Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

05 Mayıs '10

 
Kategori
İnançlar
Okunma Sayısı
11895
 

Kaza namazı nedir? Ve kaza namazında dikkat edilmesi gereken hususlar-1

Kaza namazı nedir? Ve kaza namazında dikkat edilmesi gereken hususlar-1
 

"Namaz Dinin Direğidir." (Hadis-i Şerif)


Mükellef yani; Buluğ çağına girmiş, aklı baliğ olan her müslüman kişinin üzerine farz olan ve eda edilmediği takdirde Allah Teala’ya karşı borçlandığımız ibadetlerden biri olan namazlarımıza ne kadar dikkat ediyoruz?

Şu an için beş vakit namazımızı düzenli bir şekilde kılıyor olabiliriz. Peki, mükellef olduğumuzdan bu yana kılmadığımız-kılamadığımız namazımız var mıdır? Varsa bunların hükmü nedir? Ve namaz eksiklerimizi nasıl tamamlayabiliriz vs... gibi soruların cevaplarını arayacağımız bir devam bloğu yazmak istedim. Belirtmek isterim ki, bu devam bloğunda yer alacak görüşler Hanefi mezhebine ait görüşler olacaktır.

Öncelikle “Mükellef” nedir? Kime denir?
Mükellef olmanın şartları;
1- Müslüman olmak.
2- Akli baliğ yani, akıl sağlığının yerinde olması.
3- Buluğ çağına girmiş yani, ergenliğe adım atmış olmasıdır.

Öyle ya da böyle bir şekilde hepimizi ilgilendirmese de, bazı müslüman kardeşlerimizin dikkatini celb edeceğine inandığım bir konu; Kılınamamış namazlar yani, kaza namazı. Kaza Namazı nedir? Kaza namazı var mıdır? Kaza namazları ne zaman kılınır? Kaza namazları nasıl kılınır? gibi alt başlıklar eşliğinde bu konuyu incelemeye çalışacağım.

Bir namazı, vaktinde kılmaya “eda”, vaktinden sonra kılmaya “kaza” denir. Vaktinde kılınamayan namaza “faite” çoğulu “fevait” denir ki, vakti içinde yakalanamamış namaz anlamındadır. Vaktinde kılınamamış namazı ifade için “kaçmış” anlamında faite kelimesinin kullanılmış olması, bir müslümanın namazı kasten terk etmeyeceğini, vakti içinde eda edeceğini, ancak ve ancak uyuma ve unutma gibi elde olmayan nedenlerle namazın “kaçmış” olabileceğini hissettirmesi bakımından manidar bir seçimdir (1).

Namaz farzdır. “Vakit”de namazın farzlarından birisidir. Ve namaz , belli vakitlerde yerine getirilmesi gereken bir farz olduğu için, bir mazeret olmaksızın (tembellik ve ihmal yüzünden) bile bile namazı vaktinde kılmayan kimse günahkar olur (2).

Peygamber Efendimiz (S.A.V.) Hadis-i Şerifin de; “Biriniz uyuya kalır veya unutur da bir namazı vaktinde kılamaz ise, hatırladığı vakit o namazı kılsın; o vakit, kaçırdığı namazın vaktidir” (3) buyurmaktadır. Peygamber Efendimiz (S.A.V.), uyuya kalma ve unutmayı bir mazeret olarak kabul etmiş ve bu iki sebepten biriyle namazın vaktinde kılınamaması durumunda, hatırlanıldığı vakit kılınmasını söylemiştir.

Hadis-i Şeriflerde genel olarak, namazın sadece uyku ve unutma durumlarında, vaktinin haricinde kılınabileceği üzerinde durulmuştur. Özellikle de Zahiriler’den İbn Hazm ve daha birkaç alim; bu Hadis-i Şeriften yola çıkarak, bu iki mazeret haricinde kaza namazının kılınamayacağını, namazını ihmalkarlık veya tembellikten dolayı kılmayanların günahkar olduğunu, sessiz tövbe ve istiğfar dışında yapılabilecek her hangi bir şeyin olmadığı görüşünde birleşmişlerdir.

Ancak Hanefiler’in içinde bulunduğu büyük çoğunluğu oluşturan Fakihlere göre; uyku ve unutma gibi insanın iradesini elinden alan bir özür nedeniyle, bir namazı kaza etmek gerekince, bilerek kılmama halinde haydi haydi kaza gerekir görüşü ağırlık kazanmıştır.

Hanefi Fakih’lerine göre; namazı kazaya bırakmanın büyük bir günah olduğunu, bundan dolayı tövbe etmek gerektiğini söylemişler, fakat namaz Müslüman’ın Allah’a karşı olan bir borcu olduğundan dolayı, bunun gecikmeli de olsa ödemek durumunda olduğunu dikkate almışlar ve kazayı bir telafi yolu olduğunu belirtmişlerdir. Bu durumda kişi, namazını vaktinde kılmadığı için günahkar olmuş fakat daha sonra kaza ettiği için, namazı terk etme günahından kurtulmuş ve namazı emrolunan vaktinde kılmamasından kaynaklanan günahının, affedilmesi yönünde önemli bir adım atmıştır. Önce namazlarını terk etme günahından kurtulan kul, sonra da bu günahlarının af için tövbe ve istiğfar ederek Allah Teala’dan af ve bağışlanma niyaz etmelidir görüşünü benimsemişlerdir (4).

Mükellef olduğumuz yaştan buyana, bir şekilde kılmadığımız-kılamadığımız tüm namazlarımızın kaza edilmesi ve akabinde kıldığımız kaza namazlarının kabulü için, tövbe ve istiğfarda etmemiz, Allah Teala’ya bol bol dua ve niyazda bulunmamız gerekmektir...

Peygamber Efendimiz (S.A.V.), Hendek Savaşı sırasında kılınamayan dört vakit namazı için, bir ezan ve her vakit için ayrı kametle namazlarını ardı ardına kaza etmişlerdir.

Ardı ardına 5 veya daha fazla vakit namazını, meşru mazeretlerle kaçıranların üzerinden kaza mecburiyeti düşer. Akıl sağlığının gitmesi, bayılma, koma hali, kadınların hayız ve nifas hallerinde olduğu gibi... Ancak; bayılma, koma hali, akıl sağlığının gitmesi gibi durumlar 5 vakitten az olursa kaçırılan namazlar kaza edilmelidir.

(Devam Edecek)...

Sağlıcakla Kalın...

DİPNOTLAR:
1-
Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İlmihal (İman ve İbadetler), C:1, s. 334.
2- Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İlmihal (İman ve İbadetler), C:1, s. 335.
3- Buhari, Mevakıt, 37. Müslim, Mesacid, 314-316.
4- Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İlmihal (İman ve İbadetler), C:1, s. 335.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Bu bloğun yazımında kaynak olarak başvurduğum eserler, dipnotlarla belirtilmiştir. Kaynak olarak kullanılan bu eser hakkında kısa bir bilgi sunmak istiyorum. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Yayın No:323, Kaynak Eserler Serisi:22. İlmi Müşavere ve Redaksiyon Heyeti: Prof. Dr. Hayreddin KARAMAN, Prof. Dr. Ali BARDAKOĞLU, Prof.Dr. H.Yunus APAYDIN. / I. Cilt Hazırlayanlar: Prof. Dr. Hüseyin ALGÜL, Prof. Dr. Ali BARDAKOĞLU. Prof. Dr. H.Yunus APAYDIN. Prof. Dr. İbrahim Kâfi DÖNMEZ. Prof.Dr. Mehmet ERKAL. Prof. Dr. Ömer Faruk HARMAN. Prof. Dr. Ahmet Salim KILAVUZ. Prof. Dr. Süleyman ULUDAĞ ve İrfan YÜCEL’den oluşmakta olup, bu eser; Türkiye Diyanet Vakfı Mütevelli Heyeti’nin 02.04.2002/1068–6/e sayılı kararı ile basılmıştır. Sağlıcakla Kalın…

Yorum Dükkanı 
 08.05.2010 19:55
 

Elin adamı Ay da! Biz kazaya uğradık herhalde?..

Şahin ÖZŞAHİN 
 06.05.2010 10:06
Cevap :
Selamlar Şahin Bey. Bunca yıldır bulamadığınızı, bulabilmeniz temennisiyle... Sağlıcakla Kalınız...  06.05.2010 11:28
 

Kur'an'da oruç için kaza yapılması yazıldığı halde namaz için kaza konusu yer almamaktadır. Bu kadar önemli bir ibadetin kazası olabilseydi Rabbim belirtirdi diye düşünüyorum. Sevgiler...

sessiz-çığlık 
 06.05.2010 7:18
Cevap :
Selamlar değerli Blogdaşım. Bloğumda da belirttiğim üzere kullanılan görüşler; Hanefi Fakihlerinin yani Hanefi Mezhebinin görüşleridir yani ameli olarak müntesibi bulunduğum mezhebin görüşleridir. Bu blogda siz okuyanlara onlarca farklı kaynak göstermek yerine, kafalarda soru işareti oluşmaması için Hanefi mezhebinin en muteber kaynağı olan Diyanet Vakfı Yayınlarından yayınlanan, İslam İlmihalini kaynak göstermiş bulunuyorum. Kitapçılarda kolaylıkla bulunabilecek bu eser, 2002 yılında “Kaynak Eserler Serisi” kapsamında 323 yayın numarasıyla güncellenerek basılmıştır. Bu blog; kaza namazı varmıdır, yokmudurun tartışılacağı bir blog değildir. İnanıyorsanız ve istiyorsanız faydalanabileceğiniz bir blogtur. Sizde bilirsiniz ki, inanç soyut bir kavramdır. İnandığınıza, (inandığınız her ne olursa olsun) inanabildiğiniz ölçüde sahip çıkar, inanabildiğiniz ölçüde gereklerini yerine getirebilirsiniz. Sağlıcakla Kalınız... Saygılar...  06.05.2010 8:44
 

Böylesine önemli, hepimizi ilgilendiren bir konuya değindiğiniz için Allah razı olsun, çok teşekkürler efendim. Selam ve saygılarımla.

Öğretmenım 
 05.05.2010 23:30
Cevap :
Değerli Öğretmenim. Selam ve saygılar tarafımdan size olsun... Allah (C.C.) hepimizden razı olsun İnşaallah... Sağlıcakla Kalın... Selam ve Dua ile...  06.05.2010 10:04
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 108
Toplam yorum
: 398
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 2290
Kayıt tarihi
: 05.04.08
 
 

1972 Haziranında  Eskişehir'de doğdum. Edirne'de ikamet ediyorum. Duygu ve düşüncelerimi yazıya d..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster