Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

27 Eylül '18

 
Kategori
Ekonomi - Finans
Okunma Sayısı
357
 

Döviz Cinsinden Fatura Düzenleyebilir miyiz?

Döviz Cinsinden Fatura Düzenleyebilir miyiz?
 

İçeriğinde değişiklik yapılan 32 sayılı kararın “Tanımlar” başlıklı 2.maddesinde;

Türkiye'de yerleşik kişiler: Yurtdışında işçi, serbest meslek ve müstakil iş sahibi Türk vatandaşları dahil Türkiye’de kanuni yerleşim yeri bulunan gerçek ve tüzel kişileri,

Dışarıda yerleşik kişiler: Türkiye'de yerleşik sayılmayan gerçek ve tüzel kişileri,

Menkul kıymetler: sermaye ve para piyasalarında işlem gören her türlü Türk ve yabancı menkul kıymetleri, (menkul kıymet yatırım fonu katılma belgesi bu Karar'ın uygulanmasında menkul kıymet olarak mütalaa olunur).

olarak tanımlanmaktadır.

32 sayılı kararda menkul kıymetler net olarak tanımlanmış olup Cumhurbaşkanı Kararında Menkul Kıymet ifadesi değil MENKUL ifadesi yer almaktadır. Menkul ifadesi de Türk Dil Kurumunca “Bir yerden bir yere taşınabilen (mal)” olarak tanımlanmıştır.

Yukarıda yapılan tanımlar neticesinde 12.Eylül.2018 tarihinde yayınlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, net olarak Türkiye’de yerleşik tüm tüzel kişiler ile tüm gerçek kişilerin kendi aralarındaki menkul mal ve menkul kıymet alım, satımlarını kapsadığı anlaşılmaktadır.

85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının ilgili maddesi aşağıdaki gibidir:

“g) Tür­ki­ye­’­de yer­le­şik ki­şi­le­rin, Ba­kan­lık­ça be­lir­le­nen hal­ler dı­şın­da, ken­di ara­la­rın­da­ki men­kul ve gay­ri­men­kul alım sa­tım, ta­şıt ve fi­nan­sal ki­ra­la­ma dâ­hil her tür­lü men­kul ve gay­ri­men­kul ki­ra­la­ma, le­asing ile iş, hiz­met ve eser söz­leş­me­le­rin­de söz­leş­me be­de­li ve bu söz­leş­me­ler­den kay­nak­la­nan di­ğer öde­me yü­küm­lü­lük­le­ri dö­viz cin­sin­den veya dö­vi­ze en­deks­li ola­rak ka­rar­laş­tı­rı­la­maz.”

Karar içeriğine bakıldığında Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında yaptığı her türlü ticari işlemlerin döviz cinsinden kararlaştırılamayacağı net olarak anlaşılmaktadır.

Devlet yetkilileri yazılı ya da sözlü basın yolu ile çeşitli açıklamalar yapıyorlar. Ancak basın yolu ile yapılan açıklamalar ile firmaların kapsam dışında kalması mümkün değildir.

Yine bakanlık tarafından yapılan aşağıdaki;

“Bakanlığımızca istisna tutulacak hallerin kapsamı belirlenirken, döviz cinsinden girdi maliyetler veya yükümlülükler değerlendirmeye alınacak hususların başında gelmektedir.”

ifadesinden de anlaşılacağı üzere gelecekte yani Bakanlıkça “istisna tutulacak haller kapsamı belirlenirken” ifadesi bu gün için böyle bir sınırlamanın olmadığını açıkça belirtmektedir.

Ancak Maliye Bakanlığı tarafından yapılan bu açıklamalar genelge vb gibi yasal bir mevzuata taşınırsa hüküm ifade edecektir.

Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde Bakanlıkça bir düzenleme yapılmadığı müddetçe Türkiye’de yerleşik kişi ve kuruluşlara yapacağınız tüm satışlarınızın TL cinsinden faturalandırılması gerekmektedir.

Bunun yanında, bu karara uyulmaması halinde karşılaşılacak cezalar hakkında kafalar biraz karışık.

Aşağıda eski Gelirler Başkontrolörü Ekrem ÖNCÜ’nün 32 sayılı karara uyulmaması halinde karşılaşılacak cezalar hakkındaki yazısını paylaşıyorum…

İyi çalışmalar,

İsmail ŞENGÜN

 

 

DÖVİZLE İŞLEM YASAĞINA UYMAYANLAR PARA CEZASI İLE KURTARABİLİR Mİ?

13 Eylül 2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı'nın 85 sayılı Kararında döviz cinsinden işlemlere yasaklar getirilmiş ve aynı tarihli köşe yazımda konuyu ele almıştım. Dövizle işlem yasağına uymayanlara uygulanacak yaptırımlar hakkında kafaların karışık olduğu ve bilgi kirliliği yaşandığı için  konunun tekrardan ele alınma ihtiyacı hasıl olmuştur.

13 Eylül tarihli köşe yazımda, hem ihracat bedellerinin yurda getirilerek bozdurulması hem de dövizle işlem yapılması yasağına uymayanlara 32 sayılı Kararın 21’inci maddesinde ne tür yaptırım uygulanacağının düzenlendiğini belirtmiştim. 32 sayılı Kararın 21’inci maddesi aşağıdaki gibidir.

“Kambiyo denetimine yetkili elemanlar ile kambiyo müdürlükleri (kambiyo murakabe mercileri) tarafından yapılan denetlemelerde bu Kararda öngörülen işlemleri ifa eden kişilerden, işlemlerinde Karara aykırılıklar tesbit edilenler hakkında Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun zabıt ve aramaya dair hükümleri uygulanır.”

Ayrıca, bu madde düzenlemesine ilişkin olarak; “Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun zabıt ve aramaya dair hükümleri ise oldukça ağır yaptırımlar içermekte, eşyanın (paranın) zaptına kadar gidebilecek bir süreci düzenlemektedir. Cezai müeyyide ağır olduğu için hem ihracat bedellerinin yurda getirilme ve bozdurulması düzenlemesine hem de bugünkü düzenlemeye azami özen gösterilmesinde fayda bulunmaktadır” şeklinde görüş belirtmiştim.

Bazı köşe yazarları, 32 sayılı Kararın 21’inci maddesinin uygulanacağına ilişkin görüşlerin doğru olmadığını ifade etmektedir. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde çıkartılan bütün yasalar ve ikincil düzenlemeler kaldırana kadar yürürlükte olur ve Türkiye Cumhuriyeti’nde yaşayan herkesi bağlar. 32 sayılı Kararın 21’inci maddesi uygulanamayacak ise diğer maddeleri de uygulanamayacaktır. Kararda yer alan 21’inci madde yürürlükte değil midir? Ne zaman yürürlükten kaldırılmıştır? Yürürlükte ise neye göre bu maddenin uygulanmayacağı görüşü hasıl olmaktadır?

Cevabı biz verelim. 32 sayılı Kararın 21’inci maddesi yürürlüktedir ve işlerliği olan bir maddedir. 32 sayılı Karara muhalefet edenler için bu madde uygulanacaktır. 21’inci maddede  “Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun zabıt ve aramaya dair hükümleri uygulanır” denilmektedir. Bilindiği gibi, 1929 tarihli ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu yerine 4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu gelmiştir. 32 sayılı Kararın 21’inci maddesi atfı da  5271 sayılı Kanunun Dördüncü Bölümü olan “Arama ve Elkoyma” bölümüne yapılmış sayılacaktır.

Buna göre de, kambiyo denetimine yetkili elemanlar ile kambiyo müdürlükleri (kambiyo murakabe mercileri) tarafından yapılan denetlemelerde 32 sayılı Kararda öngörülen işlemleri ifa eden kişilerden, işlemlerinde Karara aykırılıklar tesbit edilenler hakkında Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun zabıt ve aramaya dair hükümleri uygulanabilecektir.

Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun zabıt ve aramaya dair hükümleri Karara muhalefet edenlerin fiillerine ilişkin sözleşme, para vb suç delillerine el konulması halinde el konulan şeylerin mülkiyetinin doğrudan kamuya geçmesi şeklinde algılanmalıdır. El koyma işlemi örneğin paraya uygulanmış ise, bu durum paranın doğrudan devletin mülkiyetine geçtiği anlamına gelmemektedir. Kamunun mülkiyetine geçmesi konusu 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 18’inci maddesinde düzenlenmiştir.

Ancak, konunun Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun zabıt ve aramaya dair hükümleri uygulaması yanında bir de idari para cezası boyutu bulunmaktadır. Zaten kafaları karıştıran husus da sanıyorum bu noktada. 1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanunun 3’üncü maddesine göre, Cumhurbaşkanının bu Kanun hükümlerine göre yapmış bulunduğu genel ve düzenleyici işlemlerdeki yükümlülüklere aykırı hareket eden kişi, üçbin Türk Lirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılır. Buradaki güncel rakamlar ise, 6.300 ve 52.600 TL şeklindedir.

Hemen belirtelim ki, 1567 sayılı Kanunun 3’üncü maddesindeki idari para cezasına karar vermeye Vergi Müfettişleri değil, Cumhuriyet Savcısı yetkilidir ve bu konunun sadece idari para cezası boyutudur.

Dövizle işlem yasağına muhalefet edilmesi halinde bazı yazarların ifade ettiği gibi yalnızca üst sınırı 52.600 TL olan idari para cezası uygulanacak olsa idi dövizle işlem yasağı uygulanamaz olurdu. Cumhuriyet Savcılarının bütün mesailerini bu işlemlere ayırması yanında büyük çaplı işlemlerde kimse bu yasağa riayet etmezdi. Örneğin, 100 milyon USD’lik bir anlaşmada taraflar 52.600 TL ödeyip işlemi döviz üzerinden yapalım diyebilirlerdi. Hatta 100 milyon değil 1 milyon USD’lik işlemde dahi 52.600 TL ödemeyi herkes göze alabilirdi.

Sonuç olarak dövizle işlem yasağına uyulmamasının cezai boyutu yazımızda tüm yönleri ile ele alınmıştır ve uymayanlar için yaptırımlar oldukça ağır sonuçlar doğurabilir. 

Ekrem ÖNCÜ / 19.09.2018

 

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 16
Toplam yorum
: 2
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 552
Kayıt tarihi
: 25.01.16
 
 

1967 Bodrum doğumluyum. 1998 yılından bu yana S.M.Mali Müşavir ve Bağımsız Denetçi ünvanları ile ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster