Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

21 Ağustos '14

 
Kategori
Sağlık
Okunma Sayısı
1014
 

Hocam, bi serum taksak?

Hocam, bi serum taksak?
 

kaynak: serumnedir.com


Hekimlik hayatına yeni adım attım ancak atana kadar çok şey gördüm. Hastaları memnun etmenin tek yolu, onların beklediği şeyleri yapmak olduğunu gördüm. Yani, hasta ne istiyorsa onu yapmak.

Bizim mesleğin enteresan yönleri var. En fazla görülenden bahsedeceğim. Herkes doktordur aslında. O nedenle mesleği icra ederken çok sıkıntı çekmiyoruz. Hasta gelir, der ki "Doktor bey, böyle böyle şikayetim var, bi MR çektirsek, bi serum taksanız..." diye zaten kendi kendine tetkik - tedavi planını yapar. Oh, kebap iş valla. Şifremizi verelim, self servis şeklinde gelen tetkikini istesin, ilacını yazsın gitsin. Bunu yasa teklifi olarak versek fena olmaz, bizim işimize gelir açıkçası. Şikayetini dinle, muayenesini yap, sonra teşhis için kafa patlat, teşhisi doğrulamak için tetkik iste... Niye bunlarla uğraşmak isteyelim değil mi? Üstelik, hastanın her isteğini yapmadığın için küfür ve tehdit işitmezsiniz. Bundan iyisi Şam'da kayısı. Tek gereken; hastane başına 50-100 tane MR cihazı (ki bir hastanede en fazla 1-2 tane vardır) ve şu anki kapasitenin en az 10-100 katı yatak kapasiteli hastaneler…

Başka bir meslek grubunda ise... Diyelim ki, siz bir mimara evinizi dekorunu emanet ediyorsunuz. Mimar, ölçüyor biçiyor dizayn yapıyor ve size diyor ki bu size uygun. Beğenseniz de beğenmeseniz de yapıyorsunuz. Hadi buna doktorluk mesleğini uygulayalım. Bu hesaba göre, siz mimarın dizaynını beğenmezseniz, şu şöyle olsun bu böyle olsun diyerekten mimarın ince ayrıntılarla düşündüğü şeylerin üstünü çizersiniz. İşte bu zihniyetten dolayı, güzel ülkemde çoğu evin mimarisi kötüdür, hesapsız yapılmaktadır.

Acil'de çalışan bir doktorun en fazla cebelleştiği şey "Hocam, bi serum taksak; bişeyim kalmaz" istek cümlesidir. Yaratan, tüm hekimleri bu cümleyi işitmekten korusun. Lanet midir nedir? Kutsal sıvı "SERUM" neyin nesi, biz doktorlar bile bilmemekteyiz. İksir midir, şifalı su mudur çözemedik. Bahsi edilen şey, ağızdan alınabilecek ilacın damar içine sıvı şeklinde verilmesidir ya da sadece sıvı desteği sağlamaktır. Biz, hastalara bunu anlatamamaktan muzdaribiz. Aslında, reçete ile verilen ilaç ile bu sözde SERUM denilen illetin bir farkı yoktur. Damardan ilaç vermenin komplikasyonları, ağızdan ilaç almaya göre daha fazladır. Acaba, hastaları bu komplikasyonlardan korumaya mı çalışıyoruz? Her hastaya sözde serumdan versek, en az 100 yataklı bir acil servise ve en az 10 katı kadar daha hemşireye ihtiyacımız olurdu. Hükümetimiz ne diyor: “Halk ne isterse o olur”, talep edilsin alt yapı yapılsın, bizim için hava hoş. Bunun hıncını bizden çıkartmalarına, bizi yıpratmalarına gerek yok. Çünkü, mevcut şartlarda bizim yapabileceğimiz bir şey yoktur. Biz öneririz, hasta yapar ya da yapmaz, zorlayamayız.

Özel bir ambulans şirketinde danışman hekim olarak çalışırken aldığım telefonlar kısır bir döngü içinde olduğumuzu gösteriyor. Özetle şunları söyleyebiliriz:

Acil Ambulans hizmetinin hor kullanımı:Acımıyoruz. Çağır ambulansı gelsin. Ateşini ölçmeden ateşi çıktı diyenler mi dersin, 2 aydır bacağı ağrıyanlar mı, dişi ağrıyanlar mı… 32 maddelik bir uluslararası acil durum listesi mevcuttur:

  1. Şuur Kaybına Neden Olan Her Türlü Durum:Kişinin bilinç durumunda bozulmaya yol açabilecek bayılma, kalp travması, sara krizi vb. durumlar.
  2. MI, Aritmi, Hipertansiyon Krizler:Geçirilmekte olan kalp krizi, acil tedavi gerektiren kalp ritmi bozukluğu türleri, kan basıncının beyin kanaması vb. ciddi durumlara yol açabilecek derecede yükselmesi.
  3. Zehirlenmeler: Olay anında yaşamsal fonksiyonları bozmuş olan ya da ilerleyen saatlerde bozma ihtimali yüksek olan maddelerin ağızdan alınması, kimyasal maddelerin cilde teması ya da zehirli gazların solunması.
  4. Ciddi Genel Durum Bozukluğu:Yaşlılık, besin yetersizliği, yetersiz bakım, uzun süren ağır hastalık vb. nedenlerle kişinin sağlığının genel anlamda tehlikeli olabilecek derecede bozulması.
  5. Trafik Kazası: Omurga yaralanmaları ve kanamalı kırıkların olduğu akut durumlar. O an için hastanın durumunu etkilemese bile iç kanamaya yol açabilecek ciddiyette göğüs, karın ya da kafa travmaları. Vücutta büyük kanamaya yol açan; araç parçalarının yol açtığı kesici, delici yaralanmalar.
  6. Ani Felçler:Beyin kanaması, omurga yaralanması vb. nedenlerle kişinin uzuvlarının ya da tüm vücudunun hareket kabiliyetini ya da hissetme kabiliyetini yitirmesi.
  7. Migren ve/veya Kusma, Şuur Kaybıyla Beraber olan Baş ağrıları:Şiddetli baş ağrısı ve kusmanın bir arada olduğu nedeni bilinmeyen durumlar. Baş ağrısını bilinç kaybının takip ettiği durumlar.
  8. Astım Krizi, Akut Solunum Problemleri:Geçirilmekte olan astım krizi, ciddi solunum yetersizliğine yol açabilecek suda boğulma, yabancı cisim yutma, alerjik reaksiyon, solunum yolu yanıkları.
  9. Yüksek Ateş: Zehirlenme, infeksiyon hastalıkları, sıcak çarpması vb. nedenlerle vücut ısısının konvizyona (havale) ya da kalp ritim bozukluklarına yol açabilecek derecede yükselmesi. ( 39,5 ?C üzeridir)
  10. Ciddi Alerji, Anaflaktik Tablolar:Kalp ritminde bozulma, solunum yollarında tıkanmaya yol açabilecek ciddiyette alerji ya da tansiyon düşmesi durumları.
  11. Akut Batın: Mide, barsak gibi içi boş organların delinmesi, barsak tıkanması ya da düğümlenmesi, safra yollarının taş veya iltihap nedeniyle tıkanması, apandist, pankreatit gibi ciddi organ iltihaplanmaları, barsak ya da periton arterlerinde tıkanma vb. gibi acil cerrahi müdahale gerektiren, karın içi organlarla ilgili hastalıkların ortaya çıkması.
  12. Yüksekten Düşme: Trafik kazalarında anlatılan durumun aynısı
  13. Ciddi İş Kazaları, Uzuv Kopması:5. maddedeki durumlara ek olarak yapılan işe has acil durumlar. Örn: Zehirli gazların solunması, kimyasal maddelerin içilmesi ya da kişinin üzerine dökülmesi, parmak, el, ayak, kol veya bacağın kısmen ya da tamamen kopması.
  14. Menenjit, Ensefalit, Beyin Absesi:Sinir sistemi fonksiyonları dolayısıyla da yaşamsal fonksiyonları etkileyebilecek bilinç durumunda değişikliklere yol açabilecek beyin ve beyni çevreleyen zarla ilgili iltihabi, infektif hastalıklar.
  15. Elektrik Çarpması:Yanık, organ hasarı yapabilecek ya da kalp ritmini bozabilecek derecede ciddi elektrik çarpmaları.
  16. Ciddi Göz Yaralanmaları:Gözde hasara yol açabilecek ciddiyette kesici, delici alet yaralanması, kunt travma ya da kimyasal madde teması.
  17. Terör, sabotaj, kurşunlanma, bıçaklanma, kavga, vb: Bu ve benzeri nedenlerle; organ zedelenmesine hayatı tehdit edecek derecede kanamayı veya ilerleyen saatlerde hayatı tehdit edecek derecede genel durum bozulmasına yol açabilecek; kesici delici alet yaralanmaları, kunt travmalar, yanıkların olduğu durumlar.
  18. Renal Kolik:Böbrek taşlarının yol açtığı, ilerlemesi durumunda idrar yolu ya da böbrek hasarına yol açabilecek şiddetli ağrı oluşturan durum.
  19. Akut Psikotik Tablolar:Aşırı saldırganlığa yol açan nörolojik ya da psikolojik rahatsızlıklar.
  20. Suda Boğulma: Solunum ya da kalp durması durumları veya hastanın genel durumda boğulmaya yol açacak derecede akciğerlere su girişinin olduğu durumlar.
  21. İntihar Girişimi: Hayatı tehdit edecek ciddiyette bıçak yarası, asılma, ilaç intoxikasyonu vb. kendini öldürme girişimleri
  22. Donma, Soğuk Çarpması:Hayati fonksiyonları etkileyecek şoka götürebilecek, uzuvlarda kangren yapabilecek derecede soğuğa maruz kalınması.
  23. Isı Çarpması:Kalp ritmini, tansiyonu ya da bilinç durumunu etkileyecek derecede güneş etkisinde ya da sıcak ortamda kalma durumları.
  24. Ciddi Yanıklar:Büyük sıvı kaybına, organ kaybına ya da cilt hasarına yol açabilecek genişlikte ateş, kimyasal madde, elektrik vb. yanıkları. Solunum yollarında daralmaya yol açabilecek derecede duman ya da sıcak hava solunmuş olması.
  25. Yeni Doğan Komaları:Yeni doğanlarda bilinç kaybına yol açan her türlü durum.
  26. Başlamış Doğum Faaliyeti (Su Kesesinin Boşalması): Bebeğin doğum kanalına girmesi, sancı sürelerinin uzayıp, sancılar arasındaki sürenin 1-2 dakikaya kadar inmesi gibi doğumun başladığını gösteren bulguların ortaya çıkması; hastanın tıbbi gözetim altında olacağı, gerektiğinde tıbbi müdahalenin yapılabileceği bir ortama ihtiyaç duyar hale gelmesi.
  27. Diabetik ve Üremik Kanama: Diabet (şeker hastalığı) ve bölerek yetersizliğinin neden olduğu bilinç bulanıklığından başlayıp tam bilinç kaybına (koma) kadar girebilecek durumlar.
  28. Genel Durum Bozukluğunun Eşlik Ettiği Diyaliz Hastalığı
  29. Akut Masif Kanamalar:Genellikle travma sonucu ortaya çıkan, hayatı tehdit edecek boyutlarda iç veya dış kanamalar.
  30. Omurga ve Alt Extremite Kırıkları:Büyük dış veya iç kanamaya yol açan bacak kırıkları ve her türlü omurga kırıkları.
  31. Tecavüz
  32. Dekompresyon Hastalığı: Mesleki, sportif vb. nedenlerle derin dalış durumundayken kontrolsüz ve hızlı şekilde yüzeye çıkılması nedeniyle oluşan, halk arasında vurgun yemek olarak tabir edilen durum.

Önemli Not: Yukarıdaki tanımlamalar oldukça basitleştirilmiş şekilde, yol gösterici olmaları amacıyla yapılmışlardır. Tıbbi bilgisi olmayan kişilerin sadece yukarıdaki bilgilere dayanarak ya da bir sağlık personelinin kendisine telefonda iletilen bilgilere göre aciliyet değerlendirmesi yapması zaman zaman mümkün olmayabilir. Sağlık durumunun aciliyet teşkil edip etmediğinin fiziki muayene esaslı olduğunu unutmayınız.

Sağlık okur-yazarlığı insanların yararınadır, önce siz kendinizi bilin tanıyın. Geri kalan her şey için her zaman yardıma hazırız.

Erdal Ceyhan bu blog'u önerdi.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

once tebrikler yillar cabuk gecti basladiginda daha intern bile(o hooo) degildin. Kisaca hastahanelik olmadan ambulans cagirma diuyorsun. Bak bizde 911 bu isi ayarlar. Aklina gelen her durum icin arariz bir ambulans bir polis arci gelir.!Trafik kaZalarina 5 dakikayi gecmeden mudahale edilir. Siddetli bas agrisinda aramistim! Yani dostum buradakiler insan hayati siZdekiler patlican mi?

Newyorker 
 21.08.2014 22:23
Cevap :
Madde 7: Migren, şiddetli baş ağrısı... Sayın yazarım, 112'yi arasaydınız size de ambulans çıkardı, tabi elde gönderilebilecek ambulans kaldıysa. Amerikanyadaki sistemle burası aynı değil malesef. Acil yardım ekibi kısıtlı, hal böyle olunca gerçek aciller konusunda seçici olmamız lazım ki gerçek aciller için gönderilebilecek ambulansımız olsun. Trafik kazasına elbette en kısa sürede sorgusuz sualsiz ambulans gider bizde. Amerikanyadaki sağlık sistemini bilmiyorum ama oradaki sağlıkçılar da şikayetçidir belki. Sizin bahsettikleriniz zaten acil kapsamında, buradakilerin acil anlayışı ise çok farklı. Sevgiler, saygılar...  22.08.2014 12:34
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 131
Toplam yorum
: 123
Toplam mesaj
: 9
Ort. okunma sayısı
: 3011
Kayıt tarihi
: 10.04.09
 
 

Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi'nden mezun... Tıp Fakültesi'nden her şey çıkar, arada doktor ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster