Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

14 Ocak '15

 
Kategori
Anılar
Okunma Sayısı
695
 

Ölümünün 11. yılında Şair Halil Soyuer'i anmak

Ölümünün 11. yılında Şair Halil Soyuer'i anmak
 

Şair ve gazeteci Halil Soyuer ( 04 Ocak 1921 - 17 Ocak 2004 )


HİÇ

Hançeri aşkınla ey yâr, sinem üzre vurma hiç?

Öyle bir derde giriftarım ki, halim, sorma hiç.

Ağladıkça gözlerimden kan gelir yaş yerine,

Öyle bir derde giriftarım ki, halim sorma hiç.( 1 )

Bu ölümsüz dizelerin sahibi Balıkesir / Havranlı şair Halil Soyuer’e aittir. Bu dört dizelik şiir başta Avni ANIL, Yıldırım GÜRSES, Prof. Dr. Selahattin İÇLİ, Erol SAYAN, Çinuçen TANRIKORUR ve Ziya TAŞKENT olmak üzere birçok sanatçılar tarafından Türkiye Radyo ve Televizyonlarda sık sık dinlediğimiz bir şarkının sözleridir. Halil Soyuer deneyimli bir gazeteci, Karacaoğlan diye anılan dört dörtlük bir şair ve onurlu bir yazardı. Vefatının 11.Yılında biraz olsun anmak istedim. Çünkü ben şiir zevkimi diye bilirim ki Halil Soyuer’den aldığımı itiraf etmek isterim. 1970’lerde Güneydoğu’da bir öğretmen olarak çalışıyordum. Mesleğimin yanı sıra sanat ve kültürümüzle de yakından izliyordu. O yıllarda Sevgili Halil Soyuer Ankara’da Rüzgârlı Sokak Ankara’nın tanımış gazetelerinden Ulus’ta yazılarını yazarken birde ÇABA Aylık sanat ve kültür Dergisini çıkarıyordu. Kendi kıt imkânlarıyla bu dergiyi ancak üç yıl ( 1966-69 - 36 sayı ) yaşatabildi. O yıllarda ben de birkaç sanat ve kütür kütür dergilerinin yanında bir de ÇABA dergisini okuyor ve izliyordum. Hatta Çaba’da birkaç şiirim de yayımlandı. İşte o günden bu yana ta vefatına kadar şair Halil Soyuer’le dostluğumuz devam etti.

İlk çıkan şiir kitabını bana göndermeği ihmal etmiyordu, hemen hemen kitapların çoğu evimin kitaplığında yer almışlardır. 1970 yılında kendisine birkaç şiirimi gönderdim sağ olsunlar ilgilendiler ve iki bir adet şiir kitabım  “DİCLE KÖPRÜSÜ (şiirler) 1970 yılında günışığına çıktı. Bu kitabımın ÖNSÖZ’ünü de şair Halil Soyuer tarafından yazıldı. Kitabım kısa bir zamanda eş, dost ve sanatçılar tarafından alınıp tükendi ve hakkında birçok olumlu eleştiriler yazıldı: İşte bu isimlerden birkaçı: Halil Soyuer, Abdullah Satoğlu, Ünal Şöhret Dirlik, Enver Tunçalp, Ali Çapan,  Oğuz Kazım Atok, İlkan San, İsa Kayacan, O. Hasan Bıldırki, Şahinkaya Dil, H. Fehmi Gözler, Osman Selim Kocahanoğlu, Şevket Bulut, İbrahim Minnetoğlu, Hüseyin Çiftçi, Vedat Güler, Abdülkadir Sezgin, Hasan Kaya Manioğlu, Ahmet Aydın Karasüleymanoğlu gibi değerli yazar ve eleştirmeler bu kitabım hakkında olumlu eleştirilerini yazdılar. Bir kez daha teşekkürlerimi sunuyor, bugün aramızda olmayanları da saygıyla ve rahmetle anıyorum. Vefa diye bir şey vardır, sırası geldikçe anmakta yarar vardır. Burada bir başarı varsa üstadım Halil Soyuer’indir diye bilirim.. Ben bunları Halil Soyuer’in bana olan sıcak ilgi ve yardımlarından dolayı yazıyorum.

Şair Halil Soyuer Türk edebiyatı coğrafyasında çağımızın Karacaoğlan’ı diye anılıyordu. Genel de şiirlerini hece ölçüsü, zengin ve cinaslı uyaklarla ( kafiyelere ) bağlı kalarak sade, akıcı, yalın bir Türkçeyle halk şiiri geleneğine uygun olarak yazıyordu. 200 ‘ze yakın şiirleri bestelenen ünlü bir şairimizdir. Şiirlerini besteleyenlerin bazsı bestekarların adını vermekte yarar görüyorum: Halil AKSOY, Avni ANIL, Mehmet ARIBOĞA, Osmanr BABUŞÇU, Erdinç ÇELİKKOL. İsmail DEMİRKIRAN, Coşkun ERDEM, Metin EVERES, Yıldırım GÜRSES, Ekrem GÜYER, Prof. Dr. Selahattin İÇLİ, Güngör ÖNDER, Erol SAYAN, Ferit SIDAL, Ali ŞENOZAN, Çinuçen TANRIKORUR, Ziya TAŞKENT ve Dursun YAĞLI gibi SOYUER’İN şiirlerini besteleyenlerden bazılarıdır. Bunlardan bazıları bugün yok aramızda onları da saygıyla ve rahmetle anmak isterim. Türk edebiyatında Halil SOYUER’İN ayrı bir yeri vardır.  Bir şiirinde şöyle vurguluydu:

O güzel gözlerin buğulandıkça,

Bir duman konuşur bakışlarında.

Üst üste yığılan körpe arzular,

Ne yaman konuşur bakışlarında.

***

Her sabah yeniden bir derse başla,

Aşkın konusunda, biraz yavaşla.

Gözlerine dolan üç damla yaşla,

Bir umman konuşur bakışlarında. ( 2 )

1979 yazında şair Halil Soyuer eşiyle birlikte Söke / Davutlar’a gelmişlerdi. Bir yazlık evde kalıyorlardı. Telefonla haberleştik ve yanına gittim. Biraz hoşbeşten sonra kendiyle sanat, edebiyat kültür ve şiirimiz bağlamında bir söyleşi yaptım. Bu SOYUER’LE yaptığımız söyleşimiz bu gün hâlâ yayımına devam eden ( Beşparmak, yıl 26, sayı:185), Beşparmak Dergisinin ( Ekim 1979, 2. sayısında yer aldı. Yazımızın başlığı şöyle idi: Davutlar'da Şair Halil Soyuer ile Konuştuk. Yaptığımız söyleşinden o geçmiş günlerin asına 26 yıl sonra buraya almak istiyorum:

Yaptığımız bir söyleşide sorduğum sorular arasında şöyle bir  sorumuz vardı:

 A.GÜLER: Zaman zaman şiir ve toplum hakkında çeşitli tartışmalar ve konuşmalar yapılmaktadır. Şiir ve toplum ilişkisi konusunda görüşleriniz nelerdir?

H.SOYUER: Şiiri toplumdan toplumu şiirden ayırmak mümkün değildir. Her ikisi, birer varlık olarak daima iç içe ve kol kola olmalıdır. Şiirsiz toplum meyvesiz ağacı andırır. Toplumsuz şiiri de aynı terazinin kefesine koymak yerinde olur. Toplum dinleyici olduğu sürece şiir hep sesini duyurucu olacaktır. Şiirin sesinin yükselmesi ve geniş dinleyici( buna okuyucu da diyebiliriz ) kitleleri tarafından özenle izlenmesi ne ulvi bir oluştur. Şiir çoğu kez toplumu yönlendirir. Toplum ise günün her saatinde şiirle meşgul olmalıdır. Şiir yönlendirici ve dinlendiricidir. Şiirin topluma, toplumunda şiire en muhtaç olduğu günlerin içinden geçiyorum şu anda.( Beşparmak Dergisi yıl 1, Ekim 1989,S:2 - Söke )- ( 3 )

Şair ve gazeteci Halil Soyuer kimdir?

Bana 18.3.1991 yılında Ankara’da imzalı olarak gönderdiği “GÖNÜL DAĞLARI “kitabının ilk sayfalarında: “ Değerli Şair, Eğitimci ve yazar Abdülkadir Güler kardeşime gözlerinden öperek. “ armağan ettiği bu kitabından özetle rahmetli Ferit Rağıp Tuncor şunları yazıyor: Halil Soyuer. Cumhuriyet nesli( kuşağı) içinde, esprili ve olgun şiirleriyle tanınmış bir şairimizdir. H.SOYUER, Balıkesir’in Havran ilçesinde 1337( 1921 yılında dünyaya gelmiştir. Doğduğu  yıllarda Havran, Yunan işgali günlerinde annesinin ellinden zorla alınmak istenmiştir. Fakat annesinin sert karşı gelmesi üzerine kucağındaki çocuğun üzerine kapanıp bağırması üzerine askerler tarafından alınmamıştır. Halil Soyuer’in dede sülalesi İVRİNDİ’lidir. Dedesinin adı da Osman’dır. Ailesi birinci Cihan Savaşı sırasında Havran’a gelmişlerdir. Halil Soyuer, İlkokulu Çetinkaya İlkokulunda, başladı. 1933 yılında Edremit Orta Okulu’ndan mezun oldu. O yıllarda   Edremit Orta Okulu müdürü Mahir İz idi. Mahir İz İstiklal Marşı Şairimizin de  çok yakın bir arkadaşı idi. Halil Soyuer daha sonra Balikesir’ de yatılı olarak sınavları kazandıktan sonra Balıkesir Lisesinin Orta kısmına devam etmiş 1939-1940 yılında Balıkesir Lisesinde de mezun olmuştur.

Halil Soyuer ailevi durumu müsait olmadığı için dolayı yüksek öğrenimine devam edememiştir. Askerliliğini Yedek Subay olarak Denizli’de yaparken kendisi gibi şair olan Halim Yağcıoğlu ile de tanışma fırsatını bulmuştur. 1944 yılında askerlik dönüşü  tekrar  Havrana gelmiştir. Bir süre Havran da kaldıktan sonra Ankara’ya gelmiş ve Milli Eğitim Balkanlığı bünyesinde memur olarak göreve başlamıştır. Halil Soyuer Zamanın  Milli Eğitim Bakanı ve aynı zamanda şair olan Hasan Ali  Yücel ile birlikte görev yapmıştır. Bu yıllarda Orhan Veli Kanık, Melih Cevrdet Anday, Cahit Sıtkı Tarancı, Necati  Cumalı, Hikayeci Şahap Sıtkı İlter, Çevirmen Oğuz Petek, Kemalettin Kami Kamu, Osman Attila, Cemal Yeşil, Yahya Kemal, Hamit Macit Selekler, Yusuf Ziya Ortaç, Orhan Seyfi Orhon, Feyzi Halıcı, Rıza Polat Akkoyunlu, ve Ahmet Muhip Dranas gibi ünlü şairle tanışma ve görüşme fırsatını bulmuştur.

Halil Soyuer 17 Şubat 1946 Ankara’da Münever Şener adındaki bir aile kızı ile evlenmiş ve ölümüne kadar  bir yastıkta beraberliği devam etmiştir. Halil Soyuer’in Nursel, Birsel ve  Emrah adında iki kız ve bir oğlu olmuştur. Halk ozanlarımızdan Âşık Emrah’ı çok sevdiği için oğlunun adını Emrah vermeyi tercih etmiştir. Halil Soyuer 1944 yılında devlet memurluğuna başlamış ve 1956 yılında memurluk görevinden ayrılmış ve Ankara’da gazetecilik yaşamına başlamıştır. Şairimizin 200 yakın şiirleri memleketimizin tanınmış şairleri tarafından bestelenmiş ve TRT programına alınmıştır. ( 4 )

ESERLERİ:

Şiirleri Yedigün (1940), Çınaraltı, Defne, Türk Edebiyatı gibi dergilerde yayınlandı. Şiirleri İngilizce, Fransızca ve Farsçaya çevrildi. 218 şiiri Türk sanat müziği formunda bestelenmiştir. İlk şiirlerinde halk şiiri geleneğine bağlı idi. Sonra aruz ölçüsü ve rubaî şeklinden faydalandı. Şiirleri: Liman (1950), Kin (1952), Aylak İnsanlar Kenti (1965), Kör Kuyu (1970), Akşamüstü (1975), Gönül Dağları (1990), Sonbahar Çiçekleri (1992), Sorma Hiç (1993), Zaman Akıp Gidiyor (Hatıraları, şiirleri, 1994), Sevgi Çiçekleri (1996), Sevgi Burcu (1997), Kader Faslı (1997), Yürektir Sevginin Vatanı (1998), Sevgi Bende Hiç İzine Çıkmadı (1999), Sevgi Seli (2000), Sevgi Bağları (2001), Bakış Mektubu (2002). Hatıraları: Anılarla Şairler Albümü (1995), Şair Dostlarım (2004). Araştırması: Ankara Kabadayıları (1995).

  Hakkında kitaplar: Ayhan İnal, Halil Soyuer, Hayatı ve Şiirleri (1981), Mustafa Ceylan, Halil Soyuer, Hayatı-Sanat-Şiirleri (2000). Kazdağı Eteklerinden  Ankara Doruklanına- Hazırlayan: Nursel Soyuer Gündüz,( Anı - Biyografi ),Ankara 2007,  Ankara’dan Bir Halil Soyuer Geçti, Servet Canbaz, Halil Soyuer'in vasiyeti gereği mezar taşına kendisinin yazdığı şiir konuldu. Çağımızın Karacaoğlan’ı diye anılan şair ve gazeteci Halil Soyuer 16. Ocak 2004 yılında Ankara’da vefa etti ve 17 Ocak 2004 yılında memleketi  Havran’da  toprağa verildi. Vefatının 11. Yılında sevgili üstadımız şair Halil Soyuer’i saygıyla ve rahmetle anıyor. Mekânı cennet olsun diyorum. Sözümü “ Halil’lerden Bir Eksilir”  Şiiriyle bağlamak istiyorum.

Adı geçen şiirinin iki kıt’ası vasiyeti üzerine mezar taşı da yazılmıştır.

Yokta noksan aranılmaz

Yasa budur var eksilir

Ne tükenir sırda insan

Ne insanda sır eksilir

***

Hayat denen şu varlıkta

Söz yücenin pazarlıkta

Ölürsek bir mezarlıkta

Üç metrelik yer eksilir

***

Elden ele renkten renge

Ölüm seldir can bir yorga

Gidersek bozulmaz denge

Halil’lerden bir eksilir.

Halil SOYUER

 

1- Akşam Üstü ( şiirler ) Halil Soyuer, OngunKardeşler Matbaası- Ankara1975

2-a. g. e.

3- Beşparmak Dergisi, Sayı: 2, Ekim 1989- Söke

4- Ferit RağıpTuncor,Defne Dergisi , Sayı: 75, Haziran 1988- İstanbul.

------------------------------------------------

Abdülkadir GÜLER

14. 01.2015- SÖKE

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 2114
Toplam yorum
: 4628
Toplam mesaj
: 223
Ort. okunma sayısı
: 824
Kayıt tarihi
: 27.06.09
 
 

1946 Mardin ili, Kızıltepe ilçesi'nin Esenli köyünde doğmuştur. İlk ve ortaokulu Kızıltepe'de bitir..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster