Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

19 Ocak '09

 
Kategori
Edebiyat
Okunma Sayısı
2401
 

Bir kitap bu kadar kötü tercüme edilir

Bahar Yayınevi'nce basılan Lev Nikolayeviç Tolstoy'un Hacı Murad isimli romanını okudum. Türkçeye Süheyl Güven çevirmiş. Rusça bildiğim için yapılan tercüme hataları hemen gözüme çarptı. O kadar düşük cümleler kullanılmış ve noktalama işaretlerine dikkat edilmemiş ki, tercümenin kötülüğünü anlamak için illa da rusça bilmeye bile gerek yok !

İşin daha vahim tarafı; kitabın ilk sayfasında, yayın danışmanından editörüne, düzelticisinden dizgisine bi dolu insanın emeği geçmiş gözüküyor. Kitabı okuyan sıradan bir kişinin bile bu bariz hataları görmemesi imkansız. Bu sebeple, basılmadan önce tercüme eden kişi dışında kimsenin okumadığı kesin. Tercüme eden meslektaşım mutlaka iyi bir şeyler yapmak istemiştir. Ama kim yaparsa yapsın, tercüme bir başkasına kontrol ettirilir. Bu tercümenin kimseye kontrol ettirilmediği aşikar.

Bütün hataları yazıp can sıkmak istemiyorum. İlk gözüme çarpanlardan sadece birkaç örnek vereceğim:
- Diğer iki dal kesik bir el gibi sarkıyordu. her ikisindede birer çiçek vardı.
- Birdenbire aklıma çok önceleri Kafasya'da geçen ...
- ... Çeçen avulu'na yaklaşıyordu.
- Bata'yı yollarım kardeşimdir, dedi. Sado oğluna döndüp: Bata'ya haber ver!dedi.
- Çubuğunuda mı yanına almadın? diye sordu.
- Bana, Aferin iyi edersin! dedi.
- Sense burada ızdırap çekiyorum.
- Doğru söylüyorum, Ruslar'dan farksız. Biri evliymiş... Maruşka bar mi? diye sordum. Bar dedi. Barançuk? diyorum, var mı? Bar. Çok mu?, Bir çift dedi. O kadar güzel konuştuk ki!

Kitap tercümelerinin daha ciddi yapılması gerekir. Tercümeyi yapan kişi haricinde bir veya iki farklı tercümana ayrıca kontrol ettirilmelidir. Hepsinden sonra ise mutlaka imla hatalarına dikkat edilerek baskı yapılmalı, baskı yapıldıktan sonra yapılan baskı kontrol edilmelidir.

Bahar Yayınevi'ne teessüflerimi sunarım. Ben şikayetlerimi yayınevine mail yoluyla bildirdim. Aynı konuda şikayeti olan arkadaşlara da yayınevini uyarmalarını tavsiye ediyorum. Bunu yapmanın gerekli olduğunu düşünüyorum.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Bile isteye olmasa bile yaptıkları bu değil mi? Lise yıllarında orijinalini okuyup büyük keyif aldığım Charles Dickens'ın "İki Şehrin Hikayesi"ni eşime tavsiye ettim, çevirisi yüzünden birkaç sayfa sonra bıraktı. Geçmişte çok keyif aldığım için bir kez de çevirisinden okuyayım dedim, hakikaten ızdırap verici idi. Bana kalırsa her dil bilen edebiyat çevirisi yapmamalı. Bu iş biraz da edebî altyapı gerektiriyor. Bu anlamda yayınevlerine çok iş düştüğü kanaatindeyim. Direkt olarak karalayıcı olmak istemiyorum ama Alfa Yayınevi bu konuda biraz özensiz gibi. Örnekse; yukarıdaki eser ve çevirmeni Azize Bergin, yine aynı yayınevi Maksim Gorki-Ana-Nuriye Yiğitler... Okur olarak en iyi çevirileri okuma hakkımız olduğuna inanıyorum. Ama daha da önemlisi, eserinin üslubu korunarak çevrilmesi her yazara karşı titizlikle gösterilmesi gereken bir saygı olmalı... Önemli bir konuya değinmişsiniz. Ellerinize sağlık...

Elif Karagöl 
 27.01.2009 12:18
Cevap :
Kendi diploma tezim için tercüme yaparken anladım işin ciddiyetini. Sadece dili bilmek, edebi bir eseri tercümeye yeterli olmuyor. Çeviri yapacak kişinin okuduğunu anlama, yorumlayabilme, kendi diliyle karşılaştırabilme kapasitesi çok önemli. Her kelimenin birebir karşılığını bulmak imkansız. En yakın anlamlısını seçmek gerekiyor. Ama orijinal metinden de uzaklaşmadan. Ayrıca yazarın biyografisi ve yaşadığı dönemki akımlar hakkında bilgi sahibi olmak gerekiyor. Eğer olabilirse birkaç farklı eserini daha okumak, yazarın üslubunu hissetmek de önemli. Bir eser için bu kadar zahmete girilmez belki. O sebeple, belli yazarların, belli çevirmenlerinin olması gerekiyor. Türkçe dilbilgisi de olmazsa olmaz tabi ki. Türkolog bir hocam var. Türkiye'den bazı yayınevleri kendisini davet ediyormuş. Rusçadan çevirttikleri eserleri "kontrol etmesi" için. İşte böyle olmalı. Çeviri yapan haricinde mutlaka uzman kontrolu gerekli. İlginize teşekkür ederim.  27.01.2009 15:16
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 70
Toplam yorum
: 99
Toplam mesaj
: 19
Ort. okunma sayısı
: 2536
Kayıt tarihi
: 28.12.08
 
 

1992 yılından beri yurtdışında yaşıyorum. Moskova Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü mezunuyum. Mosk..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster