Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

30 Ocak '11

 
Kategori
Güncel
Okunma Sayısı
1006
 

Dindar ve sarhoş

"Bir dindarın bir şüpheciye göre daha mutlu olmasının, sarhoş bir kişinin ayık bir kişiye göre daha mutlu olmasından farkı yoktur." 

George Bernard Shaw böyle demiş. Büyük düşünürlerin hiçbirinde dogmatizm göremezsiniz. Ya da şöyle diyeyim, büyük düşünür, dogmatizme karşı olabilen düşünürdür. 

Dogmatizmi savunmuş ünlü adamlar gösterilebilir, ama onların ünlü olması büyük oldukları anlamına gelmez, büyük olmak için insanın zekasını tatmin edebilmesi gerekir. 

Shaw'un sözüne baktığımız zaman, ironik bir şekilde, sarhoş ile dindar arasında analoji yapmakla, aklın ve zekanın devre dışı bırakılmasından bahsediyor. Eğer akla bağlı kalacaksak, ki soru sormak akla bağlı olmaktan çıkar, dindar olmak hiçbir zaman mümkün olmayacaktır. Dindarlığı, dinleri, toplumsal yaşantıyı düzenleyecek normatif bir düzen olarak görenler için, dindar olmamak şaşırtıcı gelebilir, ama şunu unutmamak gerekir ki, din olduğu için, iyi ahlak yoktur, iyi ahlak olduğu için, dindarlık vardır. Ama Shaw'un dediği gibi bu insanın ayık değil sarhoş olduğu haline benzerdir. 

Shaw'un özdeyişi ironisi açısıdan gülümsetici ve savı açısından cesaretli ve çarpıcı olmakla birlikte, aslında tam doğru değildir. 

O Shaw ise biz de biziz. Shaw dindarın şüpheciye göre daha mutlu olduğunu söylerken yanılıyor. Şüpheci hiç şüphesiz dindardan daha mutlu olabilir ama daha mutsuz olmak zorunda değildir. İnsansı mutluluk akıl ile olur, farkındalık, ne yaşadığını bilmek onun hazzı insana mutluluk verir. Akşama kadar otlayan bir inek için mutluluk sözkonusu mudur? Sözkonusudur. O kendi doğasına uygun olanı yaparsa mutludur. Yani otlarsa. İnsanın doğasına uygun olan ise aklını kullanmasıdır, aklını kullandıkça, yaşamı insani özellikleriyle yaşamış ve mutluluğu tatmış olur. 

Benim itirazım böyle. Yazıyı okuyan bunu yerinde görebilir görmeyebilir ama herhalde Shaw'un özdeyişinde övdüğü bir iş yaptığımı, savına şüpheyle yaklaştığımı görecektir. 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Bu alıntının İngilizce'si şöyle: "The fact that a believer is happier than a skeptic is no more to the point than the fact that a drunken man is happier than a sober one. The happiness of credulity is a cheap and dangerous quality." Burada "A tespiti ile B tespiti arasında fark yoktur"dan fazlasını okuyorum ben. Çevirmeye çalışırsam; "İnançlı birinin şüpheciden daha mutlu olduğu gerçeği (tespiti ?), sarhoş bir adamın ayık bir adamdan daha mutlu olduğu gerçeğinden daha öte bir anlam taşımaz. (Bundan daha isabetli bir tespit değildir.) Safdillikten kaynaklanan mutluluk ucuz ve tehlikeli bir vasıftır." Bu bağlamda Shaw'un gerçekten "inançlı birinin şüpheciden daha mutlu olduğuna" inandığını söylemek zor. Zira bunu söyleyebilmek için "sarhoş bir adamın ayık bir adamdan daha mutlu olduğunu" kabul etmek gerekir. Tam tersine bu kıyaslama ilk sava karşı geliştirilmiş bir ironi olsa gerek. Siz ne dersiniz? Selâm ve saygılarımla.

uhudedipuhu 
 31.01.2011 15:18
Cevap :
İlah! derim. İşin doğrusu şu, yazıda kendime yol açabilmek için, yani, Shaw'un kıyaslamasındaki mutsuzluk sözününün yanlış olduğunu ve akılla yaşamanın mutsuzluk olduğunu söylemek için, sizin bahsettiğiniz ayrımı gördüm. Çünkü tam dediğiniz gibi dindarın şüpheciden daha mutlu oluşu, sarhoşun ayıktan daha mutlu oluşuyla ölçütlendirilmişti. O nedenle Shaw'un hem çapı gereği hem de bu sözü gereği tam anlamasıyla şüphecinin mutsuz olduğunu söylüyor değildi. Ben bunu üç nedenle atladım. birisi dediğim gibi mutluluk bahsine geçmek için, ikincisi, yazıları bu düzeyde okuyacak yorumcu şimdiye kadar hiç görmediğim için, ve en önemlisi, aptallığın akıllı olmaktan insanı daha mutlu kıldığına yönelik genel sarkastik kabule karşı bir görüş ileri sürmek istememdi. Aslında yani, Shaw üzerinden hem onun yazının içinde kalıyordum, hem de dışına çıkıyordum. İngilizcesine ise hiç bakmadım, genelde bakarım, ama söz kolaydı ve zaten amacım dakik bir sorgulama değildi.  31.01.2011 15:29
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 465
Toplam yorum
: 945
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 945
Kayıt tarihi
: 21.10.07
 
 

Ankara'da yaşıyorum. Çeşitli güncel konularda, zaman zaman "Neden olaya böyle bakılmıyor?" diye d..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster