Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

07 Şubat '17

 
Kategori
Güncel
Okunma Sayısı
10162
 

Düyûn-u Umûmiye nedir? Niçin kurulmuştur?

Düyûn-u Umûmiye nedir? Niçin kurulmuştur?
 

CHP Genel Başkan Yardımcısı Tarık Öztrak, “Varlık Fonu” ile ilgili Duyun-u Umumiye bir söz etti. Herkes Bu Duyun-u Umumiye nedir diye merakla araştırmaya başladı. Bende bildiğim halde bir daha bilgileri gözden geçirdim.

Peki, neymiş bu Duyun-u Umumiye?

Düyun-u Umumiye Osmanlı dış borçlarının ve bunu idare eden birimin adı.

Peki, Osmanlı’da ilk borç ne zaman alındı?

İlk dış borç, 1854 Kırım Savaşından sonra alındı. Osmanlı Devleti, Sultan İkinci Abdülhamîd zamanına geldiğinde, ağır dış borçlar altında ezilmeye başlamıştı. Mecburen dış borç alındı.

93 Harbi (1877-78) hezimeti, devleti iflasın eşiğine getirdi. Devlet, en verimli topraklarını kaybetti.

Akın akın gelen göçmenlerin sayısı bir milyona ulaştı. (Tıpkı bugünkü gibi!)

Bu kadar göçmeni bir yıl içinde rahata kavuşturmak çok zordu. Bu arada, Rusya’ya ağır tazminat ödeme mecburiyetiyle karşı karşıya kalındı. Rusya Ağrı kendilerine bırakıldığı takdirde, tazminat hakkından vazgeçebileceğini teklif etti ise de, Sultan Abdülhamid bu teklifi kesinlikle reddetti.

Ordunun durumu ise perişan bir vaziyetteydi. Emperyalist Avrupa devletleri yıllardır peşinde koştukları emellerine ulaşmak üzereydi. Onlar dış baskıların çemberi içerisinde sıkışan imparatorluğu borç bataklığı içinde boğmak istiyorlardı.

1875 yılında borçları ödeyebilmek için rüsum-ı sitte idaresi faaliyete konuldu ise de, bu idare şekli Avrupalı alacaklıları memnun etmedi.

Neticede Tevhid-i Düyun yapılması kararlaştırıldı. Böylece bütün dış borçlar birleştiriliyordu. Devletin bazı mallar üzerinden aldığı gelir bundan böyle Türkiye Maliye Nezareti tarafından değil, ancak Düyun-i Umumiye tarafından tahsil edilecekti.

Bu durum devlet içinde bağımsız ikinci bir Maliye Bakanlığı ihdas etmek anlamına geliyordu. Ancak, yapacak başka çare de kalmamıştı. Düyun-u Umumiyenin yetkisine bırakılan gelirler şunlardı: Tütün, tuz ve ipek vergi gelirleriyle damga pulu ve balık resimleri. 

Düyun-u Umumiyenin idare meclisi 7 üyeden müteşekkil olup, bunların üyelik müddeti 5 yıl için idi. Üyelerin ikisi Türk, diğerleri de her birinden birer üye olmak üzere İngiliz, Fransız, Alman, Avusturyalı ve İtalyan’dan müteşekkildi.

Dış borçların tamamına yakın bölümü İngiliz ve Fransızlara ait olduğu için, Meclis-i İdare Başkanlığı yalnız onlardan seçilebilmekteydi. Ancak konseyi teftiş etmek üzere Türklerden meydana gelen bir müfettiş heyeti de bulunuyordu. 

3 Ekim 1880 yılında Muharrem Kararnamesi İstanbul’daki büyük devletlerin elçilerine tebliğ edildi. Düyun-u Umumiye ile Türkiye rahat bir nefes almaya ve borçlarını ödemeye başlamıştı.

Bu tarihte devletin dış borçlarının toplam faizleri ile birlikte 280 milyon tutarındaydı. Rusya’ya harp tazminatı ise bu hesabın dışında kalıyordu. Muharrem Kararnamesi ile bu borçlar 117 milyona kadar düşürüldü.

Düyun-u Umumiye, devletin sonuna kadar devam etti. Son dönemde Duyun-u Umumiyenin personeli 9 binken, Maliye Bakanlığının personeli 5 bin civarında bulunuyordu.

Birçok gelirini Düyun-ı Umumiyeye bırakan devletin sıkıntıya düşmesi kaçınılamazdı. Duyun-u Umumiye vergi tahsilatının üçte birine el koyuyordu.

Duyun-u Umumiye memurları köy köy gezip, halkın elindeki mallara el koyuyordu. Bu yüzden “Halil’im” türküsü yakılmıştır.

 Osmanlı İmparatorluğu bu kurum nedeniyle büyük sıkıntılarla karşı karşıya kaldı. Memur ve asker maaşları iki ayda bir ödenmeye başlandı. 

Tülay EKER bu blog'u önerdi.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Merhaba Mesut bey. Sanki yine aynı yola mı gidiyoruz? Saygı ve selamlar...

izmirli doksanyedi 
 08.02.2017 13:00
Cevap :
Merhaba, yorum ve katkı için teşekkürler. Selamlar, saygılar...  11.02.2017 12:05
 

Mesut bey, duyun-u Umumiye ne olduğu anlaşılmıştır zamanınız olursa, lütfen bu borçları kimin ödediğine dair de bir blog yazarsanız çok yerinde olur, selamlar

Nizamettin BİBER 
 07.02.2017 16:52
Cevap :
Merhaba, yorum ve katkı için teşekkürler. Borçları kimin, nasıl ödediğine dair yazı yolda. Yayınlarlarsa görürsünüz. Selamlar, saygılar...  08.02.2017 12:31
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 3842
Toplam yorum
: 6442
Toplam mesaj
: 310
Ort. okunma sayısı
: 2891
Kayıt tarihi
: 23.03.08
 
 

Antalya'da 1956 yılında doğdum. Emekliyim, Üniversite mezunuyum. Evliyim, bir oğlum var Mimar. Gü..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster