Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

07 Ekim '06

 
Kategori
Felsefe
Okunma Sayısı
19063
 

Mitoloji ve felsefe

Mitoloji ve felsefe
 

Eskiden insanlar doğa ile baş başa yaşıyorlardı. Henüz ne bilim vardı ortada, ne kitaplar, ne de yazı… Ancak insanoğlu düşünme yetisine kavuşmuş ve ister istemez içinde yaşadığı dünyayı anlama çabası içine girmeye başlamıştı. İşte ilk Felsefe belirtileri olarak yorumlanabilecek Mitoslar böyle bir ortam içinde doğdu.

İnsanoğlu düşünme yeteneğine ulaşmış bir varlık olarak öncelikle doğa ve yaradılışı ile ilgili sorular sordu kendi kendine ve cevapları da yine kendi zihninde yarattı. Bu soru cevap oyunu neticesinde ilk ilkel dinler ve zamanla bunlardan gelişen kapsamlı mitolojiler oluşturdu zihninde.

Birden ilkel bir insan olduğumuzu farz edelim. Zamanı da günümüzden binlerce yıl öncesine döndürelim ve empati kurmaya çalışalım atalarımızla… Diyelim ki sık ağaçlarla kaplı büyük bir ormandayız ve bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyor, bir an evvel bir kovuk bulup oraya sığınmak düşüncesinden başka bir şey yok zihnimizde ve işte tam o anda bir şimşek çakıyor ve gürültülü dahası ürkütücü bir ses çıkarıyor. Bunun basit bir doğa olayı olduğunu bilmeyen ilkel bir insan ne düşünür karşılaştığı bu durum karşısında: Muhtemelen güçlü bir Tanrı’nın kızgınlıkla bağırdığını. İşte mitolojinin temelleri insanın karşılaştığı doğa olaylarını sorgulaması ve bunları doğaüstü güçlerin müdahalesine bağlamasıyla bu şekilde atılmıştır.

İnsanoğlu zihinsel olarak biraz daha geliştiğinde ise kendi kökenini sorgulamaya başlıyor belli ki. Bunun sonucunda da evrenin, yeryüzünün, Tanrıların ve insanların yaradılışıyla ilgili bir sürü hikayeler kurguluyor zihninde. Ancak insanoğlunun yaratıcılığı ve hayal gücü bununla da yetinmiyor, kendine her biri ayrı bir doğa olayından sorumlu büyük panteonlar (Tanrılar topluluğu), yarı Tanrılar ve tuhaf mitolojik yaratıklarla çevrelenmiş büyülü bir dünya yaratıyor.

Yazıyı ilk bulan ve kullanan toplum Mezopotamyalı Sümerler olduğu için; Tanrıların, insanların ve evrenin yaradılışı ileilgili ilk mitosları Sümerler kaleme alıyorlar. Ancak Sümerlerin kil tabletlere kendi buluşları olan çivi yazısıyla kaydettikleri bu dini ve mitolojik içerikli öykülerin kaynağı ne kadar geriye gidiyor onu ne yazık ki bilemiyoruz. Bildiğimiz bir şey var ki; Sümer dinini ve mitolojisini oluşturan metinleri yaratanlar ister Sümerler olsunlar, isterse kendilerinden önce ki inançlardan ve sözlü aktarımlardan etkilenerek bunları kaleme almış olsunlar sonuçta Sümer mitolojik metinleri; tüm Yakındoğu toplumlarının (Akkad, Assur, Babil, Hurri, Hitit…) dini inanışlarının kökenini oluşturmaktadır. İlk kez Sümerlerin işlediği mitoslar, ayrıntılardaki ve isimlerdeki ufak değişikliklerle sonraki toplumların dinlerinde de etkili olmuş ve Yunan dininin dahi kökenini oluşturmuştur. Yeri gelmişken Yunan Tanrılarının doğuşunu anlatan mitosun Kumarbi isimli Hurri mitosunun tamamıyla aynısı olduğunu anti parantez belirtmek istiyorum. Bu örnek ise Antik Yunan dolayısıyla batı medeniyetinin kökeninin Eski Doğu uygarlıklarında aranması gerektiğinin kanıtlarından biridir.

Zekası ve sorgulayıcı kişiliğiyle kendine Tanrılar ve efsanelerle dolu zengin bir evren yaratan insanoğlu, gelişiminin sonraki aşamasında ise kendi yaratısı olan mitosları sorgulamaya başlamış ve bunun neticesinde ilk doğa filozofları ortaya çıkmıştır. Thales, Herakleitos, Anaksimandros, Anaksimenes, Protagoras, Sokrates, Platon, Aristo (vs) gibi Yunanlı düşünürler mitolojinin doğaüstü anlatılarından sıyrılarak insan düşüncesinin gelişimine büyük katkılar sağlamışlar ve insanoğlunun şu anki gelişmiş düzeyine ulaşmasına büyük ve önemli bir adımla katkıda bulunmuşlardır.

Resim: http://www.nueva-acropolis.es/barcelona/fondos.asp

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Sevgili Özlem, en sevdiğim iki konu bu yazıda buluşmuş. Her iki konununda ne kadar ilgili olduğu anlatmışsın bize. Hal böyle olunca da ortaya müthiş bir yazı çıkmış...Sirov.

Arek 
 09.10.2006 2:11
Cevap :
Sireli Arek, güzel sözlerin ve düşüncelerin için şad şnorhagalutyun:) Sirov...  09.10.2006 22:04
 

Mitoloji ve Felsefe Bloğunuz felsefeye ilgi duyan, gelişime açık bir yığın yeni insana ışık tutuyor. Sağolun katkı verdiniz bana

Yücel EVRENN 
 08.10.2006 9:31
Cevap :
Merhabalar Yücel bey, Küçükte olsa bir katkım olabildiyse ne mutlu bana. Saygılar, sevgiler...  08.10.2006 22:53
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 130
Toplam yorum
: 273
Toplam mesaj
: 135
Ort. okunma sayısı
: 5030
Kayıt tarihi
: 08.08.06
 
 

Ege Üniversitesi Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi bölümü mezunuyum. Şu anda Marmara Üniversitesi ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster