Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

05 Ekim '09

 
Kategori
Dilbilim
Okunma Sayısı
3131
 

Dili yanlış kullanmak şairi ne hallere düşürüyor?

Dili yanlış kullanmak şairi ne hallere düşürüyor?
 


Yahya Kemal Beyatlı’yı, hele, onun ünlü şiiri “Sessiz Gemi”yi kim bilmez ki?

Ne demiş Beyatlı bu şiirinde?

İşte size bir dörtlük:

“Artık demir alma günü gelmişse zamandan

Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan

Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol

Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol”

Uyak zorunluğu, Beyatlı’yı “anlatım bozukluğu”na zorlamış.

“Kol”, buraya ancak “uyak” niyetine uyuyor.

İnsan, eşinizi dostunuzu uğurlarken “kol” mu, “el” mi sallarsınız?

Hele bir cenazeden söz ediyorsa...

Gel gör ki kimse, Beyatlı’ya bir şey demez; bu yanlışlığı onun iyi niyetine bağlar.

Şiirseverler bilirler bu şiiri.

Yanlış var mı yok mu diye düşünmeden okurlar.

Bilmem, vagon penceresinden etrafı seyreden tren yolcularına, Anadolu’un ücra köşelerinde koyun otlatan çocukların “kol” salladığını, yabancı turistlerin buna aynı şekilde cevap verdiklerini hiç gördünüz mü?

Ben gördüm.

Elin gavuru, o hareketi bir sevgi gösterisi, iltifat olarak görüyor.

Bir iştahla o hareketi yanıtlıyor ki...

Bunun bizim kültürümüzdeki anlamını ne bilsin?

Şimdi soralım:

Bu “kol salma”yı Yahya Kemal Beyatlı mı, koyun otlatan çocuklardan öğrendi ya da çocuklar mı “Sessiz Gemi”nin etkisinde kaldı?

Ah, gözün kör olsun uyak!...

Koskoca şairi ne hallere düşürüyorsun.

Üstelik, insanları “yanlış anlaşılma”lara sürüklüyorsun.

*****


Mehmet Akif Ersoy’a kulak verelim; bakalım, “İstiklal Marşı”nda ne diyor:

Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilâl!

Kahraman ırkıma bir gül! Ne bu şiddet, bu celâl!

Mehmet Akif Ersoy da “ölçü tuzağı”na düşmüş“, deyimi yanlış kullanmış.

Dilimizde “çehre çatmak” diye bir deyim yoktur; “kaş çatmak” vardır.

Çehre “çatılmaz”; “asılır”.

Deyimin doğrusu da “çehre” ya da “surat” asmaktır.

Suç, kimin/ neyin?

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Sayın Çelik, Amacım tartışmaya girmek değil. Hele hele sizin uzman, benim ise sıradan bir takipçisi olduğum, "edebiyat" alanında hiç değil. Yazınızın ana fikrini de algıladım. Anafikri tanımlamak isterken en sevdiğim şiirin içindeki bir uyağı örneklemenize de takılmadım. Sadece, "kol da sallanır" diye itiraz etmek istiyorum. El sallamaya göre mesafenin daha uzak olduğu durumlarda tercih edilir. Hem yerini belli etmek için, hem de vedalaşma sürecinde, ayrılan uzaklaştıkça daha görünür olmak için yapılan bir eylemdir. İlgi alanınıza girdiğini bildiğim futbolda jübile yapan oyuncu vedalaşırken de tüm tribün tarafından kol sallanır mesela... Hele hele bir geminin kalkışı sonrasında, gittikçe uzaklaşırken "kol sallama" eylemi bence yerinde kullanılmıştır. Diğer örneğinize ise nacizane katılıyorum. Saygılarımla,

Der Wind 
 12.10.2009 14:17
Cevap :
Sayın Blogdaş... Elbette, "kol da sallanır"; ama nerede? "Kol sallamak", futbolda, özellikle seyircinin başvurduğu bir yoldur. Futbolcu, seyirciye aynı hareketi yaptı mı, kırmızı kartı görürür. Saygılar.  13.10.2009 11:50
 

hadi bunlari edebiyatin formlarina uygunlugu acisindan kabul edilebilir hatalar sinifindan diyelim. Ya gunumuzdekiler ya turkcesi varken yabanci kelime aliskanligi hele baska lisan kulturundeki farkli ifadesini bilmeden sadece aydin gorunme hevesleri. Cok iyi bilmedigim dilim ve edebiyatim genede gunumuz orneklerinden cok daha iyi gibi gorunuyor.Saglik ve saygiyla

Newyorker 
 05.10.2009 17:22
Cevap :
Sayın Newyorker... Yurdışında yaşayan bir yurttaşımızdan "Türkçesi varken yabancı kelime alışkanlığı hele başka lisan kültürlerindeki farklı ifadesini bilmeden sadece aydın görünme hevesleri"ni duymak çok güzel. Ne demek istediğinizi çok iyi anlıyorum. Sizi yürekten kutlarım. Saygılar, selamlar.  06.10.2009 9:58
 

Bence gereksiz ayrıntılara takılmışsınız. Sevgiler

cennetışığı 
 05.10.2009 14:32
Cevap :
Sayın Blogdaşım.. Gereksiz ayrııntıya takılıp takılmama öznel bir yaklaşım. Bu, bir başkası için de "gerekli ayrıntı" olabilir. O zaman, sizin yazdıklarınıza "gereksiz ayrıntılar", "gereksiz konular" desem şık olur mu? Saygılar, selamlar.  05.10.2009 15:24
 

ben size kol değil, el sallıyorum. Çok bilgilendim çok. Teşekkürler. Selamlar.

Ş ODABAŞI 
 05.10.2009 14:18
Cevap :
Sayın Odabaşı... "Çok bigilendim çok." cümlenizdeki ikinci "çok"u yok sayıyor, teşekkür ediyorum. Saygılar, Selamlar.  05.10.2009 15:26
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 2459
Toplam yorum
: 2830
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 2269
Kayıt tarihi
: 10.11.08
 
 

İspir, hem doğum yerim, hem memleketim. Emekli Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeniyim. Dil ve Tarih-..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster