Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

04 Ekim '15

 
Kategori
Felsefe
Okunma Sayısı
34
 

Düşünme

Düşünme
 

TRABZON LİSESİ 1988, NAMIK KEMAL'İ ANMA


Düşünme, tek yönlü, yalınkat bir eylem değildir.
 
Bir eylemler bütünüdür.
 
Değişik aşamalarda gerçekleşen birkaç eylemin oluşturduğu karışık bir süreçtir düşünme.
 
Bu karmaşık süreç içinde aşamalı olarak şu eylemlere başvurulur:
 
 
1.Seçme / Sıralama
 
2.Ayırma / Sınıflama
 
3.Karşılaştırma / İlişki Kurma
 
4.Uslamlama / Yargıya Varma
 
 
1.Seçme
 
 
Seçme, nesne, olay, düşünce ya da sorunlar içinden bir konu çıkarmak, konunun özünü kavramak demektir. Bu bakımdan düşünme sanatında seçme önem taşır.Eğer düşünce, konunun özünü doğru kavramamışsa yanlış temellenmiş olur.
 
Okuma, dinleme ve özlü bir konuşmayı dinleme durumları, seçmeye uygun durumlardır. Seçmeyi gerçekleştirecek kişi dış evrenden kurtulup içevrenine dönüp yalnızlığa gereksinme duyar. Çünkü, “Seçmeden beğenme, düşünmeden seçme*” olamayacağı bir gerçektir.
 
                                                                                                         *A.H.Tanpınar,Yaşadığım Gibi,s.62
*
 
2.Ayırma
 
 
Anlam ya da kavramlar, çoğu kez iç içe girmiş, birbirine karışmış durumda bulunurlar.
 
Örneğin,
 
göz atmak / göz gezdirmek / bakmak;
 
kulak kabartmak / kulak misafiri olmak / kulak kesilmek / dinlemek;
 
ilerlemek / gelişmek vb.
 
 
Kavramlar arasındaki anlam karmaşasını ayırma işlemiyle sonuçlandırabiliriz.
 
Bu işlemi, konuyu oluşturan öğeleri belirleyip ve bunları aralarındaki ilgiye göre öbeklendirerek gerçekleştirebiliriz. Bu öbekleme işlemi yapılırken bir çözüme ulaşılır.
 
Böylece, kişi, konusunu tanıma ve onu kendi özünde kavrama olanağını elde eder.
 
Doğru düşünme için bu gereklidir.
 
*
 
 
3.Karşılaştırma
 
 
İki ya da daha çok öğe arasında ortak ve ayırt edici özellikleri ortaya çıkarmak için yapılan çalışmadır. Öğeler arasında ilişki kurularak ortak ve ayırt edici özellikler belirlenir.
 
Böylece birleştirici ve ayırt edici yönler doğrultusunda kavramlar adlandırılır.
 
Örneğin,
 
"ölüm, yaşam" kavramlarını konu edinen yazılarda karşıtlıklar işlenir.
 
Hegel, “Her kavram karşıtıyla var olur.” der.
 
Kimi kez de ortaklıklar kavramları anlatmada  önem kazanır.
 
Örneğin,
 
iki kişiyi bedensel, tinsel olarak karşılaştırarak ortak ve karşıt yanlarını belirleyebiliriz.
 
*
 
 
4. Uslamlama
 
 
Kavramlar arasında ilgi, ilişki kurarak karşılaştırma yapma; seçme; ayırma süreçleriyle ussal sonuçlar çıkarma işlemi uslamlama / yargıya varma olarak adlandırılır.
 
Örneğin,
 
“Kişi yurdunu, ulusunu sever.” yargısına uslamla sonucu ulaşabilir.
 
Uslamla sonucu yargıların oluşmasında çağrışımların etkileri büyüktür.
 
Kavramlar ortak yanlarıyla çağrışımları uyandırmakta, çözümleyici, birleştirici işlemlerle de yargılara ulaştırmaktadır.  
 
*
 
Sonuç:
 
 
Düşünme kavramını gerçekleştirmede sıralamaya çalıştığımız
 
Seçme,
 
Ayırma,
 
Karşılaştırma,
 
Uslamlama 
 
süreçleri birbirine bağlı olarak işlerlik kazanmakta, bizleri doğru düşünmeye ulaştırmaktadır.
 
Bu süreçler size doğru düşünmeyi kavratırken sağlıklı bir yaşam sürmeyi, insan ilişkilerinizde tutarlı olmayı da sunar.      
 
Bilmem ne dersiniz?
 
 
 
 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 1050
Toplam yorum
: 308
Toplam mesaj
: 19
Ort. okunma sayısı
: 681
Kayıt tarihi
: 24.03.12
 
 

Türkay KORKMAZ, umuda yolculuğu ertelemez. Mermeri delenin damlanın sürekliliği olduğunu bilir. Y..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster