Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

11 Temmuz '08

 
Kategori
Ekonomi - Finans
Okunma Sayısı
7756
 

Bankacılıkta Maliyet - Hacim - Kar Analizi (Başabaş Analizi)

Bankacılıkta Maliyet - Hacim - Kar Analizi (Başabaş Analizi)
 

Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.



İşletmelerin finans yönetiminde kullanabileceği kontrol ve yönetim araçlarından biriside maliyet – hacim - kar analizidir (Kara Geçiş AnaliziBaşabaş Noktası Analizi - Break Even Point). Bu analiz ile işletmeler sabit giderleri, değişken giderleri ve kar (yada zarar) arasındaki ilişkilerini belirleyerek esas olarak zarar etmeyeceği asgari iş hacmi düzeyi ve planladığı kar hedefini gerçekleştirmek için gerekli iş hacmi düzeyini belirlemeye çalışırlar. Özelliklede bu analiz ile kara geçiş için planlanan iş hacmi ile işletmenin gerçekleşen iş hacmi arasında karşılaştırmalar yapılarak faaliyetlerin kontrol edilmesi yönetim açısından önemli faydalar sağlar.


Ancak Kara Geçiş Analizinin uygulaması üretim yapan sanayi işletmelerine uygulaması hizmet sektöründe faaliyet gösteren Bankacılık Sektörüne göre nisbeten kolaydır. Özellikle sanayi işletmelerinde bu analiz için gerekli verileri tesbit edebilmek kolaydır. Oysa Bankacılık Sektöründe Kara Geçiş Analizi için gerekli kavramları, ilişkileri ve verileri tesbit edebilmek oldukça zordur. Bu nedenlede Kara Geçiş Analizinin bu sektörde kullanımına ilişkin finans literatüründe çalışmalar bulabilmek oldukça zordur. Bankacılık Sektöründe Kara Geçiş Analizinin uygulamasına dönük yeni bir kavramsal çerçeve "Bankacılık Maliyet - Hacim - Kar Analizi Tekniği - Kara Geçiş Analizi" başlıklı makale Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.nin elektronik ortamda yayınladığı "Kalkınma Dergisi" 'nin 48. sayısında (Nisan - Haziran 2008 - Sayı:48) yayınlandı. ( http://tkbnet/tkb/tkb_dergi/48_dergi.pdf 7. ve 10. sayfalar)(*) Bu yazı bu çalışmanın bir özetini içermektedir.


KARA GEÇİŞ ANALİZİNDE TANIMLAR

Kara Geçiş Analizi, özetle işletmenin gelirlerinin işletme giderlerini karşıladığı iş hacmi veya noktası veya katkı payının sabit giderleri karşıladığı iş hacmi olarak tanımlanabilir.


Sabit Giderler, belirli bir dönemde iş hacminde yada üretim faaliyetindeki değişmelerle beraber değişmeyen giderlerdir. Değişken Giderler ise ilgili dönemde iş hacmi yada üretim faaliyetindeki değişmelerle aynı oranda değişme gösteren giderlerdir.


Katkı payı yada katkı marjı (marjinal katkı, marjinal gelir, nakit marjı) ise satış geliri ile değişken giderler arasındaki farktır. Güvenlik yada emniyet marjı ise planlanan iş hacmi ile başabaş iş hacmi arasındaki ilişkiyi tanımlayan bir kavramdır.

BANKALARDA KARA GEÇİŞ ANALİZİ

Kara Geçiş Analizi, bankacılık sektöründe de bir bankanın optimum performansını belirlemede etkin bir şekilde kullanılabilecek faydalı bir araçtır. Bu analizi ile bankalar büyüme faktörünü analizin dışında bırakmak varsayımıyla kar planlamasında etkili bir şekilde kullanabilirler. Kara Geçiş Analizi ile bankalar bir bankanın maliyet – hacim – karına ilişkin kritik değişkenlerin eşiklerini belirleyerek yöneticilere önemli araçlar sağlarlar. Bu kritik değişkenler ise şunlardır:

1. Bir bankanın ne kar ne de zarar ettiği gelir düzeyini yani başabaş noktasını tesbit etmek,

2. Bankanın katkı marjı eğilimini tesbit etmek,

3. Bankanın katkı marjı ve karlılığını etkileyen faktörleri tesbit etmek,

4. Katkı marjını geliştirici yöntemleri tesbit etmektir.

Kara Geçiş Analizi, yönetime sadece içe dönük veriler ve araçlar sağlamakla kalmaz, risk yönetiminde dışa dönük veri ve araçlarda sağlarlar. Bankalar bilindiği üzere kredi risklerinin (nakdi) yanında garanti risklerinide (gayri nakdi) taşırlar. Bankalar gayri nakdi kredi risklerini yüklenirkende diğer bankaları analiz etmeleri gerekir. Bankacılık sektöründe bankalar sadece kendi risklerini ölçmekle yetinemezler. Çalıştığı sektördeki diğer bankalarında risklerini ölçmek zorundadır. Piyasa içindeki risklerin karşılaştırılması içinde Kara Geçiş Analizi banka yönetimlerine önemli bir yol gösterici olarak katkı sağlarlar.

BANKALARDA KARA GEÇİŞ ANALİZİNDE DEĞİŞKENLER

Bir bankanın kar yaratma kapasitesini belirleyen ana değişkenler faiz gelirleri, diğer gelirler ile faiz giderleri ve diğer giderler olmak üzere dört ana kategoridir.

BANKALARDA GİDERLER

Kara Geçiş Analizinde en önemli değişkenler giderlerdir. Giderlerin sabit ve değişken giderler olarak ayrılması gerekir. Bankalarda giderlerin sabit ve değişken olarak ayrılması oldukça zordur. Bankalarda giderler geniş anlamda kullanılan kredilere verilen faizler (mevduata / para piyasası işlemlerine / ihraç edilen menkul kıymetler / diğer) değişken giderler, diğer giderler ise sabit giderlerdir.

BANKALARDA GELİRLER

Bu analizde kullanılan ikinci önemli değişken ise gelirlerdir. Bankalarda kredilerden alınan faizler (bankalardan / para piyasası işlemlerinden / ihraç edilen menkul kıymetlerden / diğer) ve diğer hizmetlerden elde edilen gelirler bankaların gelirlerini oluşturur.

BANKALARDA FİNANSAL KAPASİTE

Bankaların finansal kapasitesini belirleyen iki ana değişken vardır. Bu iki değişkenden birincisi geniş anlamda bankanın kredi ve piyasa riskleri, ikincisi ise bu risklere karşı bankanın mevcut sermaye yeterliliğidir. Bu her iki değişkenden sermaye yeterliliği yasal olarak tanımlanan, belirlenen ve bankalar için veri olarak alınabilecek bir değişkendir.

BANKALARDA KARA GEÇİŞ ANALİZİNİN HESAPLAMALARI

KARA GEÇİŞ KREDİ STOK DÜZEYİNİN HESAPLANMASI

Öncelikle bankanın Kara Geçiş Kredi Stok Düzeyini (Kbb) hesaplamamız gerekir. Bankanın Sabit Giderlerini kaynak maliyetine ilave edilecek orana (spread) bölersek Kara Geçiş Kredi Stok Düzeyini hesaplayabiliriz. Ancak bunun içinde bankanın kar marjını hesaplamamız gerekir. Bu kar marjını ise geniş anlamda bankanın kredilerden alınan fazilerden, kredilere verilen faizleri çıkarıp kredilerden alınan faizlere bölersek bu oranı hesaplayabiliriz.



KAR PLANLAMASINDA KARA GEÇİŞ ANALİZİ

Bankalar Kara Geçiş Analizini kar planlamasında kullanırken Sabit Giderlere Hedeflenen geliri ilave edip, katkı marjına bölerek Hedeflenen Karlarını hasaplayabilirler.

Hedeflenen Kredi Hacmi = Sabit Giderler + Hedeflenen Kar / Katkı Marjı

Bu hesaplamaya tahmini vergileride bir faktör olarak ekleyebiliriz. O zaman formülümüz:

Hedeflenen Kredi Hacmi = Sabit Giderler + Hedeflenen Net Kar + Tahmini Vergi / Katkı Marjı

SONUÇ:

Kara Geçiş Analizi yukarıda anlatmaya çalıştığımız gibi sadece sanayi işletmeleri için değil, finansal sektörde faaliyet gösteren bankalarında kar planlamasında kullanabileceği etkili bir araçtır. Bu analiz ile bir bankanın zarar ya da kar etmeye başlayacağı gelir düzeyini tesbit etmede çok önemli katkılar sağlar. Kara geçiş noktası gelir ve aynı zamanda katkı payı düzeyini bilmek, bu güvenlik düzeyinin nasıl sürdürülebileceğini ve kara geçiş noktası düzeyinin altına düşmekten kaçınmak için neler yapılabileceğini belirlemede etkin bir araç olarak bankalara yardımcı olur. Bankanın kar yaratma kapasitesini belirleyen değişkenlerle Kara Geçiş Analizi arasında kurulacak ilişkiler bir bankanın başarı düzeyini artırabilecek bir finansal araç olarak yönetime iyi bir yol gösterici olurlar.


Yücel Özbilgin

Erdinç Kutlu

Fehmi Dinçer


Ankara 2008


Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. KALKINMA Dergisi:

1. http://www.tkb.com.tr/data/file/kalkinma_dergisi/48_dergi.pdf

2.
http://fehmidincer.googlepages.com/48_dergi.pdf

Risk kelimesinin etimolojisi:

http://blog.milliyet.com.tr/Kelimelerin_Tarihi___Risk__Kelimesinin_Etimolojisi/Blog/?BlogNo=225803








Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 109
Toplam yorum
: 40
Toplam mesaj
: 6
Ort. okunma sayısı
: 5170
Kayıt tarihi
: 23.03.07
 
 

1959 yılında Fertek - Niğde'de doğdum. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültes..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster