Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

21 Nisan '20

 
Kategori
Alışveriş - Moda
Okunma Sayısı
35
 

Bursa'da Orhan Veli Kanık

Küçüğüm daha, Bursa'dan ilk defa şehir dışına çıkışımı hatırlıyorum. Ailece Gemlik’e gitmiştik, akraba ziyareti idi… Gerçi o zaman ‘Gemlik neresi?’, ‘ Bursa neresi?’ bilmiyorum. Babam ısrarla "Oğlum bak tepenin ardında deniz var" dediğini hatırlıyorum, bir de baktım gerçekten tepenin ardında o güzel denizi gördüm çok mutlu olmuştum. Bir daha ki gidişimizde tepenin ucunda eski püskü bir tabela gördüm babama "Burda ne yazıyor baba?" diye merakla sorduğumu hatırlıyorum. Babamın ağzından o güzel sözler döküldü.
 
"Gemliğe doğru denizi göreceksin; sakın şaşırma" dedi ve ekledi "yazan Orhan Veli Kanık... Hayatımda İlk defa Orhan Veli Kanık adını Bursa - Gemlik yolunda duydum aslında böylece Orhan Veli Kanık ile Bursa - Gemlik yolunda tanışmış olduk. İşte o zaman bu dizeleri yazan adamın kim acaba sorusu yıllarca aklıma takıldı.
Sonra gerçek hikayeyi öğrendim. Aziz Nesin tutumluluğu ve aynı zamanda imza için çağrıldığı her yere gitmesi ile tanınan bir yazar... Müjdat Gezen'in kullandığı araba ile Bursa'dan Gemlik’e girerken tam tepeye yaklaşırken şu uyarıyı yapar;
"-önümüzdeki tepeyi aşınca denizi göreceksin. Sakın şaşırma…" Buna rağmen tepeyi geçince büyük bir şaşkınlık kaplar Aziz Nesin'i... Hatta sağ elinin parmağını ön cama çarpar, denizi gösterip "aaaa! deniz..." diye bağırır. Aslında 1942 yılında yazdığı şiirle Aziz Nesin'i uyaran kişi de orhan veli'den başkası değildir...
 
Biraz Orhan Veli Kanık 'ın hayatından bahsetmek istiyorum. Babası Veli Bey, Cumhuriyet'le birlikte Cumhurbaşkanlığı Armoni Orkestrası'nın şefliği yaptı. Konservatuvar'da profesörlük, Ankara Radyosu'nda müdürlük yaptı. Kardeşi yazar Adnan Veli (1916-1972) yaşadı.
Orhan Veli şiirlerinde dediği gibi İstanbul'da doğdu, İstanbul'da öldü. İlkokula Beşiktaş Akaretler İlkokulu'nda başladı
Galatasaray Lisesi'nin ilk kısmına geçti, beşinci sınıfı Ankara Gazi İlkokulu'nda okuyarak ilkokulu bitirdi. Ortaokul ve liseyi de Ankara'da okuyan Orhan Veli, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'ne girdi. İki yıl sonra buradan ayrılarak çalışma hayatına başladı. Bir yıl kadar yardımcı öğretmenlik yaptı. PTT Genel Müdürlüğü'nde çalışırken (1936-1942), askere alındı. Yedek subaylığı Bolayır'da geçti.
Milli Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu'na çevirmen olarak girdi. İki yıl sonra ayrılarak, 28 sayı yayımlanan Yaprak dergisini çıkardı.
 Orhan Veli, 1950'de Ankara'da yaşadığı zamanlarda bir kaza geçirdi. Karanlık bir sokakta, belediyece açtırılan, ama çevresine hiçbir işaret ve lamba konulmayan bir çukura düştü.  Başı zedelendi. İki gün sonra İstanbul'a geldi.
Bu olaydan sonra Orhan Veli'nin kardeşi Adnan Veli Kanık şöyle yazdı: " ... Vücudundaki sızılardan şikayet ediyordu. 14 kasım salı günü bir arkadaşının evinde öğle yemeği yerken fenalık geçirdi. Hastaneye kaldırıldı. Beyninde damar çatlaması yüzünden başlayan baygınlığının nedeni ilkin hekimler tarafından anlaşılamadı. Alkol zehirlenmesine karşı tedavi yapıldı. Saat 20'de komaya girdi. Bütün gayretlere rağmen kurtarılamayarak Cerrahpaşa Hastanesi'nde hayata gözlerini yumdu."
İlkokulda iken şiire başlayan Orhan Veli, öğretmenlerinden çok destek gördü.
 
Orhan Veli'nin düzyazıdan şiire geçmesinde, kendisinden iki sınıf önde olan Hıfzı Oğuz Bekata'nın etkisi oldu.  Nahit Sırrı Örik'in desteği ile de şiirleri Varlık dergisinde yayımlandı. Bunların bazısı "Mehmet Ali Sel" takma adı ile yayınlandı.
Orhan Veli, zamanında dönemin İnsan, Ses, Gençlik, Küllük, İnkılapçı Gençlik gibi dergilerine de yazdı (1936-1942). Moliere'den Rimbaud'ya, La Fontaine'den Musset'ye uzanan birçok çeviri yaptı.
İlk kitabını yine liseli arkadaşlarıyla birlikte (Oktay Rifat, Melih Cevdet), Garip adıyla çıkardı (1941). Bu kitapla birlikte şiirimizde "Garip akımı" "Garip Şiiri" diye adlandırılan bir yeniliğin de kurucusu oldu. Daha sonra çeşitli şiir kitapları çıkardı, düzyazıları ve çevirileri yayımlandı. Varlık başta olmak üzere çeşitli dergi ve gazetelerde yazdı.
Bu yazıyı yazmama en büyük sebep büyük ustadın doğum günü 13 Nisan olmasından dolayı az da olsa hatırlamak hatırlatmak. Orhan Velinin hayatı bu sayfalara sığmaz, moralim azıcık bozuk ise veya enerji toplamak istediğim zaman Orhan Veli'nin şiirleri ile moralimi düzeltiyorum.  Askerde iken başucu kitabım Orhan Veli şiirleri idi. Size de tavsiye ederim. İyi seyirler.
 
Gemlik'e Doğru Denizi Göreceksin Sakın Şaşırma - Home | Facebook
Yazımı Orhan Velinin bir şiiri ile bitirmek istiyorum.
 
 
İstanbul’da Boğaziçi’nde
Bir garip Orhan Veli’yim
Veli’nin oğluyum
Tarifsiz kederler içindeyim
Urumeli Hisarı’na oturmuşum
Oturmuş da bir türkü tutturmuşum
İstanbul’un mermer taşları
Başıma da konuyor martı kuşları
Gözlerimden boşanır hicran yaşları
Edalım;
Senin yüzünden bu halim.
İstanbul’un orta yeri sinema
Garipliğim, mahzunluğum duyurmayın anama
El konuşurmuş, görüşürmüş bana ne
Sevdalım…
Boynuna vebalim
İstanbul’da, Boğaziçi’ndeyim
Bir garip Orhan Veli’yim

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Ortaokulda şiir dinletisindeyken öğrendiğim ilk şiirdi.. :) Emeğinize sağlık

Büşran Betül Kaya 
 21.04.2020 19:10
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 90
Toplam yorum
: 12
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 10025
Kayıt tarihi
: 09.05.15
 
 

Bursa'da yaşıyorum, üniversite eğitimi de gene Bursa'da tamamladım, mesleğim olan reklamcılığın y..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster