Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

13 Ocak '09

 
Kategori
Edebiyat
Okunma Sayısı
10210
 

Edebiyat ve resim ilişkisi

Edebiyat ve resim ilişkisi
 

Kadın ve altın küresi, T.Ü.Y.B. Bülent Göncü


Çoğu kez sorgulamışımdır edebiyat ve resim ilişkisini ve doğal olarak bu ilişkiyi yeterli ve tatmin edici bulmamışımdır.

Geçtiğimiz günlerde ‘’Türk Edebiyatı’’ Dergisi’nin 423. sayısını satın aldığım an resim ve edebiyat ilişkilerini sağlam dokumanlarla okura aktaran yazarların makalelerini büyük bir sevinçle okudum.

Dergide: İnci Enginün ‘’ Romanlarda Resim ve Ressamlar’’ konusunu çok iyi anlatmış. Yazısının başında ‘’Tanzimat sonrası Türk Edebiyatı’nda musiki kadar resim de geniş yer tutmaktadır. Şiirde, roman ve hikaye dünyasının nice kahramanı arasında ressam kahramanlar bulunduğu gibi, nice ressam ve resimleri hakkında da değerlendirmeler görülür’’ diye başlıyor ve bu alanda çok güzel örnekler veriyor.

‘’ Edebiyat ve Resim Elele’’ başlıklı makalesinde Beşir Ayvazoğlu’nun şu saptaması bana çok ilginç geldi.

‘’Avrupa görmüş ve müzeleri gezmiş tazminat aydınlarının resim sanatına duydukları ilgi, hayranlığı aşarak yüzyıllarca böyle bir ifade imkanından mahrum kalmış olmaktan duyulan şaşkınlığı da yansıtır. ''

Hatice Bilen Buğra’nın sorularına yanıt veren Prof. Dr. Selçuk Mülayim, sanat tarihçisi gözüyle resim-edebiyat ilişkisini ortaya koymuş. Röportajın bir bölümünde ‘’ Görsel sanatın toplumsal risk faktörü yüksektir. Fikret’in resimleriyle şiirleri birbirinden ne kadar farklıdır. O, resimde tehditkar ve saldırgan olmanın nelere yol açacağını çok iyi fark etmiştir.’’ diyor ve ‘’ resimlerinden ötürü sürgüne gönderilmiş birkaç (veya bir tek) ressam adı verilebiliyor mu?’’ diye soruyor.

Hatice Bilen Buğra ‘’ Edebiyatçı ressamlar, ressam edebiyatçılar’’ başlıklı makalesinde Nazım Hikmet’ten Bedri Rahmi’ye, Cihat Burak’tan Hulki Aktunç’a bu ilişkiyi ortaya koyuyor ve makalesinin başında şu vurguyu yapıyor.

‘’ Bir ressamın edebiyata ilgi duymasında şaşırtıcı bir yan yoktur; çünkü bir metni okumak, orta seviyede bir zekanın üstesinden gelebileceği bir iştir. Ama bir edebiyatçının resim yapması ilgi çeker; çünkü resim yapmak her şeyden önce yetenek ister.’’

‘’ Tanpınar, cumhuriyet sonrası edebiyatımızda, resim sanatıyla sahici bir estetik ilişki kurabilmiş ve kurduğu bu ilişkinin imkanlarını eserlerinde bir zenginlik olarak kullanabilmeyi başarmış ender sanatçılardan biridir.’’ Diye makalesine başlayan Turgay Anar, Ahmet Hamdi Tanpınar için şu saptamayı yapıyor:

‘’ Baudelarie ‘resmi tatma’ konusunda ona ilk yol gösteren şairdir. Bu şairin yanına Valery’yi de eklersek onun hangi yoldan geçerek resim sanatıyla temasa geçtiğini birazcık anlayabiliriz.’’

‘’ İlhan Berk’te şiir-resim etkileşimi’’ başlıklı makalesinde Alaattin Karaca '' İkinciYeni Şiirinin öncüsü '' kabul edilen şair için şunu söylüyor:

‘’ İlhan Berk, bir ilham kaynağı olarak ya da yazacağı şiir üzerinde yoğunlaşmak için, resimden yararlanıyordu. Tabii poetik bakımdan akraba olduğu Paul Klee ve Picasso, onu etkileyen başlıca ressamlardır.’’ Yazısını da şöyle tamamlıyor Karaca;

‘’ Herkes gibi, ‘’sessiz bir gemiye’’ye binip öteye göçtü İlhan Berk’de. Ne demeli? Dostu Ece Ayhan’ın sözleriyle uğurlamak geldi içimden: Hoş Çakal İlhan Berk! ‘’

Ben de Bodrum’da yaşadığım günlerde yakından tanıdığım İlhan Berk’i, onun kendi şiiriyle yeniden selamlıyorum.

PAUL KLEE’DE UYANMAK

Uyandım çiçek gibi dayanılmaz kızlar

Ad Marginem’den asma köprüler kurmuşlar İstanbul’a

Nehirler, aylar çevirmişler o Ayla’lar, Münibe’ler

Tümü bir uzak denizde A’lar, V’ler, U’larla

Gece sarı bir evde bir iki yaprak evlerinin önünde

Açtı açacaklar dünyamızı açtı açacaklar

Bu denizi Ayla ayaklarını soksun diye getirdim

Bu dünyaları onun için açtım bu balıkları tuttum

Bir sabah çıkmak güneşler, aylar bir sabah çıkmak

Bir ağacı bu evleri sarı ters bir kuşu düzeltmek

Edibe bu sokağı al götür görmek istemiyorum

Edibe bu evleri Edibe bu göğü bu güneşleri Edibe

A’lar V’ler U’larla olmak Paul Klee’de uyanmak

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 137
Toplam yorum
: 548
Toplam mesaj
: 94
Ort. okunma sayısı
: 1034
Kayıt tarihi
: 05.01.07
 
 

1951 İstanbul doğumluyum. Bireysel ve Kurumsal Gelişim Danışmanlığı, Moda Tasarımı ve Marka Danışman..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster