Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

20 Nisan '20

 
Kategori
Dilbilim
Okunma Sayısı
15
 

Dilin Düzeneği

Her dil bir kurallar dizini içinde birimlerini oluşturur. Dil düzeni dilin çok yönlülüğü ile işlerlik kazanır. İnsan beynine dayanan bu etkinlik duyduklarımızın, okuduklarımızın bildiğimiz göstergelerle eşleşmesi sonucu çok yönlü bir anlatıma dönüşür. Örneğin, nesnenin göstergeye dönüşmesi soyutlaşmayı, göstergenin nesneye dönüşmesi somutluğu sağlar. 
 
Dilin çok yönlülüğü anlatımlarda kendini gösterir. Dilin parçalı (ek,kök), parçalar üstü (vurgu, ton) özellikleri dilin çok yönlülüğünde önem taşır. Kimi parçaları daha baskılı okuyarak anlam değişikleri sağlayabiliriz. 
 
Biçim birim sözcüğe yeni anlamlar yükler.
 
Örneğin,bir kutu, adamın bir-i, bir-i-s-i, bir bir vb
 
Dilde ses bilim dilin dış yönü, dil sesleridir. Ses birleşimleri düzeniyle sözcük oluşur. Bu oluşumda yeni anlamlar, ses düşmeleri, değişimleri gerçekleşir. Sözcükleri 
okumada vurgulama, tonlama ile yeni anlamlara ulaşırız.
 
Örneğin, kış, kuş (-ı ) , ( -u
 
Vurgu son hecede olunca
 
ka zan : araç 
 
yap ma : yapay
 
yaz ma : elle yazılmış 
 
kaz ma : araç 
 
ka zan : yer adı
 
or du : yer adı
 
sirke ci : sirke satan
 
Vurgu ilk hecede olunca 
 
Özel ada dönüş
 
Ka-zan, 
 
Kes-kin, 
 
Pa-zar, 
 
Çeş-me, 
 
Bayındır,
 
Yatağan 
*
 
yaz ma : olumsuz buyuru
 
or du : asker
 
kaz ma : olumsuz buyuru
 
 
Dilin biçim birimi Türkçede kök-ek , sözcük – sözcük gerçekleşir.
 
 
taş-lık, * ev-li * o-n-lar * söz-lük (lik) - sel * iyi-lik 
 
 
boya –n- * ocak – çı (-cı) * diz – gi - sel
 
 
Dilde deyimler, kalıplaşmış öğeler çeviriyi gerçekleştirmede zorluk çıkarabilir. Bu durumda sözcüğün gerçek ve değişmece anlamları ayrı ayrı değerlendirilmeli.
 
 
Sen yüzüne sürgün olduğum kadın (Cemal Süreya )
 
Ben sana mecburum ( Attila İlhan )
 
Tüm bu yaratımlar Türkçenin yaratıcılığı özelliğiyle açıklanabilir.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 999
Toplam yorum
: 308
Toplam mesaj
: 19
Ort. okunma sayısı
: 685
Kayıt tarihi
: 24.03.12
 
 

Türkay KORKMAZ, umuda yolculuğu ertelemez. Mermeri delenin damlanın sürekliliği olduğunu bilir. Y..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster