dillendirilir. Böyle bir konferansta "Hamas"ın "H"sı bile geçmez. Selamlar.  03.02.2009 13:56
 

Sevgili deniz bey..Türkiyenin jeopolitik konumu ve tarihi geçmişi, "durma düşersin" mantığını zorunlu kılıyor bence..Türkiye, mevcut sınırları içerisinde, ne kokar ne bulaşır, politikalarla yaşabilecek konumda bir ülke değil..Bu bakımdan, aktif dış politika üretmek zorunda..Selamlarımla..

ali açıköz 
 02.02.2009 17:54
Cevap :
Merhaba Ali Bey...Evet, bloğumda da belirttiğim gibi, Türkiye, coğrafi konumun gerektirdiği akıllı bir politika uygulayabilse ve buna inansa, bunun çok faydasını görür. Ama ne yazık ki, jeopolitik konusu, Türkiye'de askerlerin dışında çok kimse tarafından bilinmektedir. Ben bu konuya biraz meraklı olduğumdan dillendirmenin tam zamanı olduğunu düşündüm. Selamlar.  03.02.2009 14:01
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
 
Toplam blog
: 502
Toplam yorum
: 1295
Toplam mesaj
: 32
Ort. okunma sayısı
: 1200
Kayıt tarihi
: 11.12.07
 
 

İstanbul doğumluyum. İlk, orta ve lise öğrenimi İstanbul'da tamamladım. İstanbul Üniversitesi'nde..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster