Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

10 Nisan '07

 
Kategori
Bilim
Okunma Sayısı
5834
 

Beyin göçünün engellenmesi üzerine

Beyin göçünün engellenmesi üzerine
 

2000 yilinda Bogazici Universitesi Elektrik-Elektronik Muhendisligi'nden mezun oldugumuzda, mezun grubumuzda yaklasik 50 kisi mevcuttu. Mezun olanlarin onlerinde ana baslik olarak 4 tercih mevcuttu.

Birincisi askere gitmek, ki bildigim kadariyla kimse bunu secmedi. Ikincisi ise girmek, ucuncusu yurticinde yuksek lisans, dorduncusu ise yurt disinda yuksek lisans idi. Ikinci yonu secip, ise girenlerin cogu bankalara girerek, aldiklari egitimle hic de alakali olmayan islerle ugrasmak zorunda kaldilar. Yurt icinde yuksek lisans yapip da is de calismayanlar, asistanliktan aldiklari parayla hayat kuramadiklari icin, cogunlukla ailelerine bagimli kaldilar.

Dorduncu tercih, yani yurtdisinda yuksek lisans ise herhalde yaklasik 40 kisinin tercihi oldu. Bu kadar cok kisinin tercih etmesinin belli basli sebepleri arasinda sunlar sayilabilir: Yurt disinda uc sene asistanlik yapildiginda dovizle askerlik yapilabilmesi, yurt disinda yasam tecrubesi elde edip bakis acisinin genislemesi, yurtdisindaki universitelerde asistanlarin, Turkiye'deki yeni mezun muhendislerden daha fazla para kazanmasi.

Bu dagilimin bizim bolumdeki kadar uc olmasa da, Turkiye'deki belli basli diger bolumlerde de benzer oldugunu bilmekteyim. Ozellikle bolum icindeki basarili ogrencilerin yurtdisina gitme orani cok daha yuksek. Bu ogrenciler yurtdisinda A.B.D. basta olmak uzere Kanada ve A.B'yi tercih etmekteler.

Bu ogrenciler egitimlerini tamamladiktan sonra yurda donmeleri Turkiye icin cok buyuk kazanc olacaktir. Bu, ta Tanzimat zamanindan beri Turkiye'nin yetismis eleman sorununa yonelik cozumlerden biri olmustur. Ancak bu ogrencilerin egitimlerini ve hatta bir miktar is tecrubelerini kazandiktan sonra mutlaka yurda donusleri saglanmalidir.

Keza, A.B.D., Kanada ve A.B.'nin kalkinmasindaki temel itici gucu, pek cok degisik ulkeden (Cin, Hindistan basta olmak uzere) bu ulkelere goc eden basarili ogrenciler olusturmaktadir. Bu ulkelerin muhendislik ve bilim alanindaki yuksek lisans programlarina bakarsaniz, burada hic bir birinci dunya ulkesi vatandasi bulamazsiniz, Genelde %70'ini Cinli ve Hintli ogrenciler, kalan %30'u diger 3. dunya ulkesi vatandaslari olusturur. Amerika ve Avrupa ulkelerinin vatandaslari ise genelde sosyal bilimler, isletme gibi alanlari secerler. Zaten, genelde analitik algilama seviyesi cok yuksek olmayan bu ulkelerin vatandaslari, gururlarini incitse de kalkinmak icin bu gelen beyinlere muhtactir. O yuzden ucuncu dunya ulkelerinden beyinleri cekmek icin sistemli bir sekilde calismalar yurutmektelerdir.

Burada onemle uzerinde durulmasi gereken, Turkiye'nin beyin gocunu engellemek ve geriye cevirmek icin ne yapmasi gerektigidir. Burada Turkiye'nin en onemli avantaji maneviyattir. Yurt disindaki gozlemlerime dayanarak soyleyebilirim ki, Turk insani, Hintli, Cinli yahut Iranli'ya kiyasla yurduna cok daha baglidir. Bunun en onemli sosyolojik alt yapisi bence yakin zamanda kazanilmis olan bir Kurtulus savasidir. Ancak maneviyat, beyin gocunun onune gecmek icin tek basina yeterli degildir.

Maneviyattan (ki donme niyetini cogu zaman bu saglar; yurtdisinda yeterince kalirsaniz, Istanbul trafigi aklinizdan gider, Uskudar vapurunda, bogaz sularina carparak ictiginiz sahlebin tadi kalir hafizanizda) sonra onemli olan, cogu idealist bu insanlarin, dondukleri zaman potansiyellerini tamamen kullanabilecekleri is sahalari yaratilmasidir.

Bugun, Turkiye'nin en buyuk sektorleri hizmet agirlikli sektorlerdir. En buyuk firmalari, kayde deger bir Arge calismasi gostermemektedir. Arge calismalarinin zayifligi dolayisiyla da yeni teknoloji uretilememekte, yurtdisindan getirilen teknolojiler, ambalajlanip Turk halkina satilmaktadir. Kendi alanimdan ornek vermek gerekirse, bugun Turkiye'de satilan cep telefonlarinin tamamina yakini yurtdisinda uretilmektedir. Bunlara Turk halkinin verdigi paralar tamamen yurtdisina gitmektedir. Halbuki bugun hem bunlari uretibilecek sermaye hem de insan kaynagi Turkiye'nin elinde mevcuttur. Bugun Turkiye'nin utanci, findiga verilen fiyat degil, bir cep telefonu fiyatina Turkiye'den ne kadar findik gittigidir.

Burada devlete ve ozel sektore ayri ayri gorevler dusmektedir. Ozel sektor, artik ikinci nesil patronlarin elindedir. Yani sermaye birikimini yapmis birinci nesil patronlarin, egitimli veliahtlari yonetime gelmistir. Bu veliahtlarinin gorevi Turkiye'nin temelden kalkinmasini ve uzun vadede sirketlerinin cok daha fazla buyumesini saglayacak olan teknoloji uretimine yonelmesidir. Unutmayiniz ki, Turkiye kazanirsa, iscisi ve isvereni hep beraber kazancli cikacaktir.

Devlete ise belli basli iki gorev dusmektedir. Ilki, bilim ureten universitelerle, teknoloji firmalarinin baglarini kuvvetlendirici yasalar cikarilmalidir. Ikincisi ise Merkezi yonetimin teknoloji ureten sirketlere vergi avantajlarini genisletmesi ve yerel yonetimlerin altyapi konusunda sirketlere kolaylik saglamasidir. En zor olan iki kisim maneviyat ve egitimli insan kaynagi zaten Turkiye'nin elinde mevcuttur. Bu firsat kacirilmamalidir.

Bu calismalar, Turkiye'de istenilen seviyede olmasa da yavas yavas baslamistir. Tuketiciye dusen gorev, teknoloji urunlerin secerken, Turkiye'de uretilenlere oncelik vermeye calisarak bu sirketlere destek olmaktir. Birinci nesil Arge sirketleri Turkiye'de IT, savunma ve telekom alaninda kurulmustur. Yurtdisindaki beyinlere dusen ise, geri donerek bu sirketlere bir basamak olusturmak ve gelecek yillardaki daha buyuk Arge faaliyetlerine on ayak olmaktir.

Daha fazla bilgi icin Google'dan "brain drain from third world" diye aramak yeterli olacaktir.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

baş çözüm tbmmden geçmektedir herşey olumlu olumsuz siyasidir. önce tbmm imtahanla pırıl pırıl gençlerle doldurursak tümsorunlar herşey gibi tarihin derinliklerine gömülecek yda tarihten silinmeyecektir. istersek yeni 0 km bir partiyi türk milleti isterse çıkartacaktır. mehmet terzi

öncetürkiye 
 26.03.2007 20:18
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 8
Toplam yorum
: 5
Toplam mesaj
: 4
Ort. okunma sayısı
: 2166
Kayıt tarihi
: 06.03.07
 
 

2000 ve 2002 Boğaziçi Elektronik, 2006 Ottawa U Elektronik mezunuyum. Doktora tezimi yeni nesil mobi..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster