Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

11 Ocak '12

 
Kategori
Anılar
Okunma Sayısı
676
 

Bir zamanlar hamama giderdik

Bir zamanlar hamama giderdik
 

Bir zamanlar hamamlar vardı hayatımızda.

Termosifonlar, şofbenler, kombiler olmadan önce.

Biz çocukken.

Çocukluğumun sokağı Gümüş Arayıcı'daki müstakil evimizde bunların hiç biri yoktu. Banyo bile denemeyecek kutu gibi bir odacık vardı. Annem beni ve kardeşlerimi, oturma odamızın ortasına koyduğu büyükçe bir leğenin içinde yıkardı. Su, bu iş için özel olarak alınmış bir kazanın içinde ısıtılır, sonra bir kovanın içine dökülerek ılıtılır ve yavaş yavaş başımızdan aşağı dökülürdü.

Sonraki evimizde banyo ile ve odunlu termosifon ile tanıştık. Müthiş bir şeydi bu termosifon; soba gibi olan alt bölümünde yanan odunlar hem suyu ısıtıyordu hem de banyoyu. Hamam gibi sıcacık oluyordu banyo ve karlı günlerde bile üşümüyorduk. Yıllar sonra Adapazarı'ndaki öğrenci evimde de aynı termosifonu görünce çok sevinmiştim. Oysa çoktan unutmuştuk biz odunlu termosifonla banyo yapmayı.

Tüpgazlı şofbenler ve elektrikli termosifonlar icat oldu sonra. Biz daha çok tüpgazlı şofben kullandık. Daha pratik olduğu için sanırım. Anında ısınan suyla banyo yapmak keyifti, ama tehlikeliydi. Gaz kaçağından ölen bir sürü insan oldu, yazık. Kısa süre kullandığımız elektrikli termosifon ise suyun ısınmasını beklemeyi gerektiriyordu. Tüpgazlı şofbenden güvenliydi, ama onda da elektrik kaçağı olabiliyordu.

Doğalgazın kullanılmaya başlamasıyla kombiler girdi hayatımıza. Aynı tüpgazlı şofben gibi suyu anında ısıtıyor bu kombiler; üstelik evin her yerine dağılarak. Radyatörlere su verip ısıtıyor, mutfakta ve banyoda her zaman sıcak su hazır. Bundan büyük konfor olur mu?

Ama bir zamanlar böyle bir konforun hayali bile yokken hamamlar vardı hayatımızda. Her semtte küçüklü büyüklü, hem kadınların hem erkeklerin ayrı zamanlarda kullandığı hamamlar. Tamamına yakını Osmanlı'dan kalma tarihi hamamlardı bunlar. Bir kısmı yıkıldı, bir kısmı başka bir kullanım alanına geçti, küçük bir kısmı ise hâlâ varlığını sürdürüyor.

Tarihi yarımadadaki turistik Cağaloğlu Hamamı, Çemberlitaş Hamamı, Gedikpaşa Hamamı, Haseki Hürrem Sultan Hamamı, Beyoğlu'ndaki Galatasaray Hamamı, Üsküdar'daki Çinili Hamamı.

Haseki Hürrem Sultan Hamamı dışında saydıklarım bugün gene hamam olarak işletilirken, Ayasofya ve Sultanahmet Camii'nin tam ortasındaki bu hamam şimdi DÖSİM'in (Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü) halı sergileyip sattığı bir yer olmuş.

Üsküdarlı olduğum için Çinili Hamam'ını anlatacağımı sanabilirsiniz, malesef hiç gitmedim Kösem Sultan'ın yaptırttığı bu güzel hamama. Erkek kardeşimin karısı, gelinimizin davetlerine uyabilseydim eğer kimbilir şimdi size neler anlatacaktım. Malesef sadece bu hamamın içinden bir görüntüyü sunmakla yetineceğim.

Yaklaşık on yaşıma kadar hamam kültürünün içinde oldum. Daha çok halamla, bir de ara sıra Dilber Teyzemle giderdim. Teyzemin kayınvalidesi olan bu kadın da ayrı bir yazı konusu olacak kadar nevi şahsına münhasırdır. Toparlayabilirsem anılarımı kafamda, bir gün tanıtmak istiyorum onu size.

Annemle hiç hamama gitmedim, sevmezdi o dışarıda banyo işini. Ben de sevmez oldum genç kızlığa adım atınca. Annemin nedeni temizlik ve hijyendi, benimse avamlık korkusuydu. Modern bir genç kız olacağım ya, reddettim tümden hamam ve türevlerini.

Oysa şimdi düşünüyorum da keşke arada sırada da olsa gitseymişim. Tarihe merak saldığımdan beri yıllardır hamamlar üzerine de okuyorum, içlerindeki tarihi koklamak istiyorum.

Ve ben artık hamama gitmek istiyorum.

Bizim gelinin ilk davetine uymak şart oldu galiba:)

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

?"Hamam" kültürü..."Külhanbeyi" kültürü...Takunya tıkırtıları...Kurnalardan dökülen suyun sesi ve sıcaklık...Huzur...Şifa, keyif ve muhabbet...İstanbul'un Sultanhamamları. Anadolu ve İstanbul hamamları mimari yapıları, işlevleri ve kültürü ile insanımızın geçmişten bu yana bir yansımasıdır. Değişik bir konuyu işlemişsiniz. İyi de olmuş. Teşekkürler.

Hüseyin Güzel 
 11.01.2012 23:57
Cevap :
Artık hamamlarda takunya değil naylon terlik kullanılıyormuş Hüseyin bey. Her şey iyi güzel da takunya nostaljisi yok olmuş. Takunyasız hamam olur mu?:)  15.01.2012 12:50
 

Hamamda yıkanmakla, evde duş almak, banyo yapmak arasında dağlar kadar fark var. Bu kültür bence terkedilmemeli. Her yerde temiz, bakımlı hamamlar olmalı. Hamamdan sonra insan sanki kuş gibi hafiflemiş, yeniden dünyaya gelmiş gibi hissediyor. Bu güzel nostalji yazınız için teşekkürler.

Hüseyin Okan Durmuş 
 11.01.2012 11:28
Cevap :
Değerli ilgi ve yorumunuza ben teşekkür ederim Hüseyin bey. Bence de bu kültür terk edilmemeli. Selâmlar.  11.01.2012 12:24
 

Günaydın diyim önce sonra hemen içimi dökeyim Nurten Hanımcım.Daha Bismillah yazının başlığından koptum.Bu aralar öyle özlem var ki içimde ve hep hamam sayıklar durumdayım.Ben Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın torunlarındanım ve bizlerde hamam kültürüyle büyüdük hamam benim için çok önemli.Merzifon'daki hamamlar olçukça eski ve buram buram tarih kokuyor çok özledim çok.Ama malesef bulunduğum yerde hamam kültürü yok.Beni çok iyi anladığını biliyorum.Çok güzel anılarımı anımsatan bu güzel yazı için teşekkürler ve sevgiler.

Şennur Köseli 
 11.01.2012 9:45
Cevap :
Tünaydıınn Şennur hanımcım:) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın torunlarından olmanız harika bir şey bence. Siz de içinizde bir tarih barındırıyorsunuz yani:) Yazı denk gelmiş anlaşılan, hamam sayıklar durumunuzun üstüne. Sevgilerimle güzel arkadaşım.  11.01.2012 12:23
 

Günaydın Nurten Hanım, Konfor hayatımıza girince bizleri biraz üşengeç yaptı sanırım:) haksızmıyım? bende halamla giderdim küçükken. hala bu kültürü yaşatmaktan büyük zevk alır kendisi. Ama siz şimdi böyle yazınca ben Dilber Teyzeyi merak ettim:( cımbızla çektim yine kendime merak yaratacak birşeyi. gününüz güzel geçsin,sevgiler

Merve Ballı Acar 
 11.01.2012 9:23
Cevap :
Bulgar göçmeni, çalışkan, titiz, müthiş bir kadındı rahmetli. Onu çok özlüyorum. Yazmazsam içim rahat etmeyecek. Sevgilerimle Merve hanımcım.  11.01.2012 11:25
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 314
Toplam yorum
: 619
Toplam mesaj
: 16
Ort. okunma sayısı
: 1186
Kayıt tarihi
: 07.08.11
 
 

Üsküdar İstanbul doğumluyum ve halen burada yaşıyorum. Okumak, yazmak ve seyahat etmeyi çok seviyor..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster