Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

17 Şubat '21

 
Kategori
Psikoloji
Okunma Sayısı
209
 

Doğan CÜCELOĞLU(1938-2021)

BÜYÜK BİR PSİKOLOGU  KAYBETTİK!

İletişim Psikologu Doğan Cüceloğlu İstanbul'da hayatını kaybetmiş!

Çok değerli bir davranış ve halk psikologu idi..Çok sayıda bilimsel makalesi ve kitabı bulunan ünlü psikolog Doğan Cüceloğlu'na Allah'tan rahmet diliyorum.Mekanı, yüzü gibi aydınlık olsun..

Doğan Cüceloğlu, Kalifoniya Ünivensitesi"nde psikoloji ve kültür antropolojisi alanında ders veren Prof.Dr. Robert B.Edgerton'un "Hasta Toplumlar" kitabına yazdığı önsözde şu toplumsal gerçeği dile getiriyor:

“ Bir toplumun gelenekleri ve görenekleri her zaman ve her yerde o toplumun yararına mı çalışır?”

Bu soruya önceleri, “Evet,” cevabını verir ve şöyle savunurdum; “gelenek ve görenekler toplumun yararına olmasa devam edemezler, zamanla ortadan kaybolurlar. Devam ettiklerine göre toplumsal yaşamda gördükleri bir hizmet, bir işlev vardır. O nedenle kuşaktan kuşağa doğal olarak aktarılmış gelenek ve göreneklere saygılı olmalı, aile ve eğitim kurumlarında onların öğretilmesine özen gösterilmelidir.”

Robert B. Edgerton’un Hasta Toplumlar kitabını okuyunca, “ Bir toplumun gelenekleri ve görenekleri her zaman ve her yerde o toplumun yararına mı çalışır?” sorusu üzerinde yeniden düşünmem gerektiğini anladım. Los Angeles’teki Kaliforniya Eyalet Üniversitesi’nde psikoloji ve kültür antropolojisi alanında ders veren Profesör Edgerton, toplumların devam eden gelenek ve göreneklerinin her zaman toplum yararına olmadığını, bazı durumlarda gelenek ve göreneklerin bir toplumu hasta edip yok ettiğini gözlemlemiştir.

Her toplumun tanımlama ve değerlendirme sistemleri vardır. Tanımlama sistemleri o toplumun olaylar karşısında “Ne?” sorusunun cevabını, değerlendirme sistemleri “Niçin?” sorusunun cevabını verir. “ Niçin?” cevabının temelinde toplumun “iyi” ve “doğruları”, yani ahlak nizamı vardır. Bazı ahlak nizamları zamanla hasta toplumlar, bazı ahlak nizamları ise zamanla güçlü ve sağlıklı toplumlar inşa ederler.

" Hasta toplumların 'iyi' ve 'doğruları' insanın özünden kopuk bir değerlendirme sisteminden kaynaklanıyor; sağlıklı toplumların 'iyi' ve 'doğruları' ise insan özüyle uyumlu bir değerlendirme sistemi üzerine kurulu. Bu demek oluyor ki, gelenek ve göreneklerle kuşaktan kuşağa taşınan toplumun ahlak nizamı, 'iyi ' ve 'doğruları' insanın doğasıyla ahenk içinde ise toplum sağlıklı, insan doğasıyla uyumsuz ise toplum hastalıklı olmaktadır.

Bu bir bilim insanının kanaati mi?

Hayır.

Yıllarca süren araştırma ve gözlemlerin sonucunda varılmış bir bilimsel sonuç.

İşte, toplumcu psikolog Doğan Cüceloğlu’nun, Amerikalı bir psikolog ve kültür antropologunun Hasta Toplumlar kitabına yazdığı önsözdeki gelenek ve görenekleri toplumları hangi durumlarda hasta, işlevsiz yaptığına ilişkin sosyo-antropolojik nitelikli bir değerlendirilmesi.

Onun hakkında çok şey yazılacaktır; çünkü kaynakları, kitap ve makaleleri o denli zengin ki hem sosyal ve davranışsal psikoloji, hem kültür antropolojisi, hem de sosyoloji açısından üzerinde durulması ve dersler çıkarılması bakımından çok önemli yapıtlar bırakmıştır topluma.

O bir davranış bilimciydi. Buna halk dilinde "insan sarrafı" da denilebilir. Nasıl iyi insan, iyi öğretmen, iyi öğrenci,  iyi yönetici, iyi devlet adamı olunur derdindeydi. İnsanların ve grupların davranışlarını, iyi-kötü huylarını anlamaya ve anlatmaya çalışıyordu. Çok mütevazı bir yaşam biçimi, kişiliği ve bilim anlayışı vardı. Anlatılarını, söylemlerini bir tiyatro sahnesinde oynarcasına, rol yaparcasına içtenlik ve heyecanla anlatıyordu. Geleceği emanet edeceğimiz çocuklar onun için çok önemli varlıklardı; onların psikolojisini anlamadan, sorunlarını çözmeden eğitim verilemeyeceğini savunuyordu yapıtlarında. Çok ani bir yolculuk oldu gidişi. Artık bundan böyle davranış bilimci (psikolog) Doğan Cüceloğlu yok artık, elini ayağını alıp bu dünyadan hızlıca göçtü. Onun yapıtları, bundan böyle yoldaşımız, ışığımız, yol göstericimiz olacak!

      Onun Hasta Toplumlarkitabına yazdığı önsözdeki arzu ve isteği ile yazımı bitmek istiyorum: “Hasta Toplumlar kitabını Türk toplumunun geleceği ile ilgilenen üniversiteli gençlerin, düşünürlerin, eğitimcilerin, siyasetçilerin, gazetecilerin okumasını isterim."

      Ne olur, çok değerli bir psikoloji bilgesinin bu arzusunu, bu dileğini yerine getirelim ve toplumuzun hastalıktan, umutsuzluktan, yoksulluktan kurtulması için bilime, bilimsel araştırmalara ve özellikle toplum bilimlerine önem verelim!

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Allah rahmet eylesin sevgili psikolog yazarımıza... Sevdiğim birisiydi bir kaç kez davet ettim kendisini okulumuzda konuşma yaptı iyi insandı gerçekten... Rahmetler dilerim yeniden yeniden...

Halil Güven (Sökeli) 
 18.02.2021 5:15
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 21
Toplam yorum
: 6
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 268
Kayıt tarihi
: 27.03.13
 
 

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji (Sosyal Antropoloji) mezunu 1971; F..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster