Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 
 

Uzman Psikolog Ebru Zorlutuna

http://blog.milliyet.com.tr/ebruzorlutuna

16 Ekim '17

 
Kategori
Anne-Babalar
Okunma Sayısı
87
 

Çocuk Yetiştirmek Roller Coaster'a Binmeye Benzer

Çocuk Yetiştirmek Roller Coaster'a Binmeye Benzer
 

Çocuk büyütmeyi çoğu kez araba sürmeye benzetirler. Araba sürerken yapmanız gereken şey, kazalardan kaçınmanız, sigortasını ödemeniz, kuralları takip etmeniz ve uymanızdır. Bir süre sonra araba sürmek otomatikleşir. Çocuk büyütmek araba kullanmak gibi her zaman anne-babanın kontrolünde değildir. Çocuk yetiştirmek daha çok Roller-Coaster’a binmeye benzer. Roller-Coaster Lunaparkta hızlı iniş çıkış yapan trenlerdendir. Bu trende, heyecan ve korkuyu aynı anda deneyimlersiniz. Trenin rayda olduğunu bilseniz de yolda biraz sarsılıp endişelenilirsiniz.

Roller-Coaster yolculuğunda düz bir rayda yavaşça ilerlersiniz. Yolun devamında başınıza neler geleceğini tahmin edemezsiniz. Çocuk yetiştirirken de her zaman sakin, stabil, düz, kontrollü bir yolda devam etmeyebilirsiniz. Bazen yokuşa tırmanırken bazen de hızla aşağıya inersiniz. Çocuğunuz her defasında sizi şaşırtmaya ve heyecanlandırmaya devam eder. Koltuğun üstüne çıkıp zıpladığında ya da kenarlarının üstünde yürüdüğünde düşecek korkusuyla kaygılanabilirsiniz. Çocuğunuz eğlenirken sizin duygunuz aynı olmayabilir. Bu hızlı trene binenler için de geçerlidir. Kimisi heyecanla yoluna devam ederken kimisi de dehşete kapılabilir. Her anne-babanın çocuk yetiştirme tutumları da birbirinden farklıdır. Bazı aileler evi güvenli bir hale getirip özgür hareket etmesini sağlar. Bazısı da sürekli “dokunma, yapma, etme” gibi çocuğunun merak ve keşfetme duygusunu istemeden de olsa engelleyebilir.

Hareket halindesin ama arabayı sürmüyorsun.

Roller-Coaster’da hareket halinde olsan da kontrol edemezsin. Ebeveynlikte de çoğu zaman kontrol edilemeyen durumlara gebedir. Kontrolcü anne-babalar sürekli direksiyonu elinde tutmak isterler. Çocuğunu kontrolde tutmak için uğraşırlar. Onun hep iyi davranışlar sergilemesini bekler ve işler yolunda gitmediğinde baskıcı bir tutum gösterebilirler. Ebeveynliğin keyfini sürmekte zorlanabilirler. Roller Coasterdan hemen inmek ve yolunu tamamlamak isteyebilirler. Böyle bir imkânı olmadığını gördüğünde yaşayarak öğrenirler. Ebeveyn olmanın zor olduğu kadar harika yanları da vardır. Sizin hangi tarafına baktığınıza bağlıdır.

Bilet aldınız! Yolu siz tasarlamadınız!

Çocuk doğduğunda hayatını etkileyecek önemli kişiler sizlersiniz. Bu gelişim sürecinde hayatını tasarlamak ve keşfetmek de onların görevidir. Roller Coaster Ebeveynlikte, çocuğa rehber olunur. Çocuğunun kendi yolunda ve hızında ilerleyebilmesi için köprü olur. Çocuğunuz sizin seçtiğiniz mesleği okumak zorunda değildir. O zaman siz roller coaster değil araba sürmüş olursunuz. Hayatın direksiyonu sizde olduğu sürece çocuğunuzun kendini var edebilmesi de zor olacaktır. Çocuğunuz her zaman sizin seçtiğiniz kıyafeti de giymek zorunda değildir. Kendi tercihleri vardır. Hayat ebeveynlerin rehberliği ile ilerlemelidir. Elbette ki doğruyu yanlışı, sınırları, kuralları siz öğreteceksiniz. Başladığınız bu yolculuğun hem keyfini, hem zorluklarını hem de bilinmezliğini ailece yaşayacaksınız.

Nasıl baktığınızın önemi yok!

Bu hızlı trende engebeli yollardan ve virajlardan geçerken ya da yokuşlardan hızla inerken tüm duyguları aynı anda yaşayabilirsiniz. Hangi duyguyu yaşarsanız yaşayın bazen şiddeti oldukça fazladır. Bu süreçte gözünüzün ikisini de kapatabilirsiniz, birini de ya da gözlerinizi oldukça açabilirsiniz. Önemli olan yaşadığınız duygulardır. Çocuk yetiştirirken de bazen nasıl baktığınızın önemi yoktur. Bazen sadece hissedersiniz ve yaparsınız.

Çocuğunuz binmek için yeterince büyük olmayabilir!

Roller-Coaster ile ilerlerken her şey çocuğunuz için uygun olmayabilir. Özellikle bu hızlı tren çocuğunuzun yaşına uygun mudur? Bunu baştan düşünüp mü bindiniz yoksa yolda mı aklınıza geldi? Çocuğunuza koyduğunuz kurallar yaşına uygun mu? Çocuğunuz kurallara uyamadığında mı fark ettiniz yoksa en başında mı? Roller Coaster yolculuğuna binmeden önce temel şeyleri düşünmek gerekmektedir. Tıpkı bir annenin hamile kalmasına bir engel olup olmaması gibi. Bu serüvene atılmadan önce her şeyi enine boyuna düşünmek en sağlıklısıdır.

Sevinç ve dehşetle çığlık atarsınız.

Lunaparktaki hızla inen ve çıkan bazen de bir dolambaca giren bu hızlı trende çığlık çığlığa kalırsınız. Ebeveynlikte de bazen sevinçten bazen dehşetten çığlıklarınız duyulur. Çocuğunuz aniden düştüğünde ya da elindeki bardağı bile bile kırdığında dehşete kapılıp çığlık atabilirsiniz. Onun başarısını izlediğinizde ya da fark ettiğinizde ve size güzel bir resim yaptığında sevinç duygusunu yoğun yaşayabilirsiniz. Ebeveynlikte de birçok duyguyu aynı anda yoğun bir şekilde yaşayabilirsiniz.

Her zaman güvende hissettirmez.

Roller Coaster’a binen yüzlerce insanın hayatta kaldığını bilseniz de yine tam olarak güvenmeyebilirsiniz. Kontrolün sizde olmaması, virajlardaki hızlı dönüşler, dik bir yokuştan hızla aşağı inmeniz bunları hissetmenize sebep olabilir. Çocuğunuzu yetiştirirken de dönem dönem aldığınız kararlardan her zaman emin olmayabilirsiniz. Yüzlerce ebeveynin uyguladığı bir yöntem size güven vermeyebilir. Çocuğunuzun inişli çıkışlı dönemlerinde ne yapacağınız konusunda kendinize tam anlamıyla güvenemeyebilirsiniz. Bu süreci yaşayan yüzlerce ebeveyn olduğunu bilseniz de doğru yapıp yapmadığınızı sorgularsınız. “Çocuklardan açlıktan ölmez” lafını doktorunuzdan duysanız bile yine de güvenemeyip alternatif yiyecekler sunabilirsiniz. Doktorunuzun sunduğu önerinin birçok çocukta işe yaradığını duysanız ve hala sağlıklı olduklarını bilseniz bile tam olarak güvenemeyebilirsiniz. Hayatta kalacağınızı bilseniz bile trenin raydan çıkma ihtimali hep aklınızdadır.

Yokuş yukarı çıkarken hayatın akışı yavaşlar.

Çocuk büyütmek her zaman aynı hızda devam etmeyebilir. Hızlı eğlence treninde yokuş yukarı çıkarken birden yavaşlarsınız. Sanki eğlence bitmiş gibi hissedersiniz. Bununla birlikte merakta vardır. Bu yokuşun ardında ne olduğunu düşünürsünüz. Çocuğunuz fiziksel ya da ruhsal sorun yaşadığında hayatınızdaki keyifte azalabilir. Duygusal ya da gelişimsel problem yaşayan çocuğunuz için sonraki adımı hep merak edersiniz. Eğlenceli bölüme geçebilmeniz için destek vermeniz ve çaba göstermeniz gerekebilir. Sizin bu zor süreçteki yatırımlarınız onun yokuşu bitirip hızla aşağıya inmesini sağlayacaktır. Keyifli ve sağlıklı bir yaşam sürmesi için trenin gittiği rayları iyi inşa etmeniz gerekmektedir. Hiçbir ebeveynin hayatı tekdüze değildir. İnişli çıkışlı bazen de dolambaçlıdır. Çocuğunuz yokuşlarda nasıl davranacağını sizden öğrenir. Sizin zorluklarla baş edebilmeniz ve çözmenizle çocuğunuzun baş edebilmesi arasında güçlü bir ilişki vardır. Çocuğunuzun bu süreçle baş edebilmesi için ona rehberlik etmelisiniz. Bu, sorunu onun yerine çözmek değildir. Treni arkasından ittirmek yerine nasıl ilerleyeceği yönünde teşvik etmektir. Her şeyden önce direksiyon sizde olmadığı durumlarda da hayatla nasıl baş edeceğinizin yöntemlerini arayabilirsiniz. Çocuk yetiştirirken bazen her şey kontrolümüz altında olmayabilir.

Roller Coaster’ın heyecanı dorukta tutmak için birçok yöntemleri vardır. Aynı zamanda bir denge de oluşturur. Sürekli zirvede tutmaz sizi. Bir alçaltır, bir yükseltir. Zirvedeki yaşattığı duygunun da tarifi yoktur. Aslında bu hayatın dansı gibidir. Hayatta her zaman rutin gitmemelidir. Çocuklar rutinleri severler. Rutinler kendini güvende hissettirir. Rutinlerin arasında eğlence de ararlar. Çocuklara birçok şeyi oyunla yaptırabilirsiniz. Hayatına küçük eğlenceler kattığınızda hemen iş birliğine girerler. Kimi zaman da daha heyecanlı etkinliklerden zevk alırlar. Hayatı renklensin isterler. Ebeveynlik, çocuğunun bu hayat dansına ayak uydurabilmektedir. Çocuğun hayatı oldukça hızlıdır. Yaratıcılık ister. Roller Coaster’ın dengesi gibi bazen yavaşlamalı bazen de orta ya da yüksek hızda ilerlemelisiniz. Çocuğunuza hayatın sadece eğlenceli kısmını değil yokuş yukarı çıkarkenki zorlukları da fark ettirin. Yaşamasına izin verin. Çocukların şimdi üzülmesine izin verilmediğinde ileri de daha büyük çöküşler yaşayabilmektedirler. Çocuğunuza duygularıyla baş edebilmesi için fırsat tanıyın. Çocuğunuza sadece mutluluk duygusunu yaşamasına izin vermeyin. Ağladığında “ağlama” diye uyarmayın. “Okulda ağlamazsan sana oyuncak vereceğim” gibi cümleler kurmayın. Bu cümlelerle büyüyen çocuklar duygularını bastıran, yaşayamayan ve baş edemeyen bir hayat yaşayabilirler. Öfke ve üzüntü duygusunun normal olduğunu anlatın ve izin verin. Öfkelenmenin doğal ama öfkelendiğinde olumsuz davranışlarımızın doğru olmadığından bahsedin. Ebeveynlikte her şey planladığınız gibi gitmeyebilir. Bu bir çocuk yetiştirme serüvenidir. Tıpki Roller Coaster gibidir. İçinde korku da vardır heyecan da mutlulukta. Bir an gelir duygularınızı çok yoğun yaşarsınız başka bir an dipte hissedersiniz.

Ebeveyn olmanın keyfini yaşayın. Zor yollardan geçerken çocuğunuza yüklenmekten çok destek aramayı unutmayın. “Mutlu anne-baba=mutlu çocuk” sloganını unutmayın. İlk önce anne-baba kendini iyi hissetmelidir. Kendine değer vermelidir. Çünkü siz bu hayatın en özel işini yapıyorsunuz; çocuk yetiştiriyorsunuz. Hayatta dengeyi yakalayın. Biri diğerinden daha önemli değildir. Kendiniz, çocuğunuz, işiniz, sevdikleriniz, ev işleriniz hepsi dengede gitmelidir. Bu Lunaparktaki en adrenalinli tren olan Roller Coaster’a benzer… İyi yolculuklar.

 

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 44
Toplam yorum
: 2
Toplam mesaj
: 1
Ort. okunma sayısı
: 189
Kayıt tarihi
: 07.04.17
 
 

  Psikoloji Lisans ve Yüksek Lisans eğitimlerini Maltepe Üniversitesinde tamamlamıştır.  Çalışma ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster