Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

29 Eylül '12

 
Kategori
Genel Sağlık
Okunma Sayısı
30512
 

Dr.Kemal Aslan: Kalp krizi (mi) testleri & CK-MB yüksekliği

Dr.Kemal Aslan: Kalp krizi (mi) testleri & CK-MB yüksekliği
 

Bu yazımda kısaca Miyokard infarktüsü'nden (kalp krizi) bahsedip  bu hastalığın erken dönem teşhisine yardımcı olan testlerden ikisi olan CK ve CK-MB yi  genişçe ele alalım.

Kalp krizi temelde kalbin gereği kadar oksijen alamayıp bazı bölgelerindeki hücrelerinin ölmesi ile oluşan ve öldürücü olabilen ciddi bir durumdur. Her hücrenin oksijene ihtiyacı vardır, işte kalp hücrelerine oksijeni de meşhur koroner arterler getirir. Koroner arterlerde herhangi bir nedenle tıkanma olursa (genellikle ateroskleroza bağlı yavaş tıkanma, bazen geçici ve hızlı spazmlar vs) kalp yeterince beslenemez ve beslenemeyen kalp dokusu ölür, işlevini yitirir ve kanı yeterince pompalayamaz hale gelir.

İşin kötüsü kalp dokusu kendini yenileyemez yani  kalp krizi geçirmiş kimselerde ölen dokunun yerine yenisi gelmez.

Kalp krizi en fazla  40 yaş üzerindeki erkeklerde göürülürse de  tıkanmaya neden olan risk faktörleri ne kadar çoksa kalp krizi riski de o kadar yüksek olur ve mesela ailesel hiperlipidemi vs varsa çocukluk çağında da oluşabilir.

Kalp krizin en önemli risk faktörleri  hipertansiyon yani  tansiyon yüksekliği, sigara içme,aşırı yağlı diet ve kolesterol yüksekliği,diyabet,hareketsiz yaşam tarzı ve şişmanlıktır. Görüldüğü üzere şişmalık tam bir baş belasıdır ve mutlaka bununla savaşılmalıdır.

Kalp krizinin belirtileri nedir ?

Göğüste sıkışma,bazen yanma, hazımsızlık, nefes darlığı, solgunluk, terleme, yorgunluk kalp krizinin ilk belirtileridir. Ağrının yayılımı tipiktir, sol koldan başlar parmaklara doğru iner ve oradan boyun ve çeneye doğru yayılır. Ağrı sanki göğüse 50 kg lik taş koyuyormuş gibi şiddetlidir,hastada ölüm korkusu,soğuk terleme,nefes darlığı vs olur.
 
Böyle bir durumda ne yapalım peki ?

Kanı sulandırdığı için hemen bir aspirin çiğnemeli (ama yutmadan), kravat vs varsa gevşetmeli ve hemen ambulans çağrılmalıdır.

Kalp krizinin ayrıntısına fazla girmeden şimdi özellikle bu hastalıkla ilgili olan ama daha birçok durumda da kanda artan bir enzimden, CK ve onun bir tipi CK-MB den bahsedelim.

CK

CK yani Kreatin fosfokinaz enzimi özellikle kalp, beyin, iskelet kasında bulunur ve vücudunuzda 3 farklı formu (izoenzimi) mevcuttur.

  • CK-MM (iskelet kası ve kalpte bol)
  • CK-MB (% 90 kalpte, gerisi barsak,dil,diafram ve uterus’ta bulunur)
  • CK-BB (çoğunlukla beyin ve barsaklarda bulunur).
  • CK vücutta kreatinin’e ATP’den aldığı fosfat’ı bağlamak ve fosfokreatinin oluşturmaktır. Bu tepki iki yönlüdür.

Kandaki CK değerinin yaklaşık % 80-85’i CK-MM izoenziminden gelir yani  başlıca kas kaynaklıdır. Yaklaşık % 10-15’ini CK-MB oluşturur. İskelet kasında ise CK-MB total CK aktivitesinin sadece % 1’ini oluşturmaktadır.

Coğu zaman kalp krizi tanısında CK-MB düzeyleri istense de, santral sinir sistemi travmaları,doğum yapma,makro-CK varlığında,prostat adenokanseri gibi bazı kanserlerde CK-MB yalancı yüksek ölçülebilir. Bu gibi durumlarda CK-MB/CK oranı bakmak daha sağlıklıdır. Örneğin birçok otoimmün hastalıklarda,şiddetli hastalık ve kanserlerde görülebilen makromoleküler CK (makro-CK) varlığı, bu oranın kullanılmasıyla elimine edilebilir.

Normalde CK-MB/CK oranı < %="" 3’dür.="" bu="" oranı="" geçerse="" kalp="" hastalığı,geçmezse="" iskelet="" kası="" hastalıkları="">

Kas veya kalp hücreleri herhangi bir nedenle hasarlandığında kan CK düzeyleri artar. CK kalp krizinden sonraki ilk 4-6 saat içinde kanda yükselmeye başlar, 18-24 saatte en yüksek düzeyine ulaşır ve 2-3 gün içinde normale döner. Kalp krizinde kalp dokusuna özgü olan CK-MB testi istenir.

Referans Değerler: Total CK için

Kadınlarda: 10-79 U/L

Erkeklerde : 17-148 U/L

Total CK’nın % 0-5’i kadarı da CK-MB

CK yüksekliği nedenleri :

  • İskemi
  • Epileptik nöbetler
  • Yenidoğanlar (erişkinlerin 2-3 katı)
  • Ağır şok
  • Beyin tümörleri
  • Serebrovasküler hastalıklar
  • Reye sendromu
  • Prostat-Mesane-Meme-Akciğer-Uterus-GIS kanserleri
  • Miyokard infarktüsü
  • Miyokardit
  • Pulmoner infarktüs
  • Ağır egzersiz
  • Kas travması (rabdomiyoliz)
  • Kas hastalıkları (müsküler distrofiler-normalin 20-200 katı kadar artar,miyozitler..)
  • Miyoglobinüri
  • Toksoplazmozis
  • Trişinelloz
  • Hipotiroidizm
  • Kronik böbrek yetmezliği
  • Kas kitlesi fazla olanlar
  • Kas içine enjeksiyonlar
  • Kalp kateterizasyonu geçirme
  • Ameliyat sonrası
  • Kronik alkolizm
  • Malign hipertermi
  • İlaçlar (kolesterol düşürücü statinler)
  • Hemoliz

 

CK düşüklüğü nedenleri :

  • Gebeliğin ilk 3 ayı
  • Yatak ıstırahatı ( % 20 düşer)

Sorularınız için bana buradan ulaşabilirsiniz.

Laboratuvar çalışanları özellikle hemolize, hastanın kas içine enjeksiyon yaptırıp yaptırmadığına dikkat etmeli ve not etmelidir.

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 78
Toplam yorum
: 17
Toplam mesaj
: 2
Ort. okunma sayısı
: 13443
Kayıt tarihi
: 16.03.11
 
 

Biyokimya ve Klinik Biyokimya Uzmanıyım. Uzun yürüyüşler yapmak ve iktisadi ilimler hobilerim.. ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster