Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

29 Ocak '17

 
Kategori
Deneme
Okunma Sayısı
198
 

İki mevsimli şehir

İki mevsimli şehir
 

Ben Erzurumluyum. Askere gidinceye kadar Erzurum da yaşadım. Daha sonraları kısa sürelerle iki veya üç kez ziyaretlerim olmuştur.

Erzurum da yaşıyorsanız, Erzurum un farkına varamıyorsunuz. Erzurum u, Erzurum dan ayrıldıktan sonra fark ediyorsunuz. Erzurum farklı bir kenttir. İki mevsimi olan, farklı bir kent. Yaz ve kış. Havası farklı, suyu farklıdır Erzurum un. Taşı toprağı farklı, dağı ovası farklıdır. Bu nedenle, insanı da farklıdır. Erzurumlu olmak, bir özelliktir. Kıtlama çay ı,lavaş ekmeği, civil peyniri, kartol u,şalgam ı,pürçüklisi, çirişi,aş otu, mağdanozu,pirpirimi, eşgın ı,yemliği farklıdır. Erzurum da çayın yeri ise bir başkadır. Bir komşumuz vardı, Allah rahmet eylesin, kunduracı Tiryaki Mehmet efendi. Gerçek bir çay tiryakisi idi. “İssi somun,datli çay, vallah heç bir şeye değişmem “ derdi. 

İki mevsimli şehir dersem abartmamış olurum. Neredeyse üç ay yaz, dokuz ay da kış mevsimi. Yaz dedimse, geceleri kazak ve ceketsiz olmaz. Hele yün yorganlar, batıdaki gibi asla kaldırılmaz. Kuru ama sağlam bir havası vardır. İnsanları da kuru ve sağlamdır. Şişman olanlar istisnadır.

Benim yaşadığım zamanlarda Erzurum, en fazla iki katlı, toprak damlı evleri, dar sokakları, çeşmeleri ve gandaraları ile ünlüydü. Palandöken dağı, eteklerindeki, Abdurrahman Gazi türbesi, ejder tepesi ve bir mesire yeri olan, boğazı ile Erzurumluların vazgeçilmeziydi. 
Sabah olunca evlerin önü sulanır,süpürülür, teneke semaverler kapı önünde tüttürülürdü. Kadınlar tırhıç arkasında oturur, sokağı temaşa ederlerdi. Az sonra konu komşu bir evde toplanır, birlikte kahvaltı yaparlardı. Kahvaltı sofralarından, un helvası, haşlanmış yumurta, kuru küfte, civil peynir, tereyağı eksik olmazdı.

Aşşık (aşık) çocukların en favori oyunuydu. Aşşık eneke illaç. Ben tutuyim sen kaç, diye bir de tekerlemesi vardı. Aşşığın dört tarafının da ayrı isimleri vardı. Şeg, tög,çig ve mire. Kışın sonunda, havalar biraz ısınınca, eriyen karlar sokakları çamur içerisinde bırakırdı. Toprak damlar çocukların oyun alanlarıydı. Aşşık toprak damlarda oynanırdı.

Her kentin, kendine özgü bir kültürü vardır. Erzurum un kültürü, biraz Azeri etkisinde kalmıştır. Lehçe de Azeri lehçesine yakındır.
Erzurumlu Zeki, İstanbul a gitmiş. Dönüşte arkadaşı sormuş:
- Ola Zeçi hele anlat, İstanbul nasıl bir yer.
- Ağabeyi, Erzurum yayla, İstanbul ne çi.

Erzurum evlerinin toprak damları, aynı zamanda evin balkonu dur. Yaz gecelerinde, kilimler yayılır, minderler serilir, semaverler yakılır, koyu bir muhabbetin eşliğinde, kıtlama çaylar içilir, sımışka çitletilirdi. Evlerin üst katında, toprak damlara açılan küçük bir kapı bulunurdu. Bu kapılara "baca kapısı" denirdi. Erzurumlular damlara(baca)derler. 

Yazın tozu, kışın buzu, kavaktır ağacı, kargadır kuşu. Bunlar Erzurum un en leridir. Erzurum un havası ve suyu ünlüdür. Benim zamanımda her sokakta iki çeşme bulunurdu. çeşmeler gürül gürül akardı. evlerde su tesisatı yoktu. Kovalarla evlere su taşınırdı. Su taşıyarak geçimini bu yolla sağlayan SAKA lar vardı. O zamanlar kimi evlerde inek ve koyun beslenirdi. sabah erkenden çobanlar evlerden inek ve koyunları toplar, akşam geri getirirlerdi. Bu toplama işine (nahır) denirdi. Aceleci olanlara söylenen bir deyim vardı: " Dur hele, anandan önce nahıra segirtme" derlerdi. Erzurm un mahalleleri, koca bir köyü andırırdı. Bizim mahallemizin adı, AŞAĞI MUMCU mahallesiydi. sokağımızın adı da MAZI sokak idi. Mahallemiz,su değirmenleri ve gandarasıyla ünlüydü. Her mahallede ilk okul vardı. Bizim mahallenin iki okulu vardı. İNÖNÜ İLK OKULU VE KURTULUŞ İLK OKULU. Ben ve kardeşlerim Kurtuluş ilk okulunda okuduk. Okula ilk gittiğim günü unutamam. Annem götürmüştü. Herkes dersteydi. Annem önden girdi sınıfa. Ben sınıfa girerken ayakkabılarımı çıkarmış, elime almıştım. Bütün sınıf gülmüştü.

Öğretmenimin adı Mübeccel di. Şişman güler yüzlü bir kadındı. onu çok sevmiştim.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 820
Toplam yorum
: 339
Toplam mesaj
: 29
Ort. okunma sayısı
: 317
Kayıt tarihi
: 02.10.08
 
 

Nerede, nasıl, ne zaman, umursamıyorum. Bir şekilde dünyadayım, yaşıyorum. Hayatı seviyorum. Tanr..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster