Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

21 Şubat '12

 
Kategori
Çocuk Sağlığı
Okunma Sayısı
1404
 

Çocuklarda Anemi (Kansızlık)

Merhaba Değerli Arkadaşlarım;

Bugünkü yazımda size çocuklarda sık görülen demir eksikliği anemisinden (DEA) sözetmek istiyorum. Bu hastalık ülkemizde maalesef hala sık görülmektedir.

Bebekler ve çocuklarda en sık rastlanan hematolojik (kanbilim) hastalıktır.

Anemi ya da Türkçe karşılığı kansızlık, kan kırmızı küre kitlesi veya hemoglobin konsantrasyonunun normal sınırların altına inmesidir. ( Örnek: 2-4 yaş arası çocuklarda ortalama Hb değeri 12.5, alt sınır 11'dir. bunun altındaki değerler anemi sayılır).

Demir Hb yapımı için gereklidir.

Çocuklarda diyetteki günlük demir gereksinimi 8-15 mg’dır.

Bunun ancak yüzde 10’u barsaklardan emilir. Yani gerçek günlük gereksinim 0.8-1.5 mg kadardır.

Erken doğan ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerin demir depoları az ve büyüme hızları daha fazla olduğundan demir gereksinimleri daha fazladır. Yetersiz demir alımına bağlı anemi genellikle yaşamın ilk altı ayından önce görülmez. (Doğarken anneden aldığı demir nedeniyle). Bu tip anemi 9-24 aylarda en sıktır. Demir eksikliği anemisi, sıklıkla demir ile zenginleştirilmemiş süt ve karbonhidratlarla beslenen bebeklerin sorunudur...

DEMİR EKSİKLİĞİ RİSKİNİ ARTIRAN DURUMLAR

a) Artmış demir gereksinimi: Düşük doğum tartısı, hızlı büyüme, doğumsal anemi…

b) Kan kaybı: Plasenta’dan (DÖLEŞİ) kanama, beslenme hataları, inek sütüne erken başlama, çay alımı, yetersiz C vitamini alımı, yetersiz et alımı, altı aydan fazla tek başına anne sütü ile besleme, düşük sosyoekonomik durum…

ÇOCUKLARDA DEMİR EKSİKLİĞİ NEDENLERİ

1) Hızlı büyüme ve diyetteki eksiklik: Yeni doğan ve süt çocuğunun temel besini süttür. Ancak anne ve inek sütünde yeterli miktarda demir bulunmaz. Anne sütündeki demirin önemli bir kısmı (yüzde 49’u) bağırsaklardan emildiğinden bu onun üstünlüğünü gösterir. İnek sütündeki demirin ise ancak yüzde 10’u emilir. Yine de bebek anne sütü alsa bile 6 aylık olduktan sonra demir içeren ek gıda ile beslenmeyenlerde DEA ortaya çıkar. Bu durumu önlemek için bugün Aile Sağlığı Merkezleri’nde annelere ücretsiz demir damlaları dağıtılmaktadır.

2) Bağırsaklardan emilim bozukluğu (Başka anlatımla çocuklara kronik ishal nedenleri)  Çölyaki hastalığı, geçici gluten intoleransı, tropikal sprue, giardiyaziz, inek sütü proteinine intolerans, kistik fibroz  vb... anemiye neden olur...

3) Kan kaybı: Anne karnında ikizden ikize kanama, bebekten anneye kanama, mide ülseri kanaması, parazitler (kancalı kurtlar), Meckel divertikülü ( Bazen ince bağırsağın serbest sınırı üzerinde yer alan kese şeklinde kör bir oluşum ), polip, hemanjiyon (kan damarlarında oluşan iyi huylu şişlik), Aspirin kullanılması, kanamaya eğilim vb. kronik gizli kanamaya neden olarak DEA yapar.

BELİRTİLERİ

İş görme kapasitesinde azalma

Apati: Çevre ile ilgisizlik.

İrritabilite: Aşırı hassaslık.

Dikkat azalması

Algılamada azalma

Düşük IQ puanları

Enfeksiyonlara yatkınlık

Mide asit salınışında azalma

Bağırsak villüslerinde (çıkıntılarda) düzeleşme

Barsaklardan yağ, vitamin, şeker ve  demir emiliminde bozukluk.

Pika: kil, toprak, buz vb. yeme

Bitüri: Pancar yemeği takiben kırmızı renkli idrar yapma

Kaşık tırnak:

Yemek borusunda zar (web).

KARIŞTIĞI HASTALIKLAR

Aşağıdaki hastalıklarla ayırıcı tanı yapılmalıdır.

Beta talasemi taşıyıcılığı (talasemi minör) Daha çok güney bölgelerimizde görülür. Türkiye genelinde yüzde 2-3 olan bu taşıyıcılığın sıklığı güney bölgelerimizde yüzde 10-15’e ulaşır.

Alfa talasemi taşıyıcılığı

Kronik enfeksiyon anemisi

Bakır eksikliği anemisi.

Kurşun zehirlenmesi.

TEDAVİ

Ağız yolu ile damla, şurup, çiğneme tablet ve tablet; enjeksiyon yoluyla kas içi verilmek üzere ampul şeklinde demir ilaçları vardır. Günde kilo başına 6 mg elementer demir ile hemoglobin günde 0.25-0.4 gram/dl yükselir. Tedaviye yaklaşık 3 ay devam edilir.

Demir ilaçları kullanılırken dikkat edilmesi gerekenler:

Aç karına alınmalı ancak karın ağrısı vb. olursa tok karına da alınabilir.

Süt, süt ürünleri ile ve çay ile ayanı anda alınmamalı. Aralarında 2 saatlik bir zaman farkı bulunmalıdır.

C vitamininden zengin ( taze portakal suyu, maydanoz vb.) bir diyet demir emilimin artırır.

Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal ya da kabızlık gibi yan etkiler görülebilir. Böyle durumlarda hafif vakalarda ilaç tok karına verilir. Yine olmazsa ilaç ya da veriliş yolu değiştirilir.

Şen ve esen kalınız.

*

 Doktor ATANUR YILDIZ

21.02.2012

KOCAELİ

*

Kaynaklar:

  1. Pratisyen Hekimin Elkitabı- Dr. Esra Önal
  2. Pediatri- Prof. Dr. Olcay Neyzi.

*

Not: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis ve tedavi için doktorunuza başvurunuz!

 

 

 

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Hocam, benim iki oğlum var ikiside çok süt tüketiyor ve sürekli kansızlar...Sonunda sebep bulundu, yazınız çok bilgilendirici...Yazmaya devam hocam... Çanakkaleden selamlar...

isa kocaman 
 04.03.2012 17:44
 

Merhaba Atanur Bey, 2008 yılından beri uğraşıyorum bu rahatsızlıkla. Zaman zaman kendini iyice hissettirmeye başlıyor. Maalesef ilaçlarıda kullandığımda karın ağrısı yapıyor. Tedavi bölümündeki önerilerinizi dikkate alacağım. Kendi adıma teşekkür ediyorum faydalı yazılarınız için.selamlar

Merve Ballı Acar 
 21.02.2012 11:01
Cevap :
Öncelikle geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Önemli olan burada demir eksikliğinin nedeni nedir? bunu tespit edebildiler mi? Genç kadınlarda adet kanamaları fazla ve düzensiz ise bu bir neden olabilir. Ayrıca diyet vb. gibi nedenlerle demir yetersiz alınıyor olabilir. bir de mide ya da 12 parmak bağırsak ülseri de kanayarak anemi yapabilir. Aşırı çay, kahve ve kola tüketilmesi de anemi yapar. bir de her şeye rağmen hb 7-8'in üstüne çıkarılamıyorsa talasemi minör (akdeniz anemisi taşıyıcılığı) düşünülmeli ve tetkikler bu yönde yapılmalıdır. Geçmiş olsun tekrar. Şen ve esen kalın....  21.02.2012 14:19
 

Günaydın Atanur Bey.Yine güzel bir konuyu ele alıp ışık tutmuşsunuz.Faydalı olacağına inanıyorum çok teşekkür ,sevgiler size.

Şennur Köseli 
 21.02.2012 10:57
Cevap :
Size de günaydın Şennur hanım. Konuyu ve yazımı beğenmeniz doğrusu hoşuma gitti. Sağ olun, var olun. Yaralı olmasını ben de gönülden diliyorum! Şen ve esen kalın.   21.02.2012 13:27
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 384
Toplam yorum
: 2934
Toplam mesaj
: 126
Ort. okunma sayısı
: 310
Kayıt tarihi
: 24.01.09
 
 

Tıp doktoru.  ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster