Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 
 

Hikmetullah Yetkin Gazeteci Yazar

http://blog.milliyet.com.tr/hikmetullahyetkin

22 Ocak '14

 
Kategori
Genel Sağlık
Okunma Sayısı
586
 

Endokrine dikkat

Endokrine dikkat
 

Endokrine dikkat-hikmetullah yetkin


Endokrin ‘e dikkat: Kansere ve birçok hastalığı insan vücudunda neler yapıldığını ve hangi amaçlar doğrultusunda yol açtığına bakalım mı?

p-0-Bisphenol-A (BPA):Biberon ve emziklerde, plastik ürünlerde, konserve yemeklerde bulunuyor ve obeziteyle kansere neden olabiliyor. Yıllardır ticari olarak kullanılan BPA üzerinde yapılan araştırmalar, maddenin laboratuvar farelerine ve insanlara ciddi zararlar verebildiğini ortaya koydu. BPA, insan vücudu içinde östrojen reseptörlerini harekete geçiriyor. En çok dölyatağında bulunan BPA, idrar testleri sonucu ABD’deki hamile kadınların yüzde 96’sında tespit edildi. BPA üzerinde yapılan çok sayıda araştırma, maddenin hem laboratuvar fareleri hem de insanlarda kilo alma ve obeziteyle bağlantılı olduğunu gösterdi. Hücre yapısına odaklı bir araştırma, BPA’nın yağ hücrelerini artıran etkisi bulunduğunu gösterdi. Bu etkilerinin yanı sıra, BPA insüline karşı direnç, kardiyovasküler rahatsızlıklar, şeker hastalığı, kanser, tiroid bozukluğu gibi sorunlara da yol açıyor.  Plastik ürünler ve konserve gıdalarda ağırlıklı olarak BPA’nın zararlı olmadığını savunan bilim insanları da bulunuyor.

p-1-Ftalat (Phthalate):Birçok plastik üründe bulunan kimyasallar, obeziteye ve erkek çocuklarda cinsel organ gelişiminde bozukluğa neden oluyor. Plastik maddeleri yumuşak ve esnek yapmak için kullanılan ftalatlar, yemek kapları, kozmetik ürünleri, duş perdeleri, oyuncaklar gibi birçok üründe yer alıyor. Plastikten sızarak kolaylıkla yemeklere bulaşabilen ftalatlar, içtiğimiz suya hatta havaya bile karışabiliyor. İsveç’te yapılan bir araştırma, çocukların plastik yüzeylerden ftalatları solunum ve deri yoluyla alabildiğini gösterdi. ABD’li yetişkinlerin idrar testlerinde neredeyse sürekli tespit edilen ftalatlar, metabolizmayı etkileyen PPAR olarak bilinen hormon reseptörlerini harekete geçirerek fazla kiloya neden olabiliyor. Birçok araştırma, ftalatların özellikle erkeklerde, karın bölgesinde yağlanma ve insülin direncine neden olduğunu ortaya koydu. Döl yatağında biriken ftalatlar, erkek cinsel organında bozukluğa ve düşük testesterona neden olabiliyor. Birçok devlet ve sağlık örgütü son zamanlarda ftalatlara karşı önlem almaya başladı.

p-2-Atrazine (Bitki öldürücü):ABD’de yaygın olarak bitki öldürmek için kullanılan kimyasal, doğum bozuklukları, mitokondriyal bozukluk ve obeziteye neden olabiliyor. Avrupa’da yeraltı sularını kirlettiği için onlarca yıl önce yasaklanan Atrazin, ABD’de yaygın olarak kullanılıyor. Endokrin bozu olarak bilinen atrazin, doğum bozukluklarına neden olan bir kimyasal olarak kabul ediliyor. ABD’de tarım ilacı olarak atrazinin yaygın olarak kullanıldığı bölgelerde obezite oranının da son yıllarda artış gösterdiği fark edildi. Laboratuvar farelerinde mitokondriyal bozukluğa neden olan atrazin, metabolizma hızını düşürerek yağlanmaya neden oluyor.

p-3-Organotinler: Mantar ilacı olarak kullanılan organotinler, laboratuvar farelerinde fazla kilo ve karaciğerde yağlanmaya neden oluyor. Sanayide farklı amaçlar için kullanılan organotinlerden biri olan tributyltin (TBT), gemilerde ve dev nakliyat gemilerinde gövdenin deniz organizmaları tarafından işgal edilmemesi için kullanılıyor. Aynı zamanda ahşap koruyucu ve endüstriyel su sistemlerinde de kullanılan TBT, deniz canlılarına verdiği zarar nedeniyle birçok ülkede yasaklandı. Yine de birçok okyanus ve denizin kirlenmesine neden olan TBT, endokrin bozucu özelliğiyle yağ hücrelerinin artmasına neden olarak insanları da olumsuz etkiliyor. Fareler üzerinde yapılan deneylerde, TBT yağ hücrelerinin artışına neden olurken, 45 gün içinde karaciğerde yağlanma oluşturdu. Döl yatağında biriken TBT’nin de kök hücreleri yağ hücrelerine dönüştürdüğü tahmin ediliyor.

p-4-Perfluorooctanoic Asit (PFOA):Yapışmayan yemek kaplarında bulunan PFOA, kansere ve obeziteye neden olabiliyor. Sentetik bir bileşen olan PFOA, birçok amaç için kullanılırken, teflonla yapılan yapışmaz yemek pişirme aletleri ve mikrodalgada patlatılan mısırda yer alıyor. ABD nüfusunun yüzde 98’inin kanında yer alan PFOA, tiroid bozuklukları, aşırı kilo ve kronik karaciğer rahatsızlığı gibi hastalıklara neden oluyor.

p-5-Perfluorooctanoic Asit (PFOA):Farelerde yapılan deneyler, gelişim çağında PFOA’ya maruz kalmanın insülin ve leptin artışına ve orta yaşlarda obeziteye neden olabildiğini gösterdi. İnsanlarda obeziteye neden olup olmadığı konusunda ise araştırmalarım devam ediyor.

Endokrin bozucu kimyasallara karşı en iyi önlemler:

- Organik gıdalar ve doğal yollarla büyütülmüş hayvanların etlerini yemek,

- Plastik kaplarda tutulmuş gıda ve içeceklerden uzak durmak,

- Plastik yerine paslanmaz çelik ve kaliteli alüminyumdan yapılma su kapları kullanmak,

- Bebeklere plastik kaplardan yemek-içecek vermek yerine cam tercih etmek,

- Yapışmayan yemek eşyaları yerine seramik,

- Paslanmaz çelik ve dökme demir kullanmak,
- Organik ve doğal kozmetik ürünler kullanmak,

- Spor yapmak ve düzenli uyku uyumak…

 

Kaynakça:

Sağlık dergisi,İstanbul hastanesi,Hacettepe tıp fakültesi,Dokuz eylül üniversitesi,Yüzüncü yıl üniversitesi/Yazılan yazılarda sadece kaynakçayı bilgi amaçlı alınmıştır. Makale yazısı yazara aittir. Kaynakçalardaki yazılar-PFOA,Bitki öldürücü, kelimeleri haricinde kaynakça ile değil. Deney gözlem yolu ile kanıtlanmıştır.

 

 

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 115
Toplam yorum
: 16
Toplam mesaj
: 1
Ort. okunma sayısı
: 977
Kayıt tarihi
: 15.10.12
 
 

Susmak en iyi cevap olsa gerek. Basitin yorumu, ağırın taşını sayar sadece...  Hikmetullah Yetkin..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster