Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

23 Aralık '10

 
Kategori
Bebek - Çocuk
Okunma Sayısı
1574
 

Çocuklarda gelişim psikolojisi

Çocuklarda gelişim psikolojisi
 

Gelişim psikoloğu Erik Erikson’a göre, insan yaşantısı bebeklik Çağı ( 0-18 ay), Çocukluk Çağı (18ay- 4 yaş), Ananokulu Çağı (4 - 6 yaş), Ilkokul Çağı (6- 12 yaş), Ergenlik Çağı (12- 17 yaş), Gençlik Çağı (17- 22 yaş), Erişkenlik Çağı (22 - 65 yaş), Yaşlılık Çağı ( 65 Yaş ve üzeri), olmak üzere sekiz gelişim evresinden oluşuyor. Buna göre her evrede içsel çatışma sözkonusu ve bu çatışmalar olumlu bir yönde çözüme ulaştığında evrimini tamamlıyor ve gelişiminin bir sonraki aşamasına ulaşıyor kişi (çocuk). Bu içsel çatışmalar, iki karşıt duygusal, çelişkiden doğuyor. Çatışma, bir sonra ki evreye sıçrayabilmek için, çözümlenmesi gereken, yaşam görevi işlevini görüyor, yaşamın her evresinde. Içsel kargaşanın çözümlenemediği olumsuz koşullarda ise, kişinin kişilik gelişimi dumura uğruyor ve içerisinde bulunduğu evreye saplanıp kalıyor. Ben yalnızca çocukluk çağının tamamını kapsayan ilk beş evreye değineceğim. 

Bebeklik dönemi ( 0 - 18 ay); Güven karşıtı Güvensizlik 

Fiziksel büyümesinin yanı sıra, dil gelişiminin, duyduğu sesleri taklit etmeye çalışarak, gelişmeye başladığı bu dönemde, bebeğe bakan kişinin fiziksel varlığının sürekliliği, onun etrafını saran çevreye güven duymasını sağlıyor. Ebeveynlerin ya da bakıcının çocuğa güvenilir bir ortam sunması, onun kendisi için, henüz çok yeni olan fiziki dünyayı keşfetmesi açısından, teşfik ediliyor olması, büyük önem taşiyor. Sıcak bir aile ortamında yetişen bebek, ilk kez kendisi dışında bir birey ile, güvene dayalı, duygusal bir bağ kurmayı ögreniyor. Şiddet ağırlıklı ve sevginin olmadığı bir ortamda ise güvensizlik aşilanıyor ona. Bu evrede onlara sunulan olumlu yaşam koşulları, erişkenlik döneminde, diğer erişkenlere karşı güven duygusu geliştirebilmeleri açisındanda oldukça önemli. 

Erken Çocukluk dönemi ( 18 ay - 4 yaş); Bağımsızlık karşıtı utanç ve kuşku 

Çocuğun kendi fiziksel varlığının, cinsiyetinin ve kendi istençlerinin bilincine vardığı ve dilsel gelişiminin arttığı bu dönemde, çocuğun bağımsızlaşma çabaları ve etrafı keşfetme güdüsü yüreklendirilmeli. Ailelerin aşirı korumacı ya da ilgisiz tutumları çocuğun keşfetme güdüsüne zarar verebilceği için, onu herşeyden sakınmak yerine, serbest bırakarak, dışardan gözlemyeyip, kollamak, onun çevresini tanımasına katkı sağlayacaktır. Çocuğu ayıplama ya da kendisinden kuşku duymasına neden olabilecek düzeyde yıkıcı sert tepkiler onun kendisinden emin olamamasına ve utanç duygusu geliştirmesine neden olabilir. 

Orta Çocukluk (Ananokulu) dönemi ( 4 - 6 yaş); Girişimcilik karşıtı suçluluk  

Çocuğun, okul arkadaşları ile oynayarak, yaşıtları ile ilişki kurmasını öğrenerek, sosyalleşmeye başladığı bu dönemde aile hala onun yaşantısında en önemli yeri kaplıyor. Çocukluluk çağının bir uzantısı olarak nasıl bir kişilik olduğunun bilincine varacak bu dönemde. Bu süreç ilk biseyselleşme süreci olarakta biliniyor. Kendi gereksinimlerini ertelemesini ve kendisini başkalarının yerine koymasını öğreniyor aynı zamanda. Bütün bunların yanı sıra ufak görevleri yerine getirme, yeni etkinliklerde bulunma girişimlerinin, destekleniyor olması, onun yaptığı işten keyif duymasını sağlayacaktır. Girişimlerinin ve çabalarının desteklenmiyor olduğu durumlarda ise ulaştığı sonuç, ona doyum vermeyeceği için, kendisini yetersiz hissettirecek, ve suçluluk duygusuna kapılmasını sağlayacaktır. Erişkenliğe ulaştığı ilerleyen yıllarda ne kadar girişimci bir ruha sahip olacağı, bu dönemde, çevresinde bulunan erişkenler tarafınden hangi oranda onaylanıyor olmasıyla doğrudan bağantılı. 

Çocukluk (Ilkokul) dönemi ( 6 - 12 Yaş); Çalışkanlık karşıtı değersizlik 

Çocuğun okul sıralarında, yazmayı, hesaplamayı ve okumayı ögrenmeye başlaması ile zihinsel gelişiminin arttığı bu dönemde, kendi kişiliğinin ayırdımına varıyor olmasına rağmen, birtakım bireysel gereksinimlerin, başkalarının ya da yaşadıkları toplumun gereksiminlerinden daha önemsiz olduğunu kavrıyorlar aynı zamanda. Yapabildiklerinin ve ögrenebildiklerinin onaylanması ölçüsünde, özgüveni gelişiyor. Ailesi tarafından yeterince kabul görmediği ve sürekeli olumsuz yönde eleştiriliyor oldugu durumlarda ise, kendini yetersiz hissedeceği için, özgüveninin azalmasına ve aşağılık duygusuna kapılmasına neden olabilir. 

Ergenlik dönemi (12 - 17 yaş) ; Kimlik karşıtı kimlik bunalımı 

Çocuğun, bir taraftan, cinsiyet hormanlarının ve büyüme hormonunun etkisiyle cinsel olgunluğunun arttığı ve çocukluk döneminin sona ermesiyle birlikte dengesinin bozulduğu diğer taraftansa ailesinden kopma ve bağımsızlaşma çabaları, onun alt üst olmasına neden olabilir. Bu dönemi kimi çocuklar çok kolay kimisi ise çok sancılı aşarlar. Fiziksel değişimi kolay kanıksayabilen ve ailesi tarafından bağısızlasma girişimleri desteklenen çocuklar, kendileri, yaşadıkları toplum ve dünyayı irdeleme, kendilerine özgü yaşam tarzı ve bir kimlik geliştirme olanağı bulabilecekleri için, daha rahat atlatacaklardir bu evreyi. Yeterince yardım alamadıkları durumlarda ise, diğer evrelerde edindiklari tüm yetki alanlarının yetersiz kalabilmesi, özgüvenlerinin eksilmesi, ve kimlik bunalımına sürüklenme olasılıkları artırıyor. Bireyin, duygusal gelişiminin, kişiliğinin ve kimliğinin temelleri bu ilk beş evrede atılıyor. Fakat daha sonraki evrelerde, Birey’in, duygusal yapısı ve kişiliği, edindikleri yaşam deneyimlerinden çıkardığı kişisel sonuçlar ve diğer insanlarla olan duygusal etkileşimleri doğrultusunda oturuyor. 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 12
Toplam yorum
: 20
Toplam mesaj
: 11
Ort. okunma sayısı
: 766
Kayıt tarihi
: 23.01.08
 
 

Aralık 1979'da bir ailenin üçüncü çocuğu olarak Avanos'ta dünyaya geldim. Egitimciyim ve suanda H..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster