Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

28 Eylül '18

 
Kategori
Dilbilim
Okunma Sayısı
693
 

Ek "-ki" ve Bağlaç "ki"nin Yazımı

Ek “-ki” ve “ Bağlaç Olan “ki”nin Yazımı 
 
.Ek “-ki” nin yazımı
 
“-ki” eki iki değişik işlevde kullanılır :
 
1.İlgi zamiri “-ki”: Bir adın yerini tutar ve adın kiminle, neyle ilgili olduğunu belirtir.
 
Salonun ışıkları sönmüş, odanınki yanıyor.( “-ki”” ışıkları ”yerine kullanılmıştır.) 
 
bahçenin duvarı —.> bahçeninki,
 
sınıfın penceresi —.> sınıfınki
 
2.Sıfat yapım eki “-ki”: Sonuna geldiği sözcüğün anlamını değiştirir:
 
Bir adla sıfat tamlaması kurar:
 
Akşamki film güzeldi.Bahçedeki çocuklar oynuyorlar.
 
Evdeki buzağı öküz olmaz.”(atasözü)
 
“-ki” eki,ünlü uyumlarına  uymaz: akşamki, sabahki, odanınki, salonunki, çocuğunki; duvardaki (resim), dolaptaki  (yiyecek)…
 
“Oysa Kuyucaklı Yusuf’taki gerçekçilik ile romantizm,  birbirinden sanıldığı kadar bağımsız değildir”
                    (Berna Moran, 20.Yüzyıl Edebiyatından Seçmeler, Derleyen, Atilla Birkiye)
 
Kimi sözcüklerde, ince yuvarlak ünlülerden sonra gelen “-ki” küçük ünlü uyumuna uyar:  bugünkü, dünkü, öbürkü
 
 “Ki” bağlacının yazımı
 
1.Bağlaç “ki”sözcük olduğu için ayrı yazılır;ünlüler uyumundan etkilenmez:
 
“Özgürlük sevgisi bu,
İnsan kapılmayagörsün bir kez;
Bir urba ki eskimez,
Bir düş ki gerçekten daha doğru.”                                               
                                              (Oktay Rıfat, Elleri Var Özgürlüğün)
 
2.Ki”bağlacı kimi sözcüklerle birleşip kalıplaşmıştır. Bu “ki”ler ünlü uyumlarına uymaz: 
belki,  halbuki, oysaki, sanki, mademki…
                       “Mademki Bayram da suya kurban vermişti karısını"…
                                                                                                (Ayşe Kulin, Köprü)
 
 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

Bu blog Editör'den Öneriler alanında yayınlanmaktadır

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Merhaba çok enteresan bir durum; Ankara'daki Ayşe'nin ki :)

Kadri KANPAK 
 01.10.2018 15:34
Cevap :
Kadri Bey,iki noktadan sonra açıklama gerekirdi.Selamlar.  01.10.2018 17:37
 

"Ki"nin yazımı konusunda ben de zaman zaman sorunlar yaşarım Hüseyin hocam, öğretici bir yazı olmuş. Türkçe diline katkınız ve duyarlılığınız için, yazdığınız kaynak kullanımlı önemli blog yazılarınız ben de siz içten teşekkür ederim, sağlıkla, saygı ile, sevgi ile.

Nizamettin BİBER 
 30.09.2018 9:20
Cevap :
Nizamettin Bey,bastıramadığım bir "dilbilgisi" çalışmam var.Oradan aktarıyorum."Dilbilgisi"nin yazımında bile ikilemler var."Dilbilgisi,bir bütündür ve bir addır.Bana göre bitişik yazılması gerekir.Kimi dilbilgisi yazarları ve dilbilimciler de aynı görüşte.Ne var ki TDK'nın Yazım Kılavuzu' nda "dil bilgisi"biçiminde yazılıyor."Bileşik sözcüklerin yazımı konusunda Milliyet Blog'da yazmıştım.Noktalama işaretlerinden sonra boşluk bırakmayı ihmal ettiğim için,Milliyet Blog,editörleriyle de uyuşamıyoruz.Ben,kural koyacak yetkide değilim;ama yanlışları da belirtmekte hakkım olduğu düşüncesindeyim.Selam,saygı ve sevgilerimle.  30.09.2018 14:05
 

Türkçemizi daha dikkatli yazma çabamıza katkılarınız için teşekkürler değerli arkadaşım. Sevgi, esenlikler diliyorum.

Şahin ÖZŞAHİN 
 28.09.2018 16:49
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 380
Toplam yorum
: 1290
Toplam mesaj
: 5
Ort. okunma sayısı
: 2408
Kayıt tarihi
: 04.12.12
 
 

Hüseyin BAŞDOĞAN, 1942'de Malatya- Arapgir'de doğdu.Arapgir Ortaokulunu, Diyarbakır Öğretmen Okul..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster