Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

22 Eylül '20

 
Kategori
Tarım / Hayvancılık
Okunma Sayısı
42
 

Kasava Tarımı 1

Euphorbiaceac familyasına ait bir türdür. Ana vatanı Brezilya’dır. Kauçuk (Hevea brasilensis) ve hintyağı (Ricinus communis) türleri bu familyadandır. Arkeolojik kazılarda 2800 yıl önceleri Meksika’da insanların kasavayı yetiştirdikleri saptanmıştır. Amazon yerlileri patates, pirinç ve mısır ile birlikte bu bitkiyi besin olarak tüketmişlerdir. Portekizli keşifçiler 16-17 yüz yıllarda Afrika sahillerinde ve yakın adalarda bu bitkinin tanıtılmasını sağlamışlardır. Bugün neredeyse tüm Afrika’da kasava tarımı yapılır haldedir.

Bugün Nijerya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti (Zaire eski) Brezilya ve Tayland’da en fazla kasava yetiştiren ülkelerdir. 2012 verilerine göre dünyada 20.732.193 hektar alanda kasava dikilmekte, verim değeri 13.35 ton/ha ve üretim 276.7 milyon ton olarak gerçekleşmektedir. Dünyada üretilen kasavanın %50 si Afrika’da, %30’u Asya’da ve %20’si ise Latin Amerika’dan elde edilmektedir.

Kassava yüzyıllardan beri pek çok ülkede bir besin kaynağı olarak kullanılmaktadır. Bugün, gelişmekte olan ülkelerde milyonlarca insan tarafından tüketilen ve bazen de bitkisel bir ilaç olarak kullanılmaktadır. Kanser hücrelerinin yol edilmesinde bir gen terapisi olarak kullanılabileceği düşünülen bitkinin bu özelliği gelecekte daha fazla araştırmaların yapılmasının gerektiği sonucu çıkmaktadır.

Kasava Bitkisel Özellikleri

Kasava yetişme süresi yönünden çok yıllık bir bitkidir. Bitki boyu 2-4 metre arasında değişmektedir.

Kök: Kassava bitkisinde 3 tip kök bulunmaktadır. Birincisi saçak beyaz kök bitkinin ihtiyacı olan su ve besin maddelerinin topraktan alınmasını sağlar. İkinci kök olarak destek kök bulunmaktadır. Bu kökler toprağa tutunmayı sağlayarak sapa destek sağlar. Üçüncü kökler, yumru köklerdir. Bunlar karbonhidratlar depolar. Kasava yumruları uzun, sert konik yapıda olup soyulabilen kabuk ile kaplanmış homojen bir yapıya sahiptir. Yumrunun dış kabuğu 1 mm kalınlığında kahverenginde ve sert bir yapıdadır. Ticari olarak yetiştirilen çeşitlerin yumru çapı 5-10 cm uzunluğunda ve yumru boyu yaklaşık 15-30 cm arasındadır. Odunsu lif kök ekseni boyunca uzanır. Yumru et rengi beyaz tebeşir renginde veya sarımsı olabilir. Kasava yumruları nişasta yönünden zengin olup önemli miktarda potasyum (50 mg / 100 gr), fosfor (40 mg / 100 g) ve C vitamini (25 mg / 100 g) içerir. Buna karşın protein ve diğer besinler yönünden zayıftır.

Sap: Bitki sapı çelik üretiminde kullanılarak yeni bitkilerin oluşumunu sağlar. Ayrıca sap lateks (kauçuk ham maddesi) salgılar. Bitki büyüdükçe ana sap üç dal oluşturur. Bu dallar tekrar yeni dallar meydana getirir. Yaprak: Yapraklar büyük ve el şeklindedir. Yapraklar uzun ve ince yaprak sapına bağlanmış 5-7 loblu şeklindedir. Sadece yapraklar dalların sonlarında oluşur. Bitkinin aşağı kısmındaki yapraklar koyu yeşil yukarıdaki yapraklar ise açık yeşil renktedir.

Çiçek ve meyve: Bitkide erkek ve dişi çiçekler ayrı yerlerde ve aynı bitkide bulunmaktadır (Mısır gibi). Meyve 6 bölmeden oluşmuş 1-2 cm uzunluğunda yuvarlak kapsül şeklindedir. Her kapsülde 3 tohum bulunur.

Kullanım Alanları

Kasava yumruları enerji açısından oldukça zengindir ve başlıca nişasta ve bazı çözülebilir karbonhidratlar içermektedir, fakat protein açısından fakirdir. Üretilen kasavanın %60'ından fazlası insanlar tarafından tüketildiği ve hasat edilenin üçte birinin de hayvanların beslenmesinde kullanıldığı ve geri kalan kısmının da ikincil ürünlere dönüşümde kullanıldığı tahmin edilmektedir. Kasavo bitkisi elde edilen yumrunun diğer yumrulu ve kökü değerlendirilen bitkilere nazaran daha yüksek oranda kuru madde içerir. Kasova yumruları %30- 40 oranında kuru madde içerir. Kuru madde oranındaki değişim çeşide, hasattaki yumrunun yaşına, toprak ve iklim şartlarına, bitkinin sağlığına bağlıdır. Kuru madde içeriği içerisinde en önemli bileşik nişasta ve şekerdir. Bu da yaklaşık kuru maddenin %90 oluşturmaktadır. Kuru kasavada metabolik enerji 3500- 4000 kcal/g. olup mısır ununa benzerdir. Kuru madde temel alındığında ham protein içeriği %2-3 arasında değişmektedir. Protein kalitesi oldukça yüksektir buna karşın kükürt içeren protein yönünden zayıftır.

Su İsteği Yağış bol olduğu vakit bitki daha iyi büyür. Yıllık yağış iyi bir şekilde dağılmış ve 500 mm ise bitki iyi gelişir. Buna karşılık 5000 mm yağış gerçekleşen ancak drenaj sorunu olmayan alanlarda da rahatlıkla yetişir. Kuraklık şartlarına dayanamayan çoğu bitkiye göre kuraklığa daha dayanıklıdır. Nadiren sulanır. Düzenli sulama yapıldığı zaman verim oldukça artar. Toprak tamamen kuru olmaması gerekir. Yıllık yağış rejimi düzensiz veya yıllık yağışı yetersiz olan bölgelerde kasava bitkisi yetiştirme imkanı bulunmamaktadır.

Sıcaklık İhtiyacı Kasava tipik tropikal bir bitkidir. Bu nedenle 15° kuzey ve 15° güney enlemlerinde verimi daha yüksektir. Genelde bitki sıcak ve nemli iklimi sever. Sıcaklık 10 C° olduğu vakit büyüme durur. Yıl boyunca don olmayan tropikal alanlarda yetiştirilir. En yüksek yumru verimi deniz seviyesinden 150 m yüksekliği olan alanlarda ve 25-29 C° sıcaklıklarda elde edilmektedir. Ancak bazı çeşitler 1500 m yüksekliği olan alanlarda da yetişmektedir. Kasava bitkisi tropikal bitki olmasına karşılık kısa gün bitkisidir. Kısa gün uzunluğu çiçeklenmeyi artırırken 12 saatten daha kısa günler yumru oluşumunu geciktirmekte, sonuçta verim düşmektedir. 

Büşran Betül Kaya, ETEM SEVİK bu blog'u önerdi.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 7
Toplam yorum
: 0
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 39
Kayıt tarihi
: 16.09.20
 
 

1962 yılında Kırşehir'de doğdu. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümünden..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster