Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

04 Şubat '07

 
Kategori
İş Yaşamı - Kariyer
Okunma Sayısı
1713
 

Kuantum Yetenekler

Kuantum Yetenekler
 

Karmaşıklık, kaos ve kuantum tüm sosyal bilimleri derinden etkiliyor. Tabii ki liderlik, yönetim ve organizasyon anlayışlarını da.

Günümüz iş yaşamında yöneticilik ve liderlik kavramları ve modelleri kaçınılmaz olarak:

• ifade edilmesi ve anlatılması daha zor ,
• daha kompleks,
• durumsal,
• çok boyutlu ve çok parametreli,
• daha bütüncül,
• sistematik hale geliyor.

Bu makalede bana gelen istekler üzerine Türkiye gündemine henüz girmeyen ama küresel gündemde işletme literatüründe önemli yer etmeye başlayan “Kuantum Yetenekler” kavramını ve yaklaşımını ele alacağım. Aşağıda bu konudaki literatürün bir sentezi yer alıyor, benim yorumumla, haydi size iyi okumalar!

Nereden çıktı bu Kuantum?

Newton paradigmasında belirli genelgeçer yasalara ulaşılıyordu ve tek bir doğru vardı. Ancak Newton Fiziği atom altı parçacıkları açıklamakta yetersiz kaldı. Newton paradigmasının yerini Kuantum paradigması aldı. 21. yüzyıla girerken pozitivist, modernist ve materyalist bilim anlayışı kökünden sarsılmaya başladı. Kuantum Fiziği hiçbir şeyin tek sebepli-tek sonuçlu, tek boyutlu, tek renkli olmadığını, ancak; herşeyin çok boyutlu, çok sebepli, çok değişkenli ve belirsizliklerle dolu olduğunu vurguluyor.

Paradigma Değişimi

Kuantum Paradigması sadece pozitif bilimleri değil sosyal bilimleri de kökünden etkiliyor. Bunun bir örneği, McGill’de de görev yapmış olan dünyaca ünlü stratejist ve uzman Immanuel Wallerstein’ın uluslararası ilişkiler alanında yapmış olduğu yeni açılımlar. Immanuel Wallerstein'ın "Dünya Sistemleri Analizi" yaklaşımına göre insani toplumsal sistemleri sistemlerin en karmaşığı. Sosyal bilimlerin nihai ürünü basitlik değil, karmaşıklığın açıklanması.

Aslında sadece pozitif bilimler ve sosyal bilimler de değişmekle kalmıyor; aynı zamanda toplum, organizasyonlar, devletler, STK’lar ve piyasalar da değişiyor. Katı, dikey ve hiyerarşik sistemler tıkanırken yerini doğal, esnek, yatay, eşitlikçi, karşıklıklı etkileşimli sistemlere bırakıyor.

Yeni paradigma değişikliğiyle, denge kavramının içeriği değişti. Denge, artık sadece iki karşıt arasındaki statik eşitlik durumu değil. Denge iç içe girmiş birçok faktörün etkisi doğrultusunda oluşmuş dinamik bir durum. Karmaşanın içinden de bir düzen çıkabiliyor, buna oluşum (emergence) deniyor.

Newton Paradigmasında Yönetim

• Planlama, organize etme, yönlendirme ve kontrol etme.
• Hiyerarşi, kurallar, kutular, lineer mantık, baskı, kontrol
• Ego merkezli, egosentrik, bireysel, otoriter, karizmatik liderlik
• Doğrusal kurallar, tek bir doğru, mutlak sonuçlar, kesinlik, hesap
• Materyalist, modernist ve pozitivist yöntemler
• Problem odaklı, analiz odaklı yaklaşım, Teori X
• Rekabet, aşırı kar odaklılık, vahşi kapitalizm, endüstri devrimi
• Metaforlar: Makine, buz, saat, kutu, kapalı sistem, bina, tuğla, fabrika

Kuantum Paradigmasında Yönetim

• Kaos, değişim, esneklik, dinamik manevra kabiliyeti, strateji
• Organik ortam, nonlineer mantık, saçaklı mantık,
• Network, güçlendirme, yetkilendirme, proje takımları,
• Toplumsal fayda, sosyal sorumluluk, ekolojik denge, kozmopolit esneklik
• Hizmetkar liderlik, tevazu, fedakarlık, cesaret, firaset, ruhsal liderlik
• Birden fazla doğru, belirsizlik, ihtimal hesapları, senaryolar, görecelilik
• Çoğulculuk, demokratik ve katılımcı yaklaşım, farklılıkları zenginliğe dönüştürme, sinerji, takım ruhu, Teori Z
• Fırsatlar, sentez, sezgi, ilham, kreatif düşünce, oluşturma (constructivism)
• Dayanışma, insan odaklılık, sosyal paydaşlar, bilgi ve iletişim devrimi
• Metaforlar: Beyin, yaşayan sistem, ekosistem, bulut, akış, nehir, dinamik açık sistem, network, web, organizma

Yeni çağın yeni liderlik ve yönetim modellerine ihtiyacı var.

Kuantum Yetenekler

Kuantum Fiziğinin prensipleri 21. yüzyıl liderleri ve yöneticilerinin geliştirilmiş versiyon (upgraded) bir yetenek setine sahip olmaları gerekliliğini ortaya çıkarıyor. Bu yetenek setine “Kuantum Yetenekler” – “Quantum Skills” adını veriyoruz. Doğada ve insan fıtratında yedi Kuantum Yeteneği bulunuyor.

İşte 21. yüzyılın liderleri ve yöneticileri için Kuantum Yetenekler:

1 Kuantum Görüş: Derinlemesine görebilme, niyet, nazar, göreceliliği hesaba katma, basiret, firaset, öngörü, geleceği görebilme, bütüncül bakabilme, büyük resmi görme

2 Kuantum Düşünüş: Kreatif düşünebilme, sağ beyini ve yaratıcılığı kullanabilme, sıradışı düşünme, paradoksu çözümleyebilme, non-lineer düşünme

3 Kuantum Hissediş: Yaşama bağlanma, duyguları rafine edebilme, empati ve bağlantı kurabilme, evrensel ve kozmik bir bilinç düzeyine ulaşma, anlam derinliğine ulaşma

4 Kuantum Biliş: Altıncı hissi kullanabilme, sezme, derinlemesine kavrama, içten gelerek bilme, birden fazla doğruyu bağdaştırabilme, sentez kabiliyeti.

5 Kuantum Davranış: Sorumlu davranabilme, ekosistem içinde etkilerini hesaplayarak davranma, uzun vadeli ve bilinçli hareket etme, esnek ve organik hareket etme.

6 Kuantum Güven: Akışa uyum sağlama, hayata ve evrene umutla ve güvenle bakabilme, tevekkül etme, olayların gidişatına göre değişime uyum sağlayabilme.

7 Kuantum Oluş: İlişki kurabilme, bütünün parçası olabilme, beraberliği ve ortak kaderi hissetme, bütüncül hissetme ve etik yaşama, akıl kalp ve ruh dengesine ulaşma, bilgelik sahibi olma.

Yedi Varsayım

1 İnsanın algılaması subjektiftir. Görecelilik, niyet ve nazar esastır (Kuantum Görüş)

2 Yaratıcı düşünme, insanın sağ beyin fonksiyonlarını yoğun kullanması ve geliştirmesini gerektirir (Kuantum Düşünüş)

3 İnsan duyguları dış olaylardan ziyade olayların nasıl algılandığı, yorumlandığı, bakış açısı ve iç konuşmalar ile şekillenir (Kuantum Hissediş)

4 Akıllı bir ekosistemde ve mükemmel bir düzeni barındıran bir evrende yaşıyoruz (Kuantum Biliş)

5 Evrendeki her şey birbiriyle bağlantılı hareket eder ve birbirini etkiler (Kuantum Davranış)

6 Evrende kaosun içerisinden ahenkli bir düzen çıkartılır. Kaderi planda dinamik bir harmoni ve akış hakimdir (Kuantum Güven)

7 Mikro ve makro sistemler arasında insan merkezi ve kritik bir konumdadır ve bu konumun gerektirdiği sorumluluğu, aklı, vicdanı, değerleri yaşaması gerekir (Kuantum Oluş)

“Ya o ya bu” değil “Hem o hem bu”

Kuantum Yetenekleri hem liderlik hem yöneticilik için kritik yetenekler.
Kuantum Yetenekleri hem bireyler için hem organizasyonlar için önem arz ediyor.
Kauntum Yetenekleri hem doğuştan geliyor hem sonradan öğreniliyor.
Kuantum Yetenekleri hem çok basit, hem de çok zor.
Kuantum Yetenekleri hem bilimsel hem ruhsal.
Kuantum Yetenekleri hem Doğu’yu hem Batı’yı buluşturuyor.
Kuantum Yetenekleri hem akla hem kalbe bakıyor.
Kuantum Yetenekleri hem geçmiş çağlardan geliyor hem geleceğe uzanıyor.
Kuantum Yetenekleri hem bilgiyi hem bilgeliği kapsıyor.
Kuantum Yetenekleri hem teorik hem pratik.
Kuantum Yetenekleri hem geleneği hem geleceği temsil ediyor.

Sonuç

Kuantum Yetenekleri 21. yüzyılın liderlerine etkinlik, verimlilik, etik, vizyon, sorumluluk, denge, değer katma, sosyal sermaye ve ilişkiler adına yepyeni kapılar aralıyor.

Kuantum Yetenekleri eski zamanların mistik bilgeliğini modern zamanların bilimsel yaklaşımıyla ve postmodern zamanların felsefesiyle buluşturuyor.

Fahri Karakaş, Ocak 2007

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Değerli Kardeşim, Öncelikle bilgilendirici ve ufuk açıcı yazıların için içten teşekkürler. Bu kuantum paradigmasını hukuk alanına da uygulamak isabetli olur gibime geliyor. Özellikle hukuku uygulama konumunda olan hakimler veya idari denetim yapan özerk veya idareye bağlı kurum ve kuruluşlar açısından. Sorularım şu ki, (1) bu paradigma ve yazıda yer alan esaslar hukuk bakımından da geçerlilğini korur değil mi? Farklı esaslar düşünülebilir mi? (2) Bu konuda (kuantum-hukuk ilişkisi) literatürde herhangi bir çalışma (makale-tez-kitap vs) var mı? (3) Yoksa başka ne gibi kaynaklardan yararlanılabilir? (4) Bu konuda ortak bir çalışma yapmak ilgini çeker mi? Şimdiden çok teşekkür.

Postacı 
 09.02.2007 1:28
Cevap :
Merhaba Tandoğan Bey, İlginiz için çok teşekkür ederim. Bu paradigma tabii ki hukuk alanında da uygulanabilir ve esasların pek çoğu geçerliliğini korur. Literatürde şu ana kadar hukuk ve kuantum ilişkisini inceleyen bir yayın görmedim, ancak ben hukuk alanında uzmanlık sahibi değilim. Hoşuma giden bir kaynağı sizinle paylaşayım: http://www.wbabin.net/physics/monticello.htm. Ancak Hukuk alanı benim uzmanlık ve ilgi sahamın ne yazık ki tamamen dışında. Bununla beraber Kuantum ilkelerinin ve mantığının hukukta yepyeni kapılar aralayabileceğini ve bunun müthiş açılımları olabileceğini görebiliyorum. Kolay gelsin, tekrar çok teşekkürler. Saygılarımla,  09.02.2007 9:38
 

Kuantumla ilgim son bir yıldır var yine bir arkadaşım sayesinde , kuantum ve yaşam dersem daha doğru olur, bir sosyal bilimci olarak okuduklarımdan en iyi anladığım bilgi sizden. En önemlisi böylesi, karmaşık bir konuyu bu kadar net ve anlaşılır ifade etmeniz.Teşekkürler.

nilgun 
 09.02.2007 0:09
Cevap :
Merhaba Nilgün Hanım, Değerli yorumunuz için çok teşekkür ederim Nilgün Hanım. Kuantum ve kuantumun sosyal bilimlerde etkileri konusunda ülkemizde bir bilgi açığı var. Ben de elimden geldiğince gelecekte daha da çok önem kazanacak bu konuyu vurgulamaya ve bu konuda bilgi üretmeye çalışıyorum. Bir faydam olduysa ne mutlu bana!  09.02.2007 9:28
 

Yazılarınızı zaman zaman okumaya çalışıyorum .Bence bu kadar bilgi dolu olması takdir edilmesi gereken bir kültür ve eğitim ayrıca zeka ve yetenek verdiğiniz bilgiler için sonsuz teşekkürler Kuantum ilgisi az değil, fakat sizin bakış açınız anlatımınız kadar bilgi aktaracak kişileri bizler belki bulamıyoruz Ben kendi adıma ve bir kaç arkadaşım adına..Onlara sizin sayfanızı okumaları için önereceğim .. Beyninize yüreğinize elleriniz ve gözlerinize sağlık dost..

Yasemin GÜNER 
 08.02.2007 2:00
Cevap :
Merhaba Yasemin Hanım, İlginiz ve takdiriniz için çok teşekkür ederim. Bu şekilde sizlere ufacık bir fayda, bir değer sunabildiysem ne mutlu bana! Saygılarımla,  08.02.2007 10:02
 

Ne biliyoruz ki? filmini hatırladım. Kuantum fiziği içselleştirilebilse insanlararası iletişimden tut da pek çok sorun daha kolay halledilebilir diye düşünüyorum. Böylesine kapsamlı bir konuyu böyle özlü bir şekilde yazdığın için tebrik ve teşekkürler...

ni 
 04.02.2007 14:49
Cevap :
Merhaba Nihal Hanım, İlginiz için çok teşekkür ederim. Bu konulara gerçekten ilgi duyan pek az kişi var Türkiye'de, halbuki dünyanın gelecek tasarımında Kuantum ve Yeni bilimler çok önemli rol oynayacak. Saygılarımla,  04.02.2007 22:05
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 279
Toplam yorum
: 169
Toplam mesaj
: 78
Ort. okunma sayısı
: 2420
Kayıt tarihi
: 09.09.06
 
 

Dr. Fahri Karakaş, Londra’da University of East Anglia’da görev yapmaktadır (Norwich Business Sch..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster