Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

18 Şubat '13

 
Kategori
Dil Eğitimi
Okunma Sayısı
11287
 

Eylem Kipleri - 5

EYLEM ÇEKİM ÇİZELGESİ

A.YALIN KİPLER

1. BİLDİRME KİPLERİ  (HABER)

a. Şimdiki Zaman (-iyor)

seviyorum / seviyorsun / seviyor

seviyoruz / seviyorsunuz / seviyorlar

 b. Gelecek Zaman (-ecek)

seveceğim / seveceksin / sevecek

seveceğiz / seveceksiniz / seviyorlar

c. Belirli Geçmiş Zaman (-di)

sevdim / sevdin / sevdi

sevdik / sevdiniz / sevdiler

d. Belirsiz Geçmiş Zaman (-miş)

sevmişim / sevmişsin / sevmiş

sevmişiz / sevmişsiniz / sevmişler

e. Geniş Zaman (-r)

severim / seversin /sever

severiz / seversiniz / severler

 2. DİLEK KİPLERİ

a. Gereklilik (-meli)

sevmeliyim / sevmelisin / sevmeli

sevmeliyiz / sevmelisiniz / sevmeliler

b. İstek (-e)

seveyim /sevesin / seve

sevelim / sevesiniz / seveler

c. Dilek Koşul (-se)

sevsem / sevsen / sevse

sevsek / sevseniz / sevseler

d. Buyuru (-, -in, -iniz, -sin, -sinler)

sev / sevsin

sevin (seviniz) / sevsinler

B.  BİLEŞİK KİPLER

1. ÖYKÜLEME   

 Bildirme ya da dilek kipine ekeylemin belirli geçmiş zaman çekimi olan “-idi / -di /-ydi”getirilerek yapılır.

a.Belirli Geçmiş Zamanın Öykülemesi  (-idi / -di /-ydi)

sevdiydim / sevdiydin / sevdiydi    

sevdiydik / sevdiydiniz / sevdiydiler

2.SÖYLENTİ 

 Bildirme ya da dilek kiplerine ekeylemin belirsiz geçmiş zaman çekimi, “-imiş / -miş / -ymiş ” getirilerek yapılır.

b. Belirli Geçmiş Zamanın Söylentisi (-imiş / -miş / -ymiş  )   

sevmişmişim / sevmişmişsin /sevmişmiş     

sevmişmişiz / sevmişmişsiniz / sevmişmişler

 UYARI

Söylenti, belirli geçmiş zaman, buyuru kiplerinde gerçekleşmez. Ancak, dolaylı anlatımlarda söylenti eki , buyuru kipinin üçüncü kişilerine ulanabilir. Örneğin, “gelsin-miş, gitsinler-miş, yürüsün-müş, korksunlar-mış”vb.

3. KOŞUL   ( ise /-se / -yse )

  Ekeylemin koşul kipi  “ ise /-se / -yse ” bildirme kipleriyle dilek kiplerinden gereklilik kipine ulanarak koşul kipini kurar.

Örneğin,

 Gül-dü-yse, oku-yor-sa, ağla-r-sa, gel-ecek-se, gül-meli-yse vb.

UYARI:

Bileşik çekimlerde, dilek kiplerinden, istek, dilek koşul, buyuru kiplerinin koşulu yoktur.

EKEYLEM ÇEKİM ÇİZELGESİ

A. YALIN KİPLER

1. BELİRLİ GEÇMİŞ ZAMAN KİPİ

idim (-dim) / idin (-din) / idi (-di)

idik (-dik) / idiniz (-diniz) / idiler (-diler)

2. BELİRSİZ GEÇMİŞ ZAMAN KİPİ

imişim (-mişim) / imişsin (-mişsin) / imiş (-miş)

imişiz (-mişiz) / imişsiniz (-mişsiniz) / imişler (-mişler)

3. GENİŞ ZAMAN KİPİ

-im / -sin / -dir

-iz / -siniz / -dirler

 4. KOŞUL KİPİ

isem (-sem) / isen (-sen) / ise (-se) 

isek (-sek) / iseniz (-seniz) / iseler (-seler)

B. BİLEŞİK KİPLER

1. BELİRLİ GEÇMİŞ ZAMANIN KOŞULU 

idiysem (-diysem) / idiysen (-diysen) / idiyse (-diyse)

idiysek (-diysek) / idiyseniz (-diyseniz) / idiyseler (-diyseler)

 2. BELİRSİZ GEÇMİŞ ZAMANIN KOŞULU

imişsem (-mişsem) / imişsen (-mişsen) / imişse (-mişse)

 imişsek (-mişsek) / imişseniz (-mişseniz) imişsele (-mişseler)

 Ekeylemin olumsuzu “değil” ilgeciyle yapılır. Kiplerden önce “değil” ilgeci gelerek ilgili kipi olumsuzlaştırır.

Örneğin,

değil idim                 

değil idin       

değil idin        

.........

değil-im

değil-dir         vb.

Ekeylemin çekiminde, yalın kiplerden, “ belirli geçmiş zaman, belirsiz geçmiş zaman, geniş zaman, koşul” olmak üzere dört tane; bileşik kiplerden, “ belirli geçmiş zamanın koşulu, belirsiz geçmiş zamanın koşulu” vardır.

 

 

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 1064
Toplam yorum
: 308
Toplam mesaj
: 19
Ort. okunma sayısı
: 710
Kayıt tarihi
: 24.03.12
 
 

Türkay KORKMAZ, umuda yolculuğu ertelemez. Mermeri delenin damlanın sürekliliği olduğunu bilir. Y..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster