Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

07 Şubat '13

 
Kategori
Edebiyat
Okunma Sayısı
726
 

Gülün adı: Kırmızı

Gülün adı: Kırmızı
 

Kırmızı gül...


Ferit Orhan PAMUK, bir alanda belirli bir kıstas sayılan, birçok ilim uğraşıcısının hayali veya amacı olan Nobel ödülüne layık görülmüş bir yazardır.1952 yılında İstanbul’da doğmuş ve bir entelektüel olarak yetişmiştir. Hayatının her alanında hep bir arayış içindedir. Son olarak bu arayış, romancılıkta karar kılmıştır.1979’da ilk kitabı olan “Karanlık ve Işık” adlı romanını yazmıştır. Akabinde de birçok yapıt kaleme almıştır. Bizi bu yazıda ilgilendiren 1998 yılında kaleme aldığı “Benim Adım Kırmızı” adlı romanıdır.

Onun romancılığı ile ilgili aldığı Nobe'lin dahi göz ardı edildiği çeşitli görüşler – çoğunlukla olumsuz tenkitler – vardır. Onun romancılığı ile ilgili genel kanı post-modern bir romancı olduğudur. Hayatıyla bağdaşan bir yapıdır post-modernizim. Arayış Pamuk ve post-modernizimde taban tabana paraleldir. Bu arayışı onun bir kısır roman olarak tabir edebileceğim “Yeni Hayat” romanında da fazlasıyla görürüz. Eleştirmen Yıldız ECEVİT onu “yenilikçi bir romancı” olarak nitelendirir. Edebiyat tarihçisi Jale PARLA ise onu Türk edebiyatının önemli dönemeçlerinin sahibi olarak tanımlar. Doğu Batı çekişmesini irdeleyen Ahmet Hamdi TANPINAR ve Oğuz ATAY gibi yazarların izinden gittiğini dile getirir. Nitekim kendisi de bir röportajında da adı geçen yazarların modernizm ve geleneği hemhal etmiş yazarlar olduğunu söyler.

Maddeye dalıp maneviyatı unutmadan gelelim asıl konumuz “Benim Adım Kırmızı” romanına. Bu roman 16. Yy Osmanlısının toplumsal muhtevasının yansıtıldığı, o dönemin revaçta olan sanat dalı nakkaşlığın işlendiği, açık-gizli bağlamda işlenen bir cinayet olayına çözüm teknikleri getirilerek bir parça polisiyenin tattırıldığı, sıkıcı bir tavır oluşturmamak adına eğlence ve ironinin araya serpiştirildiği bir romandır.

Roman dönemin padişahının Frenk çizimi bir resmini yine Frenk usullerine göre nakşetmek isteyen nakkaşlar arasında çıkan bir tartışma sonucu öldürülern nakkaş Zarif Efendi’nin konuşturulmasıyla başlar. Zarif Efendi dönemin hakim mutaassıp tarikatı Erzurumîlerin, yeni usullerle yapılacak nakışların dine ve geleneğe aykırı olacağı için eleştirecek ve karşı çıkacaklarını düşünerek yenilikçi nakkaşları şikayet etme isteğini canıyla ödeyecektir. Kitabın bundan sonrası katilin bulunması üzerine kurulur. Romanda Oğuz ATAY’ın Tutunamayanlar’ında karşımıza çıkan anlatıcı bir kimlik vardır.

Kitabın genelinde postmodern anlayışın etkisiyle tarihten beslenme, Osmanlı Tarihi ve Eski Resim Sanatı esintilerine rastlanır. Kurgu bunun üzerinedir. Romanın genelinde Doğu ve Batının sanat anlayışındaki çatışma, sanatın derdi, nakkaşların derdi, genel anlamda; sanatçının çilesi anlatılmaktadır. Roman değindiği yüzyıl açısından yakın olması, bilgi ve sanata dayalı muhteva, yenilikçi ve muhafazakar çatışması, cinayet teması ve çözümünde gidilen yolar bakımından İtalyan yazar Umberto ECO’nun “Gülün Adı” adlı romanı ile metinlerarası bağlamda örtüşür. Eco’nun romanında Orta Çağ’ın dini hareketliliğinin ve Katolik kilisesinin tutumunun yanında bir hıristiyan manastırında geçen esrarengiz olaylar anlatılır. Toplum yansıtılır ve cinayet teması burada da romanın bel kemiğidir.

Pamuk, bu romanı yazarken Eco’dan kuşkusuz ki beslenmiştir. Her iki romanın kurgusal işleyişi paraleldir. İntihal değerlendirmesi yapılsa da postmodern anlayışta orjinallik algısı “ bir önceki eserin argümanı yeni eseri oluşturur” olduğu için intihal düşüncesi sağlam olmayacaktır. Pamuk, Benim Adım Kırmızı romanında özgün olmanın o dönemde algılanış biçimini sorgulamış ve bedelini de gizli çekişmeler ve cinayet olarak ortaya koymuştur.

  

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 37
Toplam yorum
: 8
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 1152
Kayıt tarihi
: 18.06.12
 
 

Farkındalığı fark ettirmenin amaçlı yolcusu. ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster