Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

14 Ekim '07

 
Kategori
Tıp
Okunma Sayısı
101320
 

Hipoglisemi neler açtı başımıza!

Hipoglisemi neler açtı başımıza!
 

Bayram sabahı saat dörtte telefonun sesiyle uyandım, hastaneden aranmaya alışkın olduğumuzdan garipsemedim telefonu ama arayan kişi eşimin eniştesiydi. Kayınvalidemin durumunun kötü olduğunu söyledi, uykusunda iken garip sesle çıkarmaya ve istemsiz hareketler yapmaya başlamış, uyandıramayınca korkmuşlar ve sağlık ocağı doktorunu aramışlar.

Terlemesinin de oluşu, akıllarına şekerinin düşmüş olabileceğini getirmiş ve meyva suyu içirmeye çalışmışlar ama içirememişler. Danıştıkları hekim teşhis ve tedavi de zorlanabilirdi ama en azından güvenle yaklaşık bir saatlik yoldan getirilmelerine yardımcı olabilirdi ama ne yazık ki, hiçbir şey yapamayacağını söylemiş. O esnada 112yi aramak bile akıllarına gelmemiş, ben 112yi arayp yönlendirene kadar da yola çıkmışlardı bile.

En zoru eşime haber vermekti, her şeyi bilmek daha kötü oluyor bizler için, hele bir de koma haliyse. Neyse eşim benden biraz daha sakin karşıladı, hastaneye gittik birlikte ve acil serviste bekledik.

Kayınvalidem geldiğinde bilinci biraz açılmıştı, bu hali bizi fazlasıyla rahatlattı, çünkü beyni etkileyen ciddi koma hallerinde böyle hızlı bilinç açılmaları durumu gözlenmez. Gereken tetkik ve muayeneleri yapıldı. Parmak ucundan yapılan kan şekeri 90 çıktı, ama aynı zamanda alınan ve laboratuar da bakılan kan şekeri düzeyi 35 çıktı. Beyin tomografisi de normal olduğu için bu durumunun ciddi kan şekeri düşmesine bağlı olduğuna karar verdik.

Kendisinin daha önce de kan şekeri düşmesi halleri oluyordu, ani gelen halsizlik, titreme, terleme ve fenalaşma hissi oluyordu. Bu nedenle hep yanında şeker bulundururdu ama ne yazık ki bu kez uykuda yakalamıştı onu bu hal. Bu kez gelişen hipoglisemi atağı akşam çok fazla yemesinden kaynaklanan bir durumdu. Şükür her şey yoluna girdi, ertesi günü çocukları ve torunları ile birlikte geçirebildi.
Kayınvalidemin bu hastalığı sonrası ben de sayfamda hipoglisemi hakkında bilgi vermek istedim.

Hipoglisemi Nedir?
İnsanın normal açlık kan şekeri 85-100 mg/ dl arasında seyir ederken, bu rakam toklukta ortalama 120-130 mg/dl arasında seyir eder. Kan şekerinin 50 mg/dl'nin altına düşmesi hipoglisemi değeri olsa da, pek çok hastada bu düzeyde ve hatta daha düşük kan şekeri değerlerinde herhangi bir belirti olmayabilir. Bazıları ise kan şekeri 50 mg/dl'den daha yüksekken hipoglisemi belirtilerini algılayabilirler.

Hipoglisemi Belirtileri Nelerdir?
Hipogliseminin belirtileri çok farklı ve şaşırtıcıdır. Beyin hücrelerinin ana enerji kaynakları olan şekeri yeteri kadar temin edememesi sonucu oluşan belirtiler, beynin glukozsuz kalması sonucu oluşan klinik işaretlerdir: Dikkat kaybı, odaklanma güçlüğü, yeni bir bilgiyi öğrenmede zorlanma, baş ağrısı, açlık hissi, sinirlilik, huysuzluk, ani ve anlamsız hiddet ve alınganlık gösterileri, görme bozukluğu, ellerde uyuşma, beyin dokusunun ihtiyacı kadar şekeri alamadığını gösteren ilk belirtilerdir. Eğer kan şekerindeki düşme daha da belirginleşir ve uzun sürerse şuur bulanıklığı, uykuya eğilim, sara benzeri kasılmalar ve koma hali gibi daha önemli sorunlar ortaya çıkacaktır.

Hipoglisemili hastalarda ortaya çıkan terleme, taşikardi, el titremeleri, aşırı acıkma hissi ve gıda tüketimine yönelik saldırgan isteklerin altında yatan neden, kontrolsüz otonom cevaptır. Çarpıntı, terleme, halsizlik, ruhsal gerginlik gibi belirtilerden de bu aşırı adrenalin cevabı sorumludur.

Ciddi Yan Etkileri Nelerdir?
Hipoglisemiden etkilenen sistemlerin başında 'sinir sistemi'nizin gelir. Hafif hipoglisemilerde ortaya çıkan sinirlilik, gerginlik, huysuzluk, alınganlık, uyku eğilimi, öğrenme ve odaklanma güçlüğü, unutkanlık, el ve ayaklarda uyuşmalar gibi belirtileri önemlidir. Bu belirtilerin hipogliseminin daha ağır belirtileri olan geçici görme bozuklukları, kas ve sinir sisteminde hareket ve duyusal alanda ciddi kayıplar, yürümede elleri kolları yönetmede olanaksızlıklar, sara nöbetleri, felçler, konuşma yeteneğinin kaybı ve hatta komaya kadar giden noktalara ulaşabilir. Hafif hipoglisemilerde ortaya çıkan çarpıntı, kan basıncı yükselmeleri, baş dönmeleri gibi kalp ve dolaşım sistemi belirtilerine boş vermemeli, hipoglisemi derinleşirse yaşamı tehdit eden kalp ritm bozukluklarına, kalp kasının beslenme sorunlarına, beyinde geçici iskemik ataklara ve belki de felç-inme durumuna yol açabileceğini aklınızda tutmalısınız.

Hipoglisemi Tedavisi
Hipoglisemiden yakınan bir hasta endokrin (hormon) açısından ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmelidir. Eğer hipoglisemide olduğunuzdan kuşkulanıyorsanız yapacağınız ilk şey kan şekerinizi ölçmektir. Diyabetlinin çevresindeki insanlar hipoglisemi olan diyabetlideki huzursuzluk, solukluk, terleme, dalgınlık ve davranış bozukluğunu fark edebilirler. Bu nedenle gerek diyabetli kişinin, gerek çevresi ailesi, arkadaşları ve işyerinizdekilere de hipoglisemi belirtileri ve tedavisini öğrenmesi son derece önemlidir. Ayrıca, diyabetlinin yanında taşıyacağı diyabet kartı da, hipoglisemide alınacak acil önlemleri içermelidir. Eğer kan şekeri düzeyinin düşmüş olabileceğinden şüphe ediliyor, ancak ölçüm yapılamıyorsa şeker içeren sıvı içilebilir veya yine 2-3 adet kesme şeker yenebilir. Eğer hipogliseminin ilk belirtileri önemsenmez ve tedavi edilmezse ağır hipoglisemi gelişebilir. Bu hipoglisemi gerçekten çok acil bir tıbbi durumdur. Ağır hipoglisemi için yapılabilecek en iyi şey alınacak önlemlerle ortaya çıkışını önlemektir. Her zaman gerekli tetkik ve tedavilerin ileri tedavi merkezinde yapılması gerekmektedir.

"Reaktif" hipoglisemiye dikkat
Hipoglisemiler arasında "reaktif hipoglisemi" olarak tanımlanan durumun özel bir yeri vardır. Eğer hafif düzeydeki hipoglisemi belirtileri yemeklerden 2-3 saat sonra ortaya çıkıyorsa erken, 4-5 saat sonra ortaya çıkıyorsa geç reaktif hipoglisemiler adını alıyor. Fonksiyonel hipoglisemiler olarak tanımladığımız, genellikle bedensel ciddi bir rahatsızlığın yol açmadığı bu tür hipoglisemiler ‘erken reaktif hipoglisemi’lerdir. Günlük hayatta çok sık görülen bu iyi huylu, sinirsel kökenli ve kan şekeri ayarındaki basit hatalardan kaynaklanan fonksiyonel hipoglisemilerinin nedeni düzensiz ve aşırı insülin cevabından başka bir şey değildir. Şeker yükleme testi sırasında alınan kan örneklerinde insülin değerlerinin yüksek, geç saatlerde şeker değerlerinin düşük oluşuyla yakınmaları olan bir kişide reaktif hipoglisemi tanısı koydurur.

Reaktif hipoglisemililer beslenmelerinde nelere dikkat etmeli?

    Basit karbonhidratların (çay şekeri, bal, reçel, pekmez, pasta, tatlı, kurabiye vb.) tüketiminden kaçınılmalıdır.Kan şekerinin hızla yükselmesine sebep rafine edilmiş, glisemik indeksi yüksek besinler yerine, posa içeren kompleks karbonhidratlar tüketilmeli. Kepekli ekmek, bulgur, kepekli pirinç, kepekli makarna gibi posa içeriği yüksek karbonhidrat kaynakları tercih edilmeli. Kan şekeri yemek yedikten 3 saat sonra düşmeye başlar. Bu yüzden mutlaka 3-4 saatte bir 3 ana öğün, 3 ara öğün olmak üzere az az, sık sık beslenmeye özen gösterilmeli. Glisemik indeksi yüksek meyvelerin tüketiminden kaçınılmalı. Öğün atlanılmadan düzenli besin tüketimi yapılmalı, öğünlerde her besin grubundan yeterli olarak tüketim sağlanmalı.Vücudumuza enerji veren karbonhidratlardır. Belirli düzeyde karbonhidrat tüketilmeli, sadece protein ve yağ içeren diyetler yapılmamalı.Düzenli egzersiz, kan şekerini dengeler fakat egzersize aç başlanması veya çok uzun süre yoğun egzersiz yapılması kan şekerinin düşmesine neden olur. Bu yüzden kepekli sandviç, kepekli makarna gibi karbonhidrat içeren bir besin egzersiz öncesi alınmalı.Ara öğünlerde probiyotik yoğurt, kepekli tost veya sandviç, meyve, kepekli bisküvi-peynir, ceviz veya fındık gibi besinler tüketilebilir.Alkol, kan şekerini önce yükselmesine daha sonra düşmesine sebep olduğundan tüketiminden kaçınılmalı.Meyve suyu, şeker içeren içecekler, aşırı çay, kahve tüketiminden kaçınılmalıBeyaz undan yapılmış besinler (börek, poğaça, mantı, kuru pasta v.b) yerine kepekli undan yapılmış besinler tercih edilmelidir.Şeker istendiğinde meyve, kepekli sandviç gibi besinlerden doğal şeker alınmalı.Glisemik indeksi düşük besinlerin tüketimine ağırlık verilmeli.Posa içeriği yüksek sebze ve salata tüketimi arttırılmalı.

Kaynaklar
http://www.gata.edu.tr/dahilibilimler/endokrinoloji/default.asp?sayfa=main&s=hipoglisemi&m=hi

http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=5276629&tarih=2006-10-18

http://kelebek.hurriyet.com.tr/yazarlar/4975717.asp?yazarid=110&gid=61

http://www.know-dt.com/DietARC/risk/image/diabet01.gif
http://maverick.sdstate.edu/users/nursing/diabet6.jpg

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

Bu blog Editör'den Öneriler alanında yayınlanmıştır

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

hakikaten bende olduğuna emin olduğum bir durum ama doktora gidip tahlil+ilaç desteği almalımıyım yoksa önerilenizi uygulayarak sağlıklı bir yaşamı sağlayablirmiyim.kesme şeker yakında eczanelrde satılacak diye korkuyorum ayrıca tatlı sevmem:(dolayısyla düştüğünde şekr yemek eziyet oluyor benim için ama özellkle sabhalrı titreyen elim hatta ayakalrım için bolca sabh ve gün içinde içtiğim suyun da çok faydasını görüyorum ,doğrumudur ?

züleyha cengiz 
 04.09.2008 9:07
 

Çok yararlı bilgilendirme. Elinize sağlık. Ben de de buna benzer bir durum var.Yükleme testinde şekerim düşük çıkmıştı. Sıkı diyet ve yürüyüşle 13 kilo verdim ve rahatladım. Şekeri ve karbonhidratı kestim. Şekeri yüksek olan meyvalar hangileri acaba yani uzak duracağımız. teşekkürler.

Ezgi Umut 
 22.10.2007 23:34
Cevap :
Teşekkürler:) uzak duracağınız değil de miktar olarak az yemek yeterli meyveleri, ama muz en kalorilisi buda aklınızda olsun:) sevgilerimle  23.10.2007 0:22
 

ellerinize sağlık. çok anlaşılır yazmışsınız

Yine Yeni Yeniden 
 19.10.2007 22:38
 

Herkes, mesleki terimleri bilemez ya, siz ne güzel anlayacağımız dilden yazmışsınız. TEŞEKKÜRLER.

narçiçeği 
 17.10.2007 0:39
Cevap :
Gerçekten de bu konuda dikkatli olmaya çalıştım, teşekkür ederim yorumunuza:) sevgilerimle  17.10.2007 10:39
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 196
Toplam yorum
: 1020
Toplam mesaj
: 110
Ort. okunma sayısı
: 6172
Kayıt tarihi
: 30.03.07
 
 

Uzman doktorum, kendimi bildim bileli çalışıyorum. Kendi adıma  yaşamdan beklentim, huzurlu ve ko..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster