Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

02 Eylül '08

 
Kategori
Arkeoloji
Okunma Sayısı
876
 

Midas'ın kulakları ve gülü

Midas'ın kulakları ve gülü
 

Yapılan arkeolojik araştırmalarda Trakkökenli halklar arasında soyluluk simgesel olarak uzatılıp sivriltilen kulakkıllarından anlaşılırdı.

Günümüzde kullanılan ve oldukça yaygın olan flütünde ilk bulunuşu Frigya devletine işaret eder. Şimdiyse Midas’ın kulakları adlı efsaneye dönelim; Midas’a Apollove Satyr Marsyas (Silenus) (kimi kaynaklara göre eğlence neşenin ve müziğin seven pon) arasında düzenlenecekmüzik yarışmasında jüri üyesi olması teklif edilir. Midas Satyr ve Apollo tarafından sürekli tehdit edilir. Yarışma sonunda Midas kararını adaletli bir krala yakışır şekilde verir. Sonuçta Apollo yarışmayı kaybeder. Çok öfkelenir ve Midas’ın kulaklarını eşek kulağına çevirir. Midas kulaklarını bir şapkanınaltında herkesten gizler. Fakat sonunda berberi görür ve Midas’ın isteği üzerine bu sırrı saklayacağına yemin eder. Ancak bir süre sonra berber bu sırrı içinde tutamaz ve sazlıklara haykırır. Çünkü berber sırrı söyleyememekten iyice rahatsızlanmıştır ve o zamanki kahinlerde berbere sırrını boş bir kuyuya söylemesini söylerler. Bunun üzerine berber gider sazlıkların arasında usulca kral Midas’ın kulakları eşek kulakları diye bağırır. Aradan zaman geçer çukurun çevresindeki büyüyen sazlarda rüzgar estikçe kral Midas’ın kulakları eşekkulakları diye bağırmaya başlar. Böylece herkes gerçeği öğrenir.

Bu trajedi Apollo’nun Midas’ı affetmesiyle son bulur ve Apollo Midas’a eski kulaklarını geri verir. Böylece tarihin en popüler kralı olur.

Çağdaş Türk piyesi yazarlarından Güngör Dilmen bunu Midas’ın kulakları olarak oyun haline getirdi. Ayrıca Ferit Tüzün ise bu konuda Kral Midas operasıni bestelenmiştir. Kral Midas Türkiye' de olduğu kadardiğer ülkelerde de ünlüdür.

Ünlü tarih yazarı Heredot’a göre sadece Midas’ın kulakları ünlü değildir. Pan’ı gül bahçesinde uyurken kendinden geçmiş bir halde diye başlayıp anlatır. Midas’ın altın eli, Hititlerden aldıkları gül kültürünü de kendi medeniyetin de değerlendirmiş ve misler ülkesi yapmışlardıülkelerini.

Günümüzde Avrupa da çiçeklerin kraliçesiolarak kabul edilen gül, İslam ülkelerinde peygamberlerin terinden oluştuğuinancı nedeniyle büyük bir beğeni ve üne sahip olmuş ve süs bitkileri arasındaçok önemli yer kazanmıştır.

Sevgililer gününde mahsun sevgilinin bakışıdır gül, manilere konu olmuştur sevgilisine kavuşmayan bülbüller ağıtlar yakmıştır.

Bülbül güle gül dedi

Gül gülmedi gitti

Bülbül güle, gül bülbüle

Yar olmadı gitti.

Kavuşamayanların ardından bir bakıştırbazen de…

Fakat arkeolojik araştırmalar gülün var oluşunun insanlık tarihinden daha da önce olduğunu söyler.

Gül adı Farsça kökenlidir. Hitit döneminde sıla adıyla tanınmakta ve ilaç hazırlanmasında kullanılmakta olduğu çivi yazılıkaynaklarda kayıtlıdır.

Frigya ve güller arası bağıntıyı Heredot(MÖ 490-420)’un eserinde bazı bilgiler bulunmaktadır. Akdeniz çevresinde R.Galiçya, R. Phoencia, R.Moserota ve R. Canina gibi yabani türlerin yanında bunların bahçe çeşitleri de yetiştirilmiştir.

Anadolu da Milet (Söke) ve Eskişehir yakınlarında gül bahçeleri kayıtlıdır. Gordion da ise Kral Midas gül bahçeleri döneminde büyük üne kavuşmuştur. Bu bahçede katmerli ve kokulu gül çeşitleriyetiştiriliyordu.

Heredot, Frig kralı Midas’ın Perslereyenilmesi sonucu ülkesini terk edenlerin Makedonya’ya göçmesi sırasındagüllerini de beraberinde götürerek Makedonya da yeni gül bahçelerininkurulduğundan bahsedilir. Bu olay kişilerin güllere karşı olan bağlılığınınilginç bir örneğini vermiştir.

Kim bilir belki kral Midas eşini Kyma kralındanisterken gül götürmüş ve bugün Anadolu’da yaygın olan kız istemelerde gülgötürme geleneğini de başlatmıştır.

Yine sonraki yıllarda Roma egemenliğinegiren Frigyalılar bu sessiz ve eşsiz kokuyu Romalılara tanıtmışlar. Romalılardöneminde de önem kazanmıştır. İmparator Neron (MS 37-681)’un ziyafetlerinde büyükmiktarda gül kullandığı ve misafirlerinin altına gül çiçeğinden yapılmışdöşekler serdiği rivayet edilir.

Sivas ve çevresinde benzer bir uygulama halen Anadolu’dagörülmektedir. Kurutulmuş güllerden yastık doldurulur ve evler mis gibikokar.taze gül petallerinin yatakların içine konulduğu da olmaktadır.

Dünyanın 7 harikasından olan Babil’ deMezopotamya’yı o yıllarda büyüleyen gül bahçelerinden söz edilir.

Anadolu İran üzerinden gelen bahçe gülüçeşitlerinin bir geçit yolu olmuştur ve ülkemiz üzerinden Avrupa’yaulaşmaktadır.

Midas’ın ünlü gülü yediveren mayısta bülbülötüşleri ile açmaya başlar ve adeta kral gülü olduğunu bilircesine sonbahardabahçelerde çiğ tanecikleri ilk kez düşmeye başlayana kadar sürekli açmaya devameder.

Yediveren Şam gülü sık ve kuvvetli birçalıdır. Çiçekleri çok katmerli pembe orta kısım daha koyudur. Bazı Anadolu şehirlerinde yetiştirilmektedir. Çok eski bir gül çeşitidir. Midas’ın MÖ 6.yy Eskişehir civarındaki sarayının bahçesinde yetiştirildiği bilinmektedir. Bu nedenle kral gülü adıyla da anılır.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 28
Toplam yorum
: 2
Toplam mesaj
: 1
Ort. okunma sayısı
: 4114
Kayıt tarihi
: 06.12.07
 
 

74 Eskişehir doğumluyum, Eskişehir'de yaşıyorum. Eskişehir Anadolu Lisesinde kimya öğretmeni olarak ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster