Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 
 

Efsane FB 1907 Baterist Metin

http://blog.milliyet.com.tr/efsanefb1907

02 Mart '08

 
Kategori
Dünya
Okunma Sayısı
2664
 

Kuru Sıcaklık, Kuraklık, Çöl...

Kuru Sıcaklık, Kuraklık, Çöl...
 

Ormansız, bitkisiz, hemen hiç otsuz ve susuz geniş bir alandır çöl... Buradaki taşlar doğal biçimlerini kaybetmedikleri için, jeologlar yer kabuğunun yapısını en kolay buralarda inceleyebilirler. Belirgin yer katlarını izleyerek en iyi fosil avcılığı yine buralarda yapılır.


Belki de şu anda kumları düşünüyor, gözünüzün önüne her tarafı kaplayan kum tepelerini getiriyorsunuzdur. Öyleyse siz de, kum tepelerinin üzerine tırmanan deve kervanlarını göstermeyi seven fotoğrafçıların ya da sinemacıların aldatmacasına kanıyorsunuz demektir. Evet, çöllerde tabii ki kum vardır ama tıpkı bizim ülkelerde su olduğu gibi, yâni yer yer, bölge bölge kum vardır. Büyük Sahra' da insan bir kum tepesiyle karşılaşınca yolunu değiştirir, yanından geçer. Başka yerlerde, bir göl ya da bataklık görünce aynı şekilde davranmıyor muyuz? Zaten çöllerde eski kervan yolları hep sert toprakları izler.


Aslında çöllere özellik kazandıran kumlar değil, taşlardır; doğal durumdaki taşlar, rüzgârın ve kumların aşındırdığı, biçimlendirdiği, varlığını her yerde belli eden çıplak taşlar.


Çöl, aynı zamanda kuru hava demektir, dolayısıyla masmavi bir gök ve kızgın güneş... Çöllerin tek özelliği kurak olmasıdır. Soğuk çöl olabilir lâkin yağmur yağan çöl olamaz.


Coğrafyacılar, yılda ortalama 25 santimden daha az yağmur düşen bütün bölgeleri "çöl" olarak nitelendirirler. Büyük Sahra' da, 10 santimden daha fazla yağmur yağan yıllar olağanüstü durum kabul edilir.


Acaba neden çöller kuraktır da başka yerler değildir? Bunu cavaplamak için önce haritaya bakarsanız, bütün çöllerin, nemli tropikal iklim kuşağının her iki yanında yer alan bölgelerde bulunduğunu farkedeceksiniz. Büyük Sahra' nın durumu açıktır; ancak niçin bizim yaşadığımız ılıman bölgelerin güneyiyle nemli ve sıcak ekvator bölgesinin kuzeyinde 3000 kilometrelik bir kurak alan vardır?


Bu soruyu cevaplamak için de; iki yarımküre haritasının üzerindeki genel hava akımlarını yakından incelemek gerekir. Kışın odamızda otururken, sobanın ya da radyatörün üzerinden sıcak havanın yükseldiğini farkederiz. Ama hava yükseldikten sonra ne olur? Tavanı yalayıp soğuduktan sonra karşı duvar boyunca ve bilhassa pencereye doğru alçalır; iyice soğuyup döşemeye kadar inen havayı soba veya radyatör tekrar ısıtıp tavana doğru yükseltecektir. Tıpkı bunun gibi ekvatorun üzerindeki havanın yükselirken sürüklediği nem bir süre sonra yağmur şeklinde toprağa düşer. Ancak hava da er veya geç aşağıya inmelidir fakat nereye?


Ekvatorun üzerinde ısınarak yükselen ve içerisinde taşıdığı nemden kurtulan hava, ya güneye ya da kuzeye doğru alçalır. Yukarıdan aşağıya doğru inen hava kütleleri aynı zamanda kupkurudur. İşte bu yüzden ekvatoral iklim bölgeleriyle ılıman kuşak arasında bir çöl iklimi yer alır.


Hava kuru olduğu zaman saydamdır. Böylece gündüzleri güneş ışınlarını, geceleriyse çok ısınan toprağın sıcaklığını alıkoyacak nem yoktur. Çöl, bütün gece boyunca, güneşin ona verdiği ısıyı gökyüzüne salar. Bu sebeple çöllerde gündüzlerin tersine geceler çok serindir. Bu tür bir iklim, zannedildiği gibi, aslında insan için yıpratıcı değildir. Günün ortasında sıcaklık çok arttığı zaman insan olsun, hayvan olsun, herkes uyur. Bu zorunlu dinlenmeyi telâfi etmek için sabahları serin havada daha erken kalkılır, akşamlarıysa ılık havada daha geç yatılır.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Yemendeyken ben burada yaşayabilir miyim diye çok düşünürdüm. Alışırdım tabi. Tabi alışabileceğim biri olacak. Valla düşünürdüm bunları. Toprak bir evin içinde bir yaşam. Bir yanda kocaman akrepler bir yanda çıngıraklı yılan. Nasıl uyurdum bilmem. Hele o çıngıraklı yılanı bir görsen! Kafası üçken gibi dikleşmiş kuyruğu da ses çıkarıyor çıngırak gibi . Çöl kumunun beş santim altı nemli. Bazen kumu eşelerdik serinlemek için. Az sonra kaybolurdu güneşten. Farklı bir coğrafya oraları Metin. Görmeni isterdim. Gök kubbenin altında tek başınasın. Vahşi bir görüntüsü var ve önce ürküyorsun.

Ahmet Balcı 
 02.03.2008 17:49
Cevap :
Allah düşürmesin oralara aabi, mecbur kalmadıkça, mecnun olmadıkça yaşanmaz sanıyorum... Aslında bir süre yaşanmalı oralarda kii, ancak o zaman bu memleketin, doğanın, yeşilin, ormanın, kısaca bu kutsal toprakların kıymetini anlarız... İşte yaşamışsın, birinci ağızdan nakloldu sıkıntısı... Çöl yerine okyanusta tek olmayı yeğlerim, çıngıraklı yerine de bir deniz kızı... Tabi bende bu şans varken bana kaşalot denk gelir ya neysee :-)) Teşekkürler, sevgiler...  03.03.2008 0:44
 

Her taraf çöl olunca düşünüyorum da kötü olur yaa. Tamam hurmayı çok severim hatta çocukluğumda babam her hacdan geldiğinde misafirlere hurma ikram ederdik. O asli görevi hep ben üstlenirdim. İki misafir gelse iki hurma yerdi kasenin kalanını ben yerdim ve bu her misafirde böyle devam ederdi. Ta ki hurma bitene kadar. Ama hurmadan sonra da su içmek ihtiyacı hissediyor insan. Ağaç dikmeliyiz bol bol. Ağaçları kesenlerin kulaklarını çekmeliyiz. Yoksa gerçekten dünya çöle dönüyor...Sevgiler

Esma KAHRAMAN 
 02.03.2008 17:17
Cevap :
Sanırım azami derecede kötü olur Esma hanım... Hele de yazın yapılan baraj ve su muhabbetini hatırlarsak, yani ona bile dayanamazken sıfır su ortamında ne yaparız bilmem... Gerekli mesajı vermişsiniz sağolun, teşekkürler, sevgiler...  02.03.2008 19:06
 

Fotoğraflarda hep güzel durur ama çöl yaşantısı dayanılmaz zor olmalı. Sevgiler.

Baterist Kızı Melisa 
 02.03.2008 14:12
Cevap :
Yavaş yavaş alışmak lazım, gelecek pek farklı olmayacak bu gidişle... Teşekkürler, sevgiler...  02.03.2008 19:01
 

Metin Bey,Dünyamız kuraklıklar nedeniyle hızla çölleşmeye gidiyor.Bu iyi mi kötü mü şu anda çözemiyorum.Peki her yer çöl olursa o zaman Gobi ve Sahra Çöllerinin karizmaları yok olur mu?O zaman daha fazla hurma yiyebilir miyiz? :)) Sevgilerimle...

Mesut Selek 
 02.03.2008 12:05
Cevap :
Ağabey çöller yok olmayacak, bilakis artacak ve bunun sonucunda iyi veya kötü olduğunu yaşayan görecek... Benim diyebileceğim, o vakit develer çoğalacak ve hurma değil ayvayı bol yiyeceğiz :-)) Teşekkürler, sevgiler...  02.03.2008 13:52
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 1907
Toplam yorum
: 4304
Toplam mesaj
: 437
Ort. okunma sayısı
: 2906
Kayıt tarihi
: 28.07.07
 
 

03 Şubat 1967 İstanbul doğumlu, romantik bir müzisyenim işte... Müzik, bateri, spor, Fenerbahçe, ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster