Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

15 Kasım '13

 
Kategori
Çocuk Sağlığı
Okunma Sayısı
1493
 

Çocuklarda yumurtalık kistleri

Çocuklarda yumurtalık kistleri
 

Yumurtalık kisti, kız çocuklarında ergenlik döneminde karın ağrısnın önemli nedenlerinden biridir.


Erişkin yaşta hemen her kadının yaşamında en az bir kez karşılaştığı “yumurtalık (over) kisti”, giderek artan sıklıkta çocukluk çağında da görülmektedir. İleri yaşlarda önemli bir kısırlık (infertilite) nedeni olan yumurtalık kistleri, çocuklarda genellikle kasık ağrısı ve adet düzensizliğine neden olur. Doğumdan sonraki ilk aylar ve ergenlik dönemi, bu kistlerin en sık görüldüğü yaşlardır.

Yumurtalık kisti nedir?

Yumurtalık kisti, yumurtalık içinde oluşan içi sıvı dolu “kistik” yapılardır. Çocukluk çağında yumurtalık kisti anne karnından başlayarak her yaşta görülebilir. En sık görüldüğü yaş grubu ergenlik dönemidir. Anne karnındayken anneden bebeğe geçen hormonların etkisiyle oluşur. Ergenlik döneminde ise,  her ay adet öncesi ve sonrasında oluşup daha sonra kendiliğinden kaybolan kistler vardır. 1-3 cm çapında olan bu kistlerin, başta hormonal dengesizlikler olmak üzere değişik nedenlere bağlı olarak kaybolmaması sonucu oluşur. Bulgu veren kistlerin çapı genellikle 4-7 cm.nin üzerindedir.

Yumurtalık kistinin bulguları nelerdir?

Günümüzde gebelik sırasında ultrasonografinin yaygın olarak kullanımı ile anne karnındayken saptanabilmektedir. Doğumdan sonra ise genellikle karın incelemesi sırasında bir sertlik olarak ele gelir. 

Ergenlik çağında başlıca iki şekilde bulgu verebilir. Bunlardan  ağrı ve adet düzensizlikleri uzun süreli yakınmalardır. Bu hastalar sık sık hekime başvururlar. Eğer kistin çapı 5 cm.den büyükse, yapılan karın incelemesinde kist ele gelebilir. 

Bazı hastalarda ise yumurtalık kisti birden gelişen bulgular ile ortaya çıkabilir. Bunun başlıca üç nedeni vardır: Kist kendi içine kanamış ve birden büyümüştür, kist duvarı delinmiş ve içerik karın içine akmıştır ya da kist kendi çevresinde dönmüştür (over torsiyonu-yumurtalık dönmesi). Her durumda birden başlayan kasık bölgesine doğru şiddetli ve bıçak saplanır gibi bir ağrı oluşur. Tümünde tedavide cerrahi girişim gerekebilmekle birlikte, en acil olarak tedavi edilmesi gerekeni üçüncü durumdur. Eğer girişim için geç kalınacak olursa dolanımın bozulması, yumurtalığın hayatiyetini yitirmesine neden olabilir.

Yumurtalık kistinin tanısı nasıl konur?

Ultrasonografi en uygun tanı yöntemidir. Karın ağrısı ve adet düzensizliği olan çocuklarda karın ve karının alt bölgesini (pelvis) içine alacak şekilde yapılan bir ultrasonografi ile yumurtalıklar kolaylıkla değerlendirilebilir. Özel yöntemler ile (Doppler ultrasonografi) kan akımı da görülerek overlerin iç yapısı, varsa kistlerin sayı ve çapları belirlenebilir. 

Uzun zamandır yumurtalık kisti  olan çocuklarda östrojen, progesteron, testosteron ile bu hormonların salgılanmasını denetleyen ve beyinden salgılanan FSH ve LH hormonlarının düzeyleri bakılmalıdır. Birden fazla yumurtalık kisti bulunan çocukların, mutlaka olası bir polikistik over sendromu açısından değerlendirilmelidir.

Yumurtalık kistinin tedavisi nasıldır?

Hangi yaşta olursa olsun bir yumurtalık kistinin tedavisinde nasıl bir yöntem izleneceğine kistin çapı ve durumuna bakılarak karar verilir. Bebeklik çağında 4 cm, ergenlik çağında ise 5-7 cm.den daha büyük çapta olan kistler cerrahi girişim gerektirir. Daha küçük olan kistler ise izlenmeli, eğer zaman içerisinde kaybolmuyorsa o zaman girişim yapılmalıdır. Bunun dışında, eğer kist içine kanamış ya da enfekte ise çıkarılmalıdır.

Anneden geçen hormonların etkisi zaman içerisinde ortadan kalktığından, bebeklik çağında, çapı 4 cm ve altında olan kistlerin kendiliğinden kaybolması olasılığı yüksektir. Bu hastaların periyodik olarak ultrasonografi ile izlenmesi yeterlidir. 

Ergenlik döneminde ise, cerrahi girişim sınırlarına ulaşmamış olan kistler izlenmelidir. İki ya da üç adet döneminden sonra kaybolma olasılığı olduğundan kist boyutları ultrasonografi ile izlenmelidir.  Erişkinlerde kistlerin küçülmesi için kullanılan bazı hormonal ilaçların çocuklarda çok yararlı olmadığı gözlendiğinden, ilaç tedavisi sadece özel bazı durumlarda tercih edilmelidir.

Cerrahi tedavide ise kist boşaltılır, duvarı çıkarılır. Bu sırada yumurtalık dokusu özenle korunmalıdır. Cerrahi yöntem açık (laparotomi) ya da kapalı (endoskopik-laparoskopi) olarak uygulanabilir. Basit kistler için laparoskopik yöntem; içine kanamış, odacık yapılarına (septa) sahip ya da sert (solid) görünümlü kist ve kitleler içinse açık yöntem daha uygundur.

Çocuklarınızla birlikte sağlıklı günler dileklerimle...

(Konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgi için tıklayınız).

 

Doç. Dr. İrfan Serdar ARDA

Çocuk Cerrahisi Uzmanı

 

Sorularınız ve “Çocuklarda görülen cerrahi sorunlar” ile ilgili ayrıntılı bilgiler için:

 

e-posta        : drserdar.arda@gmail.com

Blog          : driserdararda.blogspot.com

Twitter         : @drserdararda

Facebook : https://www.facebook.com/ArdaCocukCerrahisiSayfasi

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
 
Toplam blog
: 29
Toplam yorum
: 0
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 641
Kayıt tarihi
: 02.03.13
 
 

Doçent Doktor, Çocuk Cerrahisi Uzmanı...   "Çocuk Cerrahisi" çocukların tedavide cerrahi yönt..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster