Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

26 Ekim '08

 
Kategori
Gezi - Tatil
Okunma Sayısı
4020
 

İzmir'in Basmane sokaklarında geçmiş zaman izleri

İzmir'in Basmane sokaklarında geçmiş zaman izleri
 

Düzenlenen Basmane sokaklarından kesitler...


Attila İlhan Gaziler Caddesi şiirinde Basmane’den bir kesiti anlatır. “basmane'de gaziler caddesi'ne / küçük bir yağmur götürdüm / siz böyle akşamüstü görmediniz”. Sonra “ kırık çocukluğu” , “ürkek bir çarşambayı” da ekleyerek gezinir Basmane’deki Gaziler Caddesi’nde.

Biz de İzmir - İzmir Dergisi’nin düzenlediği Basmane gezisine, Gaziler Caddesi‘nden değil ama Basmane’nin ünlü Altınpark mahallesinden başlıyoruz. Kalabalık bir okur, yazar, meraklı topluluğuyla. Çiçeği burnunda emekli bir vatandaş olarak... İzmir’in özellikli sokaklarını gezmek, ayakta kalabilen ve İzmir dokusunun izlerini taşıyan evlerini, yapılarını görmek için gerçekten güzel bir geziydi benim için. İZMİR-İZMİR Dergisi’nin Yayın Yönetmeni Gündüz Badak’a teşekkürlerimi iletmeliyim; iyi ki beni de çağırmışbu geziye.

Güz güneşinin dingin bir cumartesi günü saat 11’i gösterirken başladı gezimiz. Altınpark’ta bir kahvede Badak’ın düdüğü ile! İzmir vali yardımcısı, Konak Belediye Başkanı da aramızdaydı. Şair Mehmet Sadık Kırımlı ve eşi eski İzmirli Birten Kırımlı’yla da laflayarak Geç Roma, Bizans ve Osmanlı dönemleri kalıntılarının bulunduğu kazı alanına vardık önce. Kırımlı 74 yaşın dinç ve atılganlığıyla gençliğini yaşarcasına oradan oraya koşturuyor, fotoğraflar çekiyordu sürekli olarak. Kim bilir bu arada ne şiirler tasarlıyordu kafasında?

Tarih Araştırmacısı ve Kent Gözlemcisi Orhan Beşikçi de gezi boyunca bilgilendirdi bizi. Tiyatrocu, İzmir kent kültürüne katkısıyla da tanıdığım Yaşar Ürük, hem fotoğraflar çekti, hem de tamamlayıcı bilgiler sundu gezi boyunca.

Basmane’nin arka sokaklarından geçerken, Orhan Beşikçi 1270 Sokak’taki harap durumda bir evi gösterdi. Ha yıkıldı, ha yıkılacak bir ev: “-Burası ünlü sanatçı Gönül Yazar’ın doğduğu ev” Bir başka ünlü kişi, besteci Rakım Elkutlu’nun da yıllarca yaşadığı ve öldüğü ev de o sokaklardan birindeydi ve ayaktaydı. Şimdi kimler oturuyor bilemiyorum. Rakım Elkutlu’nun evinin bulunduğu sokaktan geçerken, nihavent makamındaki “Mümkün mü unutmak güzelim neydi o akşam” şarkısı dudaklarıma ilişiverdi birden: “Mümkün mü unutmak güzelim, neydi o akşam? / Rüya gibi, hülya gibi bir şeydi o akşam. / İçtik kanarak bir ezeli, meydi o akşam, / Rüya gibi, hülya gibi bir şeydi o akşam.”ut” Bu arada Elkutlu'ya ait olan bir güzel sözü de dağarcığıma kattım: "Dünyada kadın ağlamasından daha güzel bir mûsikî olur mu ?’’

Atatürk’ün eşi Latife Hanım’ın dedesi Uşakizade Sadık Bey’in evi de gezdiğimiz sokaklardan birindeymiş! Orhan Beşikçi daha bir çok ünlü kişinin babasının, dedesinin evlerinin bulunduğu sokaklardan geçerken bilgiler verdi. Şimdi o ünlü kişilerin ne kendileri, ne çocukları bu sokaklara uğramadıkları gibi, yıkılacak durumda olanlarının onarılmadığını, katkı sağlanmadığını da anlattı. İçim burkuldu o anlatırken, bu dokuyu korumak adına.

Şimdiki adı Paşakonağı Oteli olan eski bir Osmanlı konağında dinlendik. Onarılmış otelde yabancılar kalıyordu. Fıskiyeli küçük bir havuzu, gönendirici avlusunda kısa bir dinlence verdik. Konak Belediyesi’nce düzenlenen, onarılan Oteller Sokağı’ndan geçerken, burada konaklamayı da tasarladım bir gece! Bu otelleri işletenlerin, odalarında kalanların da bu sokağa, yapılara özenle bakmalarını, korumalarını da diledim içimden. Aslında koca yapıların, çok katlı apartmanların, kalabalık sokakların, gürültülerin sonrasında bu sokaklardan yürümenin sevincini, dinginliğini, geçmişe özlemini yaşamadım da değil. Bir zamanlar hanlar, hamamlar, sebiller, tek katlı evler, avluların bulunduğu yerlerin, kültürel varlıklarımızın birer birer yok oluşunu duymak, görmek, izlemek insana çok büyük acılar veriyor doğrusu.

İzmir’in ilk müzesi olan ve 1980 yılından beri kapalı bulunan Arkeoloji Müzesi’nin tarihteki yerini anlatan Orhan Beşikçi, “2, 5 dönümlük bir alan üzerindeki bu bina, 1922 İzmir yangınından önce Aya Vukla Kilisesi’ydi. Yangından sonra antik bir müze olarak açıldı. Atatürk bu binayı 1931 yılında ziyaret etti. Uzun yıllar müze olarak kullanılan bu bina daha sonra Devlet Opera ve Balesi’nin araç gereçlerini saklamakta kullandığı bir depo haline getirildi. Şimdi ise yok olmaya bırakıldı” derken, hepimizin yüzündeki görüntü hüzünlüydü.

Basmane sokaklarındaki gezi Kadifekale’nin eteklerindeki sokaklara değin sürdü. Üç saat süren gezintimiz sona erdiğinde, yorulmamıza karşın, hepimizin içindeki hoşnutluğu sezmek kolaydı. Bu tür gezilerin gelecek zamanlarda da sürmesini diledik. Umarım gene bir üç yıl girmez araya. Gündüz Badak, Orhan Beşikçi, Yaşar Ürük gibi İzmir sevdalıları bu gezileri olanaklar elverdiğince daha sık gerçekleştirirler.

Dedim ya İzmir’in sokaklarında, caddelerinde, bulvarlarında, alanlarında her gün gezeriz, alışverişler yaparız; ancak geçmişten kalan yapıları, tarihi yerleri, antik kalıntıları tanımayı, görmeyi pek akıl etmeyiz.
Bu yazıya başladığımda anımsadığım, Gaziantepli hemşehrim, emekli Defterdar, şair Ali Çapan’ın dizelerini anmadan geçemeyeceğim. milliyet Blog'un da üyesi olan Ali Çapan, İzmirname adlı uzun şiirinin 5. Bölümünü Basmane’ye ayırır. Sevgili dostuma bir merhaba derken, bu şiiri sizinle de paylaşmak isterim:

İzmir’le bir gece yarısı aniden
Basmane de bir otelin kapısında tanıştım
Uyku gözümden akıyor
Bir şişe soğuk su
Son damlasına kadar içtim
Sigaram ha bire sönüyor
Tek kişilik otel odasının penceresinden
Avuç içi kadar gökyüzü görünüyordu
Renk, renk ışıklar
Yanıp, yanıp sönüyordu
Gökyüzünde yıldızlar
Durmadan göz kırpıyordu
Yastığa nasıl koydumsa başımı
Uyumuşum
Düşümde sevgilim beni çağırıyordu.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Değerli dostum İzmir'in benim şiir serüvenimde çok ayrı özel bir yeri vardır. İzmirname başlıklı ve 13 bölümlük uzunca şiirden alıp yazınıza eklediğiniz bölümün yanısıra kibariye başlıklı olanı var birde körfezi anlatan çevreye duyarlı.Beni yeniden izmire götüren bu yazın için teşekkürler selam ve sevgiler.A.Çapan

Ymm Ali Çapan 
 30.10.2008 9:26
Cevap :
Sevgili Ali, can dostum. Bugüne dek İzmirname şiirini çok kez okudum.Her okuyuşumda ayrı bir tat aldım. Bir başka yazımda Kibariye bölümünü de kullanacağım. Sen o yıllardaki körfezi ne güzel anlatmıştın.Gerçi İzmir Körfezi şimdi daha duru, daha temiz. Alsancak’tan, Konak’tan, Pasaport’tan Karşıyaka’ya, Bostanlı’ya gönül rahatlığıyla geçiyoruz artık. Şairler yaşamın gözlemcisi değil mi, duyarlı tanığı değil mi yaşanan olayların? Ben de tekrar teşekkür ederim sana dizelerin için. Gözlerinden öperim dostum.  30.10.2008 23:23
 

Burada "hemşehrim" den kastım benim de Antep'li oluşumdan başka, İzmir sevdamdandır. Kaleminize sağlık, hasretle özlediğim İzmir'imi ne kadar naif anlatmışsınız. Bayramda inşallah koşa koşa geleceğim canım İzmir'e. Selam ve saygılarımla..

Gülpembe 
 29.10.2008 10:01
Cevap :
Değerli hemşehrim, Burada "hemşehrim" den kastım benim de Antep'li oluşumdan başka, İzmir sevdamdandır. Kaleminize sağlık, hasretle özlediğim İzmir'imi ne kadar naif anlatmışsınız. Bayramda inşallah koşa koşa geleceğim canım İzmir'e. Selam ve saygılarımla..  29.10.2008 21:59
 

Usta gözlemci kaleminizle, kıyısından geçtiğimiz Basmane'yi bir güzel gezdirdiniz. İZMİR-İZMİR dergisinin, ALAZ derginizle ortaklaşa etkinliklerini bekler, esenlikler dilerim.

Ayten Dirier 
 27.10.2008 12:04
Cevap :
Ayten Hanım, beni duygulandıran sözlerinize teşekkür ederim. Alaz'la İzmir-İzmir ortak bir program geliştirirler mi bilemiyorum. Ayrı ayrı da olsa bu tür etkinliklerden size de haber vereceğim. Sevgi, saygı ve içtenlikle...  27.10.2008 13:43
 

Türkiye'nin ve tabi başta İzmir'in güzel tanıtımına katkınız sadece teşekkür edilir.

Muharrem Soyek 
 27.10.2008 11:32
Cevap :
Muharrem Bey içten duygularınız için ben de teşekkür ederim.Sevgiyle, dostlukla.  27.10.2008 11:38
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 178
Toplam yorum
: 278
Toplam mesaj
: 85
Ort. okunma sayısı
: 1428
Kayıt tarihi
: 01.06.08
 
 

1946 yılında Gaziantep’in Oğuzeli ilçesinde doğdum. İlkokulu aynı ilçede, ortaokulu Ceyhan’da, li..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster