Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

04 Mart '17

 
Kategori
Dil Eğitimi
Okunma Sayısı
78
 

De sözcüğü, -de eki

De sözcüğü, -de  eki
 

Eşim ve ben yükseklerden bakarken....


DE  SÖZCÜĞÜ

.Arkadaşım da gelsin . ( Diğerleriyle birlikte bize katılarak ...)

.Sen de haklısın. ( Diğerleri gibi.)

.Evvel sen de yücelerde uçardın ( Şimdikiler gibi .)

Şimdi ingilere indin mi gönül

Karacaoğlan

.Orhan da geldi . ( Öbür gelenler gibi , onlara katılarak...)

.Bunun sonunda ölüm de var . ( Başka tehlikeler olduğu gibi . )

.Bu kitabı da okuyunuz . ( Önce okuduklarınız gibi . )

“De” sözcüğü gibilik, eşitlik, katılma ilgileriyle sözcükleri birbirine bağlıyor. Büyük ünlü uyumuna uyarak “de, da” biçiminde yazılıyor.

. Bu işi Orhan da, Turgut da yapabilir.

 Bu örnekte “de” bağlacı eşit özneleri birbirine bağlıyor.

. Ben onu da, bunu da, ötekini de gördüm.

Bu örnekteyse “de” bağlacı nesneleri birbirine bağlıyor.

. Ben sevmem haksızlığı da, ikiyüzlülüğü de, yalanı da.

Bu örnekte “de” bağlacının yüklemleri bağladığını  görüyoruz.

Olumsuz devrik tümcede “ne” yerine “de” bağlacı  gelebilir .

Örneklersek:

.Ben sevmem ne haksızlığı, ne ikiyüzlülüğü, ne yalanı.

.Ben sevmem haksızlığı da, ikiyüzlülüğü de, yalanı da.

. Bilemediniz ne sen ne o.

. Bilemediniz sen de, o da.

Var olan anlam ilgisine dayanarak sözcükleri, tümceleri bağlayan “de” sözcüğü (bağlaç)  tümceden çıkarıldığında anlamda bir bozulma olmaz.

 

 

-DE EKİ

 

. Bahçende çiçekler açtı.

. Okulda sınav var.

. Beşikte bebek uyuyor.

. Uçakta kimseler yok ki!

Yukarıda sıralanan örneklerde “–de” eki adın kalmalı    durum ekidir. Ünlü ve ünsüzlerin durumuna göre değişikliğe uğrar.

“-De” eki sözcüğe bitişik yazılır. İkinci örnekte büyük ünlü  uyumuna  uyarak “ –da”, üçüncü, dördüncü örneklerde ise ünsüz benzeşmesi nedeniyle “–te, -ta” biçimini almıştır.

 

 

 

Abdülkadir Güler, Tülay EKER bu blog'u önerdi.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Dilbilgisi bağlamında yararlı bilgiler Turkay bey. . Teşekkürler...selamlar...

Abdülkadir Güler 
 04.03.2017 12:05
Cevap :
Sayın Dostum, İlginize ben teşekkür ederim.  04.03.2017 22:24
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 1064
Toplam yorum
: 308
Toplam mesaj
: 19
Ort. okunma sayısı
: 702
Kayıt tarihi
: 24.03.12
 
 

Türkay KORKMAZ, umuda yolculuğu ertelemez. Mermeri delenin damlanın sürekliliği olduğunu bilir. Y..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster