Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

12 Aralık '11

 
Kategori
Türkiye Ekonomisi
Okunma Sayısı
17392
 

Doğu Karadeniz bölgesinde alternatif ürün yetiştiriciliği (1)

Doğu Karadeniz bölgesinde alternatif ürün yetiştiriciliği (1)
 

On yıl öncesinin Doğu Karadeniz Bölgesel Gelişme Planlarında, Doğu Karadeniz Bölgesi, Türkiye’nin görece az gelişmiş bir bölgesi olarak görülmüştür.

Anılan dönemin Hükümetlerine sunulan bu planlar sayesindedir ki, bölgenin kalkınmasını hızlandırmak amaçlı olumlu ve iyimser sonuçlar doğuran çalışmalar ortaya konulmuş, bölgenin çay’a dayalı ekonomisinden bağımsız olarak, bölge ekonomisini geliştirmek, oradan ülkenin ekonomik kalkınmasına katkılar sağlayacak gelişmeler ele alınmıştır.

“Doğu Karadeniz bölgesinin kalkınması, sadece bölgede iş olanakları yaratmakla

Kalmayacak aynı zamanda Türkiye’nin ulusal kalkınmasına da katkıda bulunacaktır.”denilmiştir.

Yazımızın konusunu teşkil eden, alternatif ürün programları, Kalkınma Planları ve master programlarının prensip kararları ile yaşama geçirilmiştir.

Rize ili, 60-70 yıldan beri çay üretimi ile anılan bir ilimizdir. Son 10 yıldan beri Çay’a alternatif olarak Kivi ve Likapa bahçeleri kurulma çalışmaları devam etmektedir.

Rize'de yazmevsimi ılık geçer. Sonbaharve kışmevsimleri ise yağışlı geçer. Rize, Doğu Karadeniz bölgesinde, Dünya’da ender rastlanan,  kendine özgü mikro klima iklim tipine sahiptir.

Bu nedenle, yukarıda belirtmiş olduğum, Siyah çay’ı saklı tutarsak, Kivi ve Likapa kadar şöhrete sahip, Rize ile özdeşleşen onlarca ürünümüzün mevcut olduğunu anlıyoruz. Şimdi bunlardan bazılarını ele alalım.

Örneğin:

1 ) Satsuma Mandalina:

Satsuma mandalina bahçelerinin kuruluş tarihi, çay yetiştiriciliğinden öncedir. Rize'nin Denize bakan Kuzey kesiminde, sahil bölgelerinde lezzeti ile ün yapmış olan çekirdeksiz satsuma mandalinanın, Osmanlı döneminden beri Rize’de yetiştirilmekte olduğu anlıyoruz.

Çay'a olan rağbetin arttırılması, yapılan teşvik ve sübvansiyonlar sonucu olmuştur. Bu nedenle mandalina bahçeleri zaman içerisinde gözden düşürülmüştür.

Üretilen Narenciye'den ötürü "Portakallık" isminde, Merkez ilçeye bağlı bir mahallesi de bulunmakta ise de, bu mahalle adı, sonradan, "İslamlaşa "olarak değiştirilmiştir. "Portakallık" mahallesinde hala narenciye fidanlığı kurarak geçimine bu yolla katkı sağlayan vatandaşlarımız bulunmaktadır.

Adana Mersin ve Ege’de son zamanlarda geliştirilen, Çekirdeksiz satsuma Mandalina türünün, piyasaya “RİZE MANDALİNASI” olarak sunulduğunu biliyoruz. Şehre göç, artan nüfus ve gelişen yapılaşma sonucu, sahil boyunca büyük zahmetlerle kurulmuş mandalina bahçeleri zamanla ortadan kaldırılmıştır. Sonuç olarak: Mandalina'nın yanı sıra diğer meyveler ve bahçe ürünlerinin yetiştirilmesine yetecek kadar her hangi bir arazi'de kalmamıştır. Az miktardaki Verimli Topraklar da yüksek katlı binaların kurbanı oldu.

2)Likapa: ( Yaban Mersini )

Rize'de kurulan likapa bahçelerinde üretim başlamıştır. Ancak ürün, son derece hassastır. Ambalajlama, soğuk hava depoları, hızlı nakliyeye ihtiyaç vardır. Pekmez, Reçel, marmelat pasta, dondurma, meyveli süt, baharat yapımı için ticari amaçlı kurulacak olan gıda tesislerinin bu ürünü işlemesi gerekmektedir.

Faydaları:

Yağlı bileşiklerin vücuttan atılmasını sağladığı, Kanı temizlediği,  Kan şekerini düşürdüğü, Bağırsak metabolizmasını düzenlediği, Koleströlü düşürdüğü, Kalp krizini azalttığı, Damar sertliğini azalttığı, Kabızlık, bulantı, mide kramplarını ve ülseri önlediği, İshal giderici özelliği, Bayanların adet düzensizliklerini azalttığı, İdrar yolu enfeksiyonlarında önleyici özelliği, Damar sertliği oluşumunu engeller. Varis ve basur’u (hemoroit) iyileştirir. Sakinleştirici özelliği vardır. Ağız içi yaralarını iyileştirir. İltihaplar için dezenfektan özelliği taşıdığı ve Potasyum içeriğinin son derece yüksek olduğu ifade edilmektedir.

3)Hurma: ( Trabzon Hurması )

Osmanlı döneminde nüfusu 1500-2000 kadar olan ve Doğu Karadeniz kıyı şeridinde, küçük bir sancak olan Rize’nin, eskiden, Trabzon vilayetine bağlı olmasından ötürü, Meyve, Literatürde “Trabzon hurması” olarak bilinir. Onun dışındaki isimlerin yaygın kullanımı yoktur

Vitamin deposu olan, birçok hastalığa iyi geldiği ileri sürülen hurmanın bölgede, Kasım ayına doğru dalından koparılmaktadır. Yaz mevsiminde, çay’dan gelir elde eden vatandaşımızın Kışın Hurma’dan para kazanarak aile bütçesine katkı sağlaması mümkündür. Diğer taraftan, Kokulu Kara üzüm, Satsuma mandalina ve Hurmanın ardı ardına yetişmesi ve kışa doğru giderken, geliri azalan üreticisinin aile bütçesine medar olması mümkündür.

4)Kokulu kara üzüm:

Kokulu Kara üzüm; Yüzyıllardır bölgemizde organik olarak üretilmektedir. Yörede, pekmez, pestil, sirke yapılmakta ayrıca, günlük olarak tüketilmektedir.

Bölgede, arazi yapısının yetersiz olması nedeniyle, düzlük alanların, bahçe tarımına ayrılması, üzüm bağcılığının gelişmesini geri plana itmiştir.

Bu itibarla, bölge insanı, arazinin engebeli ve meyilli olan yamaçlarda diktiği ve erozyona karşı direnç gösteren kızılağaç, dişbudak gibi ağaçların bedenlerine üzüm asması sararak, ya da diğer meyve ağaçlarının bedenlerine üzüm asması vererek, imkânları nispetinde üzüm yetiştiriciliği yapmıştır.

Bu nedenle, üzüm bağcılığı bu zaruretler nedeniyle pek gelişmemiştir.

Meyveler, insan sağlığı ve beslenmesinde, özellikle vitaminler ve mineral maddelerce zengin olması bakımından önemli bir yer tutarlar.

Bu önemine binaen, bölgede geliştirilmeye çalışılan, kokulu siyah üzüm bağcılığının bundan sonra gelişeceğine, bir vitamin deposu olan üzümün hak ettiği yerin  halkımız tarafından anlaşılacağına kanaatim sonsuzdur.

Faydaları:

Sağlık açısından son derece faydalı olduğu ve İnsanların bağışıklık sistemini kuvvetlendirdiği ifade edilmektedir.

Kokulu Kara üzümün kabuğunda bulunan, antioksidan özelliğe sahip etken maddelerden dolayı, Karadeniz Bölgesi’nde üretim ve tüketiminin arttırılması teşvik edilmekte ve bölgede bağcılığın geliştirilmesi hedeflenmektedir.

5) Erik:

Türkiye’de Doğu Anadolu'nun yüksek yayla mıntıkası ile Güneydoğu Anadolu'nun kurak ve çok sıcak bir kısım yerleri hariç her tarafta yetişen erik, Doğu Karadeniz bölgemizde de yetiştirilmektedir.

Faydaları:

Meyvelerinde şekerler, pektinve organik asitler vardır. Meyve olarak yenir. Kurutularak hoşaf ve çeşitli yörelerde değişik pestil yapımında kullanılır.

Erik bol miktarda B vitaminleri içermektedir, ayrıca potasyum ve magnezyum minerali açısından da zengin bir meyvedir.

Kış ve ilkbahar donlarının sık olduğu bölgelerde yetiştirilmesi sakıncalı olan eriğin bölgemizde yetiştirilmesi mümkündür. Çünkü Doğu Karadeniz’de Mikro klimaözelliği olduğu için her türlü meyve ve sebzenin yetiştirilmesi mümkündür.  Erik’te bunlardan biridir. Dolayısıyla, alternatif meyve olarak erik yetiştiriciliği bölgede teşvik edilebilir.

6) Armut:

İklim, Toprak, Yetiştirilme ve Gübreleme bakımından, bölgemize has özelliklere uyumlu bir meyvedir.

Doğu Karadeniz, farklı armutcinslerinin yetiştirilmesi açısından da oldukça elverişli bir bölgedir

Armut ağacının toprağı, yöremizin toprağı ile uyumludur. Toprak bakımından fazla seçici değildir. Bu meyvenin yetiştirilmesinde, sıcaklık, toprak ve nem değerleri açısından bölgemiz oldukça elverişlidir.  Tohumla üretilir,köklenip fide haline geldiğinde aşılanıp ağaç elde edilmektedir.   

Faydaları:

Armutböbreklerin düzenli çalışmasını sağlayan, idrarı bollaştırarak, böbrek kum ve taşlarının dökülmesine yardım ettiği ve yüksek tansiyonu düşürüp, kanı temizlediği bilinmektedir.

Bu yazımda, alternatif ürünlerimizden birkaç örnek verilmiştir. Konuya tarafımdan devam edilecektir.

Ayrına, meyvelerin yanı sıra, sebzecilik, seracılık, deniz çiftçiliği, iç su balıkçılığı, yayla turizmi, Lisanslı konaklama işletmeciliği, Ulaşım ve Ticaret Hizmetleri, Sınır Ticareti, Günübirlik Ticaret, Serbest Bölgelerden Ticaret, İhracatın Teşvik Edilmesi, Yüksek Eğitim Kurumlarını Yaygınlaştırma, imalat sanayinin yetişmiş işgücü İhtiyacını karşılamak için meslek okullarının güçlendirilmesi, bölgenin kalkınmasında önemli alternatif ekonomik faaliyet kapsamında mütalaa edilebilir.

Ali Emir KARAALİ

12.12.2011

Kartal / İstanbul

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Dünyada kahve yetiştirilen bölgelerle Rizenin iklim şartları sıcaklık dışında hemen hemen aynı..Eğer serada kahve yetiştirilerek sıcaklık bir ölçüde sağlanırsa neden olmasın? Eğer bu gerçekleşirse Rizenin kaderi tümden değişir.Bence en azından denemeye değer...Selamlarımla...

mustafa semih arıcı 
 02.05.2013 17:29
 

iii

mustafa semih arıcı 
 02.05.2013 17:26
 

Dünyada kahve yetişen bölgeler ile Rizenin iklim şartları sıcaklık dışında hemen hemen aynı..Acaba seralarda kahve yetiştirebilir mi? Eğer bu mümkün olursa Rizenin kaderi tümden değişir..Bence en azından denemeye değer..Selamlarımla...

mustafa semih arıcı 
 02.05.2013 17:25
 

Ali Emir bey, her şey bir yana da şu kokulu siyah üzümün yeri bende başka. Çok severim. Umarım yeterli kabulu görür ve yaygınlaşır...Selamlar, mutlu kalın...

Ayşegül HAYVAR 
 13.12.2011 23:52
Cevap :
Türkiye'de üretilen ve marketlerimizde satılan üzüm türleri açısından da alternatif ürün diyebileceğimiz kokulu siyah üzümü yaygın olarak üretebilsek ne mutlu bize.  14.12.2011 0:55
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 131
Toplam yorum
: 133
Toplam mesaj
: 41
Ort. okunma sayısı
: 1303
Kayıt tarihi
: 29.09.07
 
 

Ali Emir KARAALİ, 1961 Rize Doğumlu, 1978 Rize Lisesi Mezunu, (1988)T.C. Anodolu Üniversitesi   '..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster