Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

26 Kasım '11

 
Kategori
Çevre Bilinci
Okunma Sayısı
1113
 

Dünyanın en eski ve en uzun su medeniyeti belgelendi

Dünyanın en eski ve en uzun su medeniyeti belgelendi
 

Anadolu Su Medeniyeti, her pazar saat 12 ve 22'de TRT Belgesel'de


Anadolu’da dünyanın en eski ve en uzun su medeniyeti belgelendi

Onbin yıllık Uygarlık Köprüsü Anadolu Karızları keşfedildi

“Anadolu Su Medeniyeti” belgeseli yönetmeni ve metin yazarı Dursun Özden, Çin Halk Cumhuriyeti / Sinciang-Uygur Özerk Bölgesi’nde bulunan Turfan Havzası’nda çektiği “Uygur Karızlarına Yolculuk” belgeselinin ardından, şimdi de TRT adına 13 bölümden oluşan belgesel, Kuzey Kıbrıs ve Türkiye’nin 66 ilindeki yeraltı su kanalları sistemi, Anadolu Karızları ve tarihi su yapılarını belgeledi. Yayınlanmış 17 kitabı, 4 belgeseli ve çok sayıda ödülü bulunan araştırmacı yazar ve belgeselci Özden, 6 ay süren bu çekim çalışmalarında; yapım sorumlusu ve editör Cemre Özden, kameraman İsmail Oytun Es ve 4 kişilik çekim ekibi ile Anadolu’da bulunan dünyanın en eski (MÖ:11 000) ve en uzun (246 km yerüstü ve 115 km yeraltı-karız) su yolu ve su medeniyetini de belgeledi. Hayvan bağırsağından yapılan su metre, su saati, su terazisi, taksim, maksim, kehriz, keriz ve kenkanları ilk kez ülke gündemine getirdi, Ulusdal ve uluslararası su forumlarında ve konferanslarda yeraltı su kaynaklarının stratejik özelliğini, su kullanım bilinciini ve yaşam kaynağımız su ile birlikte yaşama kültürünü tartışmaya açtı. Üniversitelerin Hidrojeoloji bölümlerinde karız gerçeğini tez konusu olmasını sağlayan Özden, su odaklı tematik belgesel çalışmalarını, uluslarasına taşıdı.

Projenin başlatılmasına katkıda bulunan TRT Genel Müdürü İbrahim Şahin, TRT Genel Müdür Yardımcısı Dr. Zeynel Koç ve TRT Turizm ve Belgesel Kanalı Koordinatörü Hüdai Yılmazkan’a teşekkür borçlu olduğunu söyleyen  Özden; sponsor bulamadığı için, banka kredileriyle ve çok zor koşullarda bu mucize işi yaptıklarını vurguladı. Öte yandan, uluslararası belgesel standartlarında, en yüksek teknik formatta, Türkçe ve ingilizce dublajlı ve Full HD özellikte çekilip hazırlanan ve TRT Turizm ve Belgesel Kanalı’na teslim edilen  bu özgün çalışmayı başaran “Yoleri Yapım Prodüksiyon” adına bir basın açıklaması yapan yönetmen Dursun Özden, çalışmalarıyla ilgili şöyle dedi:

“33 yıldır dünyanın 66 haline tanıklık ettim. Anadolu’nun 66 ilinde suyun izini sürdüm.

TRT adına belgelediğimiz Anadolu Su Medeniyeti, insanlık tarihinin yeniden yazılmasına neden olacak. Çok zor koşullarda yaptığımız araştırmalar sonunda ortaya çıkan bulgu, bilgi ve belgeleri, tüm kamuoyuyla paylaşmaktı hedefimiz.

Uzmanlar ve bilim adamları ile yaptığımız röportaşlar ışığında, Anadolu coğrafyasında bulunan ve bir uygarlık köprüsü, bir mühendislik harikası olan dünyanın en eski su medeniyetini belgeledik.

Mezopotamya ve Orta Anadolu başta olmak üzere, dünyanın en eski su kanalları, sarnıçları ve su yollarının tarihi izlerinin Taş Devri’nden, zamanınmızdan 13 bin yıl öncesinden kalma olduğunu ortaya çıkardık. Bir uygarlık şaheseri olarak ayakta duran bu eserler ışığında; Sümerler, Hititler, Urartu, Doğu Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi tarihi su yapılarını keşfettik, belgeledik…

Atalarımız su başını yurt tutmuş. Suyun olmadığı yerlere de; binlerce yıl önce, yerin onlarca metre altından ve onlarca kilometre uzaklıktan, karız adı verilen yeraltı su kanalları sistemi ile su getirmişler.

Ulusal ve uluslarası Su Forumlarında ve Üniversitelerdeki konferanslarda, ilk kez Türkiye gündemine “Karız-keriz” gerçeğini getirdik. Orta Asya ve dünyanın başka coğrafyalarındaki yaptığımız araştırmalar, Anadolu topraklarındaki yeraltı su kanallarına, karız araştırmalarımıza ışık tuttu. TRT’nin bize sağladığı sınırlı olanaklar dışında, ne yazık ki; su ile ilgili eğitim ve araştırma çalışmaları yapan üniversitelerin ilgili bölümleri, baraj yapan mütahitler, su şirketleri, yerel yöneticiler, sular idaresi, su vakfı gibi kuruluşlardan ve  su odaklı kurumlardan maddi bir destek göremedik. Sponsor bulamadık. Hemen herkez bu çalışmayı alkışlası ve takdir etti. Pohpohladı. O kadar… Belgeselci bazı “dost”(!) insanlar da kıskandı, çalışmalarımızı sabote etti, engelledi ve etik olmayan tüm kirli yüzlerini gösterdi. Çok şükür ki, bu bozguncu ve provakatörlerin sayısı oldukça azdır. Üyesi olmakla onur duyduğum Belgesel Sinemacılar Birliği (BSB), mesleki etik ve ahlaki ilkelere ters düşen bu kirliliklerle de savaşmaktadır. Ama “belgeselcinin bir meselesi olmalıdır” diyerek; özverili bir şekilde yuttaşlık görevimizi yerine getirdik. Binlerce yıl önce, su medeniyetinden hareketle; ileri ziraat ve yerleşik kent yaşamı ile tüm farlılıklarına karşın, birlikte yaşama kültürünü özümseyen atalarımıza dikkat çektik.

Bir kısmı hala kullanılan bu yapıların korunması, yaşatılması, tanıtılması ve su kullanım bilincinin yeniden kazanılması için, ilgililerin ve halkın dikkatini çektik. Stratejik önemi giderek artan su kaynaklarının ve su yollarının önemini vurguladık.

Bedenimizin ve yerkürenin üçte ikisini oluşturan yaşam kaynağımız su, yaşamımızı tehdit ediyor. Küresel iklim değişikliği ve ekolojik dengedeki bozukluk, bilinçsizce ve hunharca tüketilen su, yasadışı kuyulardan çekilen yeraltı su kaynakları sonucu oluşan obruklar, toprağın ızdırabı olan anız yangınları, çok su tüketen tarım ürünlerinin teşviki, tarihi dokuları ve tarim alanlarını yok ettiği gerekçesiyle üzerinde tartışmalar yapılan hidroelektrik santralleri ve yok olmak üzere olan yeraltı su kanalları sistemi gibi konuları, uzmanlarla paylaşmak ve çözüm yolları aramak amacındayız. 

Bir mühendislik ve matematik harikası olarak adlandırılan bu yeraltı su kanalları, su kemerleri, su metre, su saati, su terazisi, taksim, maksim, sarnıç, hamam ve sebil çeşmeler gibi tarihi su yapıları, bir sanat eseri olarak ilgi bekliyor… Belgesel çalışmaların kamera arkası fotoğrafları ve kısa bilgiler için: www.dursunozden.com.tr

Yeraltı su kaynaklarını korumanın, tasarruflu olmanın, su kullanım bilincini kazanmanın ve yaşam kaynağımız su gibi aziz olmanın tam zamanı. Yeniden…” 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

www.dursunozden.com.tr

Dursun Özden 
 19.01.2012 1:17
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
 
Toplam blog
: 59
Toplam yorum
: 16
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 516
Kayıt tarihi
: 29.03.11
 
 

Dursun Özden, 21 Ekim 1950'de Niğde'nin Ulukışla ilçesi Beyağıl Köyü'nde doğdu. İlkokulu köyünde, or..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster