Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

07 Aralık '10

     
    Kategori
    Turizm
    Okunma Sayısı
    3354
     

    Barış adı, anlamı ve kavramı

    Barış adı, anlamı ve kavramı
     

    Kapadokya'da Amerikalı grup ile yürüyüş anı - 2009



    Türkçe’de Barış adının İngilizceki karşılığı “Peace” iken Latince’de “Pax” ya da “Concordia”, Yunanca’da “İrini”, Arapça’da “Selim”, İbranice’de “Şalom”, Farsça’da “Sulh” ve Rusça’da ise “Mir” olarak karşımıza çıkar.

    Kelime olarak; “kişi ya da kişiler arasında anlaşma, uyum”; “taraflar arası birlik, muvafakat”; “arkadaşlık”; “huzur”; “zihnin kişiyi rahatsız edici fikir, tutum, takıntı ve durumlardan arınması” anlamlarına gelen Barış kelimesi “armoni”, “huzur”, “sükunet”, “berraklık”, “uyku”, “istirahat” ve “savaş” kelimeleri ile de anlam akrabalığı ve ilişkisi içindedir.

    Temel olarak Barış ismi iki kategoriye ayrılabilir. Bunlardan birincisi “politik” ikincisi ise “duygusal” ya da “içsel” anlamlara işaret eder. Bir önceki paragrafda Barış adının karşılığı ve kullanım yaygınlığı yalnızca batı değil doğu dillerinde de yaygın bir şekilde görülür. Bu metnin altında bu konuya ilişkin bir liste bulabilirsiniz. İkinci anlamda kullanılan Barış filozofik, zihinsel, dinsel ve inançsal boyuttadır.

    Politik Yaklaşım - Romalılar

    Savaş kavramı geçmişte veya günümüzde bir grup huzursuzluk ya da rahasızlık durumunu ifade eden durumlara işaret eder. Barış kelimesinin politik yönüne en güzel örnek Latince’deki karşılığı olan “Pax” olacaktır. Pax tarihte ciddi savaşların olmadığı ve genelin bir siyasi düzen tarafından yönetildiği dönemlere işaret eder. Buna verilecek en örnekler arasında “Pax Romana” gelir. Geç Latince’de karşımıza çıkan bu kelime Roma Barış’ına, yani Roma hükmü altında güvenliğin ve Barış’ın sağlanması anlamına gelir.

    İç dünyamızda, felsefi ve dini anlamıyla Barış

    İnsanlık tarih boyunca doğanın işleyişini açıklayabilmek amacıyla kavramlar yaratmış ve bunları insan formuna sokarak bu kavramları dinsel/içsel hayatının bir parçası haline getirmiştir. Bazı kaynaklara göre bu kavramlardan bir tanesi Romalılar tarafından yaratılmıştır. Siyasi anlamının yanında bir de dinsel anlam kazanmaya başlayan Barış kavramı, Barış Tanrıçası Pax veya Concordia olarak karşımıza çıkar. Concordia kuvvetle muhtemel ki ilk kez imparator Augustus Octavius tarafından bir tanrıça olarak tanınmış olmalıdır. İmparator Augustus’un dönemi, siyasi huzurun yakalandığı dönem olarak bilinir ki Barış Tanrıça’sının ilk kez onun döneminde ortaya çıkması bir rastlantı olmasa gerektir. Geçmişi M.Ö. 9.yy kadar uzanan Pax Augusta’ya adanan sunak, M.S. 75 yıllarında imparator Vespasyan döneminde bir tapınağa dönüştürülerek inşaatı tamamlanmıştır. Bu kelimenin eş anlamlısı olan “Concordia” bugün karşımıza coğrafi yer adı olarak karşımıza çıkar. Paris’te ve Birleşik Devletlerde meydan adı olarak karşımıza çıkanları bunların en ünlülerindendir.

    Aristofanes ve İrini

    Bir başka öykü geçmişi ise içlerinde Aristofanes’in de bulunduğu Yunan Klasik Çağı’nın en ünlüleri olan Sofokles, Perikles, Platon ve Euripidis çağına kadar uzanır. M.Ö. 5.yy’da yaşayan Aristofanes bu konuda bir komedi yazmış ve adını da, Antik ve Çağdaş Yunanca’da “Barış” anlamına gelen “İrini” olarak koymuştu. İkinci anlamında kullanımına en güzel örnek olarak İstanbul’un birinci tepesinin üstünde, bugün Topkapı Sarayının dördüncü avlusunda bulunan ve Barış’a adanan Aya İrini Kilisesi verilebilir. Bu örneğin önemi Büyük Kostantin tarafından serbest bırakılan Hristiyanlığın ilk resmi kilisesi –Hristiyanlığın bir bakıma zafer sembolü- olması yanında kilisenin Barış kavramına adanmasından, o dönem için Barış’a verilen önemi göstermesinden gelir.

    Arap - İbrani Geleneği

    Kavramın kullanıma dair bir başka örnek ise Ortadoğu’dan, özlellikle de Arab-İbrani geleneğinden. Arapça’da “Selim” ve İbranice’de “Şalom” olarak adlandırılan iki kelimenin birbirine benzerliği dikkat çekicidir. Hakeza, şu ana kadar incelediğimiz dillerdeki anlamlarla da yakın benzerlikler içerisindedir. Arapça’da bu kelimenin kullanımı o kadar tanıdıkdır ki bize; “Es-Selamun Aleyküm” Yine bu kökten türetilmiş olan “İslam” ve “Müslüman” kelimeleri de bize tanıdık gelen kelimelerdir. Özellikle İslam’ın Barış’a vurgu yaparak adını bu anlayıştan alması dikkate değer bir noktadır.

    Sembollerin dilinde Barış

    Söyle genel olarak bir bakışta tarih boyunca kullanılan iki tane temel sembolün barış’ı temsil ettiği görülür; “Zeytin Dalı” ve “Güvercin”. Bu iki sembolün karşımıza çıktığı en ünlü öykü Nuh Tufanı’dır. Tufandan sonra karaya çıkıp çıkamayacaklarını anlamak için bir güvercin yollayan Nuh, Güvercinin zeytin dalı ile birlikte dönmesiyle artık tufanın sona erdiği ve Barış içinde bir hayata başlayabileceklerininde müjdesini almış olurlar. O tarihten sonra Barış’ı temsil eden iki figür haline dönüşen bu sembollerden Zeytin Dalı daha sonraları karşımıza Yunan mitolojisinde çıkacaktır.

    Latince’de Minerva, Yunanca’da Athina olarak anılan, bilgelik, savaş, strateji, üretim teknikleri, adalet ve yeteneğin tanrıçaları olan bu iki tanrıçadan minerva olanı Athina’nın Roma mitolojisindeki yansıması olarak karşımıza çıkar. Athina’ya onun korumasını alabilmek için adanan şehirlerden en ünlüsü Atina’dır. Mitolojiye göre Şehrin sakinleri şehrin kurulmasını takiben şehrin hangi tanrı ya da tanrıçaya adanacağına karar verebilmek için bir yarışma düzenlerler. Efsaneye göre şehre en güzel katkıyı yapan tanrı ya da tanrıçanın adı şehre verilecektir. Athena ve Poseidon’un katıldığı yarışmada Poseidon şehre bir su kaynağı hediye ederken Athena zeytin ağacını hediye eder. Anlayacağımız dile çevirmek istersek Poseidon şehire geleneksel yaşam biçimi ve tarım yapmayı salık verirken, Athena ticareti hediye etmiştir. Bunlardan Athena’nın hediyesini beğenen şehir halkı kazananı Athena olarak ilan ederler. Ticaret ile Barış arasındaki ilişkiyi anlamak için kahin olmaya gerek yoktur kanaatimce. Bu örneği anlamak için öncelikle zeytin ve zeytin yağının o dönemin –tabiri caiz ise- petrolüdür. Ve ticaret yapabilmeniz için gereken birinci öncelik sattığınız malın parasını alacağınızdan emin olmaktır. Bu açıdan bakıldığında, Atinalıların seçimlerini ticaretten yana yaptıklarını ve bunu sağlayabilmek için Barış’a ihtiyaçları olduğunu kavramaları çok uzun sürmemiş olsa gerektir.

    Barış H. Partal

    Profesyonel Turist Rehberi

    Istanbul Rehberler Odası

    Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

     
    Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
    Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
    Toplam blog
    : 1
    Toplam yorum
    : 0
    Toplam mesaj
    : 0
    Ort. okunma sayısı
    : 3354
    Kayıt tarihi
    : 04.12.10
     
     

    İstanbul Rehberler Odası üyesi, profesyonel İngilizce ve Yunanca dillerinden lisanslı turist rehberi..

     
     
    Yazarı paylaş
    • Tümünü göster