Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

14 Şubat '13

 
Kategori
Sivil Toplum
Okunma Sayısı
1202
 

Dünyada Kooperatifler

Dünyada Kooperatifler
 

Dünyada, ekonomilerinde kooperatif işletmelerin yer aldığı 96 ülkede, kooperatif üye sayısı 1(bir) miyara ulaşmıştır.


KÜRESEL DÜZEYDE

Genellikle gelişmiş ülkelerde kooperatifçilik hareketi de gelişmiştir. Özellikle AB ülkelerinde kooperatif sektör ekonominin önemli bir sektörü olarak kabul edilmekte, özellikle tarım politikalarının uygulanması kooperatifler üzerinden hayata geçirilmektedir. Örneğin AB-2020 strateji belgesinde Avrupa ülkelerinin 10 yıl içinde nasıl büyüyeceği konusunda kooperatiflere önemli sorumluluklar verilmektedir : istihdamın artırılmasında, AR-GE/yeniliklerin geliştirilmesinde, iklim değişikliği/ enerji sorunlarının çözümünde, eğitiminin iyileştirilmesinde ve yoksulluğun/ dışlanmışlığın geriletilmesinde kooperatiflere önemli roller verilmektedir.

Dünyada, ekonomilerinde kooperatif işletmelerin yer aldığı  96 ülkede, kooperatif üye sayısı 1(bir) miyara ulaşmıştır. Çok uluslu şirketlerden % 20 daha fazla istihdam yaratan kooperatiflerin istihdam ettiği insan sayısı 100 milyonu aşmıştır. Dünyadaki en büyük 300 kooperatifin yıllık iş hacmi 1,6 trilyon ABD doları civarında olup dünyanın 9. büyük ekonomisine(İspanya) eşdeğer bir iş  hacmine sahiptirler. Bu kooperatiflerin % 99’u ekonominin 7 ana sektöründe yoğunlaşmışlardır. Bunlar : Tarım-gıda/ormancılık (% 29), Finans kurumları ( % 26), Tüketim/ perakende satış (% 22), Sigorta (% 17), Emek/Sanayi Kooperatifleri (% 2), sağlık kooperatifleri (% 2), kamu hizmetleri (% 1) ve diğerleri (% 1).

Kooperatif üyeleri , dünya nüfusunun % 13,8 düzeyini temsil ederken, sermaye şirketlerine doğrudan veya dolaylı ortak sayısı ise dünya nüfusunun % 5’i düzeyinde temsil edilmektedirler. Sermaye şirketlerine doğrudan üye olanların sayısı ise, kooperatif üyelerinin 1/3’ü kadardır.

Kooperatif üye sayısının ülke nüfuslarına oranı bakımından ilginç ülkeler bulunmaktadır. Kooperatife katılım oranı olarak bilinen ve ülkelere göre kooperatifçiliğin gelişme düzeyi göstergesi kabul edilen bu oran bazı ülkelerde şöyledir: İrlanda % 70, Finlandiya %60, Avusturya % 58 ve Singapur %50. Türkiye’de bu oran % 10 civarındadır.

Dünyadaki kooperatif finans kurumlarının toplam aktif miktarı 25 trilyon Dolar civarındadır. Kooperatif  bankalar, dünyadaki banka şubelerinin % 23’ünü temsil etmekte, 870 milyon üye/müşteriye bankacılık hizmeti sunmakta ve küresel düzeyde 2. bankacılık ağına sahip bulunmaktadırlar. Ticari banka şubelerinin %26’sı kırsal bölgelerde iken kooperatif bankaların şubelerinin % 45’i kırsal alanlardadır.

AVRUPA’DA

Avrupa’da 37 ülkede (Türkiye dahil) 160 bin kooperatifin  123 milyon üyesi bulunmaktadır. Bu kooperatifler 5,4 milyon insana iş sağlamaktadırlar (2010).  Kooperatif sayısı bakımından ilk üç ülke İtalya (41 552), İspanya (24 276) fe Fransa (21 000)’dır.

Fransa, 23 milyondan fazla üyesi ile Avrupa’nın lider figürünü oluşturmaktadır. Onu Almanya (20,5 milyon) ve İtalya (13,1 milyon) izlemektedir. Bu üç ülke, ayni zamanda, kooperatif sektöründe yarattıkları istihdam bakımından da farklılık göstermektedirler.  İtalya’da bir milyondan fazla, Fransa’da bir milyona yakın ve Almanya’da 830 bin civarında insan kooperatifler tarafından istihdam edilmektedirler. Avrupa’daki ortakların ve kooperatif çalışanların yarısından fazlası Fransa, Almanya ve İtalya’da bulunmaktadır.

Kooperatiflerin amiral gemisi sektörleri endüstriyel hizmetler (% 41) ve tarım (% 33)’dır.  Kooperatif faaliyetlerinin doğası gereği, üyelerinin daha çok olduğu sektörler bankacılık (% 54) ve tüketim (% 25) sektörleridir. Çalışan işçiler, daha çok sanayi ve hizmet sektörlerindedir, onları tarım ve bankacılık sektörleri izlemektedir.

ICA-Avrupa Bölümü’nün 2012’de yayınladığı  Avrupa 2020 stratejisine dayanan politik programında, politika yapıcıları ile bir diyalog platformu  oluşturmak amacıyla kooperatif çözümler sunmaktadır. “Avrupa için kooperatifler : birlikte ileriye gitmek” başlıklı bu  belge, kooperatif modelin özellikleri yanında Avrupa’da kooperatiflerin sosyo-ekonomik ağırlıklarını ve sürdürülebilir bir ekonomiye katkılarını açıklık getirmektedir. 

TÜRKİYE’DE

2010  itibariyle Türkiye’de 84 binden  fazla birim kooperatiflerde 8,1 milyon kişi üye bulunmaktadır. Bu kooperatiflerin 13 400’ü (% 15,9 ) tarımsal amaçlı kooperatiftir. Tarımsal kooperatiflerde 4,5 milyon kooperatifçi üye (Toplam üyelerin % 55,6’sı) bulunmaktadır.  Türkiye’de kooperatifleri ekonomi içinde tümüyle değerlendirebilecek istatistikler yeterli değildir. Bununla birlikte bazı rakamlarla kooperatiflerimizin ekonomideki durumlarını vurgulamakta yarar var. Örneğin 17 birlik içinde toplanmış bulunan tarım satış kooperatiflerinin yıllık cirosu 2 milyar TL civarındadır. 10 000 civarında üyeye sahip Eczacılar  Kooperatifleri Birliğinin yıllık cirosu 3,8 milyar TL civarındadır. Fortune Dergisi’nin 2011 yılı için yayınladığı en büyük 500 şirket arasında 5 kooperatif  ve/veya kooperatif birliği bulunmaktadır. Türkiye’de kooperatif sektörün istihdam ettiği insan sayısı 120 bin civarında olduğu tahmin edilmektedir (TMKB).

Kooperatifçi selamlarımla…

Dr. Ayhan ÇIKIN

t.ayhan46@gmail.com 

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 174
Toplam yorum
: 9
Toplam mesaj
: 6
Ort. okunma sayısı
: 428
Kayıt tarihi
: 29.01.07
 
 

Şair ve bilim insanı (Tarım Ekonomisi). 1 Ocak 1946, Muğla doğumlu. 1968'de asistan olarak girdiğ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster