Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

29 Kasım '12

 
Kategori
Sağlıklı Yaşam
Okunma Sayısı
546
 

Demir Eksikliği Anemisi

Anemi ya da Türkçe adı ile kansızlık, kanın şekilli elamanlarından olan kırmızı kürelerdeki (eritrositler) azalmayı ifade eder. Pratikte bu hemoglobin (Hb) değerlerine bakılarak anlaşılır. Erkelerde 13’ün, kadınlarda 12’nin altında oluşu anemi olarak adlandırılır. Demir alyuvar üretimi için gerekli bir elementtir. Alyuvarlara kırmızı rengi veren Hemoglobin demir pigmenti içerir ve bu hemoglobin kanda oksijen taşınmasından sorumludur…

Kısacası demir kan yapımı için gerekli bir elementtir.

En sık görülen anemi türü, demir eksikliği anemisidir. (Kısaca DEA). Aneminin kendisi bir hastalık olmayıp belirtidir. Çeşitli nedenlere bağlı olabilir. Bunları sıralayacak olursak;

Demir eksikliği nedenleri:

Diyetle yetersiz demir alımı en sık karşılaşılan nedendir.

Bebeklerde, çocuklarda

Gebelerde demir gereksinimi artar.

Yetersiz beslenme durumunda görülür.

Azalmış emilim: Midenin bir kısmının ameliyatla alınmış olması.

Bağırsaklardan demir milim bozuklukları.

Vücudun herhangi bir yerinden akut veya kronik kan kaybı: Mide ve bağırsaklardan: Ülser kanaması. İlaçlara bağlı kanama.

Bağırsak parazitleri.

Enfeksiyonlar.

Kanser: Özellikle mide ve kalın barsak (kolon) kanserleri.

Adet kanamaların aşırı olması.

Vejetaryen beslenme.

Kazalar, travma ve ameliyat sonucu kan kayıpları.

Belirti ve bulgular:

DEA, sıklıkla yavaş gelişir ve başlangıçta bir belirti ve şikayet olmayabilir. Ne zaman ki Hb değeri 8 gram/desilitre altına düştüğünde:

Halsizlik

Yorgunluk

Bitkinlik.

Bir iş yapmada zorlanma

İş veriminde düşme

Yürümede zorluk

Nefes darlığı

Konsantre olamama.

Algılama ve öğrenme güçlüğü.

Baş ağrısı

Kalp çarpıntısı, ritim bozukluğu.

Yaygın vücut ağrılar

Kolay üşüme

Soluk cilt

Sık sık tırnak kırılmaları.

Saç dökülmesi.

Çocuklarda davranış kusurları, okulda derslerde başarısızlık, kil, toprak ve buz gibi yabancı maddeleri maddeler yeme; zeka puanında düşüklük.

TANI

Kan sayımı (Hemogram) yapılarak konur.

En çok Akdeniz anemisi taşıcılığı ve sideroblastik anemi ile karıştığından bunlarla ayırıcı tanısı yapılır. DEA’ de vücutta demir eksikliği vardır, diğerlerinde böyle bir şey yoktur. ( Ama her üçü de hipokrom mikrositik anemidir. Yani alyuvarlar normalden daha az koyudur ve küçüktür).

TEDAVİSİ

Eksik olan (demir) verilir. Ağızdan hap/ şurup olarak yada kas içine enjeksiyon şeklinde olabilir. Nadiren, acil hallerde kan verilerek de tedavi yoluna gidilebilir. Esas olarak, ağız yoluyla 6 ay süreyle günde 2-3 kez hap verilerek tedavi yoluna gidilir. Demir emilimini olumsuz etkilediği için ilacın alımını takiben 2 saat süreyle süt ve süt ürünlerinin alınmaması gerekir. Tedavinin 3. haftasında hastaların şikayetlerinde düzelme başlar. Hastaların kendilerini iyi hissettiği bu dönemde tedavilerini kesmemeleri ve vücuttaki demir depolarının da dolması için bir süre daha (toplam 6 ay) ilaç kullanmaya devam etmeleri gerekir...

Bu arada nedene yönelik tedavi de yapılmalıdır. Örneğin vücudun bir yerinden (mideden, barsaklardan) kanama varsa bu tedavi edilir. Barsak parazitleri yok edilir. Diyette yeteri kadar demir alınması sağlanır.

Düzenli tedaviye rağmen Hb değerlerinde istenen yükselme elde edilemiyorsa şu ihtimaller vardır:

DEA tanısı doğru değildir!

Hasta ilacını düzenli kullanmamıştır!

Bağırsaklardan demir emilimi bozuktur.

B12, folik asit ya da çinko eksikliği vardır!

Nedene yönelik tedavi yapılmamıştır!

(Uzun süren adet kanamaları düzeltilmeli, bağırsak parazitleri yok edilmeli.)

Kronik hastalık anemisi.

KORUNMA

Demirden zengin besinler şunlardır:

Kırmızı et

Yumurta

Kuru meyveler

Yeşil yapraklı sebzeler, ıspanak

Tam tahıllı ürünler

Pekmez,

Özellikle büyüme ve gelişme çağındaki çocuklar ve gebeler demirden zengin besinleri tüketmeleri gerekir.

Doktora ne zaman gitmeli?

Yukarıdaki belirti ve bulgulardan kendisinde olanların ilk aşamada Aile Sağlığı Merkezlerine başvurmalarında yarar vardır. Buralarda en azından bir kan sayımı (hemogram) yapılarak teşhis konur ve gerekirse ileri tetkik ve tedavi için hastaneye sevk edilir...

Şen ve esen kalın…

 

Dr. Atanur Yıldız

Kocaeli-2012

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 526
Toplam yorum
: 25
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 257
Kayıt tarihi
: 24.01.09
 
 

Tıp doktoru.  ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster