Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

11 Şubat '16

 
Kategori
Dil Eğitimi
Okunma Sayısı
24
 

Dil Eğitimi

Dil Eğitimi
 

Kartal, Kitap Fuarı, Ekim 2014, Yüksel Yazıcı ile birlikteyiz


TÜMCE ÇÖZÜMLEME
 
1. Küçük çocuklar bu oyuna katılamaz.
 
a. Küçük çocuklar bu oyuna katılamaz.
......................... ............... ...............
ööb dtöb y
b. Küçükler bu oyuna katılamaz.
............. .......... ................
ö dtöb y
küçük çocuklar / küçükler : adlaşmış önad, bu oyun
 
......... ................. ..... .......
öna aöna öna a
...............
önatam
 
Önad tamlamasında önad görevinde olan
 
“küçük” 
sözcüğü “b” örneğinde adın düşmesiyle adlaşmış. 
Adlaşan 
“küçük” 
sözcüğü ad öğesinin sonunda bulunan 
çoğul eki 
“-ler” alarak 
“küçük çocuklar / küçükler” 
dönüşümüne uğramıştır.
 
2. Çocuğunun küçüğünü yuvaya bıraktı.
 
o / gö
a. Çocuğunun küçüğünü yuvaya bıraktı.
.................................. ............ ...........
blinöb dt y
 
o / gö
 
b. Küçüğünü yuvaya bıraktı.
................ ........... ...........
blin dt y
 
çocuğu-n-un küçüğ-ü / küçüğünü : belirteni düşmüş
.................... ........... ..............
bten blen blen 
................................ .............. 
bliatam eksiltili ad tamlaması (eatam) 
 
çocuk - u - n - un
.......... ...... ... .....
1 2 3 4
 
1 . ad kökü 2. iyelik eki 3. kaynaştırma harfi 4. belirten eki
 
Örnek tümcelerin “b” örneğinde
 
“ belirten ” görevinde olan 
 
" çocuğunun ” 
 
sözcüğünün düştüğünü görmekteyiz.
 
Tümcede, 
 
 
“ küçüğünü ”
 
 
sözcüğü belirtili nesne görevini üstlenmiştir.
 
 
küçük - ü - n - ü
......... ..... ..... ....
1 2 3 4
 
1. ad 2. iyelik eki 3. kaynaştırma harfi 4. belirten eki
 
..................................................................................................
 
3. Dilde yücelmez ya da dilimizi başka dillerin boyunduruğuna 
verirsek onurumuz örselenirdi, bize böyle belletilmişti.
 
biz / gö (1, 2)
 
btöb (3)
------------------------------------------
dt y blin
------ ------------ 1 -------- 
Dilde yücelmez / ya da dilimizi
.................................................
sööb
 
 
 
btöb (3) ö y
---------------------------------------------- ----------- ----------
dtöb y
------------------------------------- ---------- 2 3
başka dillerin boyunduruğuna verirsek / onurumuz örselenirdi , //
...................................................................................................
sööb
 
 
bize böyle belletilmişti.
...... ........ ...................
dt bt y
 
 
 
Örnek tümcemiz yapıca 
 
 
“...... örselenirdi” , ”....... belletilmişti” 
 
 
bağımsız tümcelerinden oluşmaktadır. 
 
Birinci bağımsız tümce kendi içinde 
 
bileşik tümcedir, 
 
yan tümceler iki tane olup üstten çizilerek çözümlenmiştir. 
 
 
1. ve 2. yan tümce birinci bağımsız tümcenin belirteç tümleci görevindedir. 
 
 
İkinci bağımsız tümcenin yüklemi 
 
 
“belle-t-il-miş-ti” 
 
 
eylemi 
 
 
“-il” 
 
 
edilgenlik ekini aldığından öznesi
 
 
sözde özne.
 
 
"....onurumuz örselenirdi.” 
 
Bunun sözde özne olarak gösterilmesi eylemin edilgen çatı olmasından kaynaklanıyor.
 
 
Kısaltmalar:
 
ö : özne
y : yüklem
öna : önad
aöna : adlaşmış önad
önatam : önad tamlaması
gö : gizli özne
blinöb : belirtili nesne öbeği
blin : belirtili nesne
bten : belirten
blen : belirtilen
eatam : eksiltili ad tamlaması
bliatam : belirtili ad tamlaması
btöb : belirteç tümleci öbeği
sööb : sözde özne öbeği, 
dtöb : dolaylı tümleç öbeği, 
gö : gizli özne, 
dt : dolaylı tümleç, 
 
 
 
dtöb : dolaylı tümleç öbeği
bt : belirteç tümleci, 
 
 
 
 
 
Şahin ÖZŞAHİN bu blog'u önerdi.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 1064
Toplam yorum
: 308
Toplam mesaj
: 19
Ort. okunma sayısı
: 710
Kayıt tarihi
: 24.03.12
 
 

Türkay KORKMAZ, umuda yolculuğu ertelemez. Mermeri delenin damlanın sürekliliği olduğunu bilir. Y..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster