Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

30 Kasım '12

 
Kategori
Tarih
Okunma Sayısı
9771
 

Özgürlük Heykeli bir Osmanlı projesi miydi?

Özgürlük Heykeli bir Osmanlı projesi miydi?
 

Özgürlüğün sembolü


Günümüzde en çok tartışılan konulardanbiri de New York Limanında yükselen Özgürlük Heykelinin bir Osmanlı Projesinin olup olmadığıdır.

New York’taki Özgürlük Heykeli’nin masraflarının bir bölümünü Osmanlılar tarafından ödendiğini biliyor muydunuz?

ABD’nin işaret taşlarından biri olan Özgürlük Heykeli; 1884’te Fransız halkı tarafından hediye edilen heykel bol elbiselere sarınmış elinde meşale taşıyan kadını resmeder. Kadının başında 7 denizi 5 kıtayı simgeleyen 7 dikenli taç vardır. Sol elinde üzerinde Amerikan’ın hürriyet günü olan 4 Temmuz 1776 tarihinin kazılı olduğu kitabe vardır.

19.Yüzyılda Osmanlı toprağı olan Mısır valisi Said Paşanın Fransız mühendis Ferdinand’de Lesseps’e 1854 de hazırlattığı Akdeniz’le Kızıldeniz’i birbirine bağlayacak olan Süveyş Kanalı projesi onay için Osmanlı hükümdarlığına sunulmuştu. Said Paşa İstanbul’un tasdikini beklemedi ve 1854’ün 30 Kasımında Fransız mühendise projenin hayata geçirilmesi için gereken izinleri verdi. Abdüllaziz projeyi 12 yıl boyunca onaylamadı. Mısır tarafıysa İstanbul’un tasdiki gelmeden işe başladı ama Said Paşa 1863te birdenbire ölüverdi. Yerine geçen İsmail paşa İngiliz taraftarı olduğu için Fransızlarla yapılan ortak işe gereken önemi vermedi. Fakat daha sonra yapılacak kanalın çok önem arz ettiğini anlayınca işe dört elle sarıldı. Nihayet Fransızların baskısıyla Sultan Abdüllaziz 1866’nın 19 Martında projeye izin verdi ve anlaşmaları onayladı: Anlaşmada kanalın Akdenize açıldığı yere dev bir heykel dikilecekti: Heykel firavunlar zamanının elbiselerine bürünmüş bir kadın olacak ve elinde Asya’nın ışığının Mısırdan geldiğini sembolize eden bir meşale tutacaktı. Sultan Abdüllaziz’in ödediği paralar arasında dev heykelin masrafları da vardı. Heykel Fransa’nın tanınmış heykel traşı Frederic Auguste Bartholdi ye sipariş verildi. Dikileceği yerde monte edilecek şekilde parçalar halinde hazırlanan heykel birkaç sene içinde tamamlanmış ve kanalın Akdeniz’e açılacağı yere birkaç hafta içinde yerleştirilecek hale getirilmişti. Ama Said Paşadan sonra Mısırın başına geçen İsmail Paşa, Müslüman bir memlekette böylesine büyük bir heykel dikilmesinin halk arasında hoşnutsuzluk meydana getireceğini düşündü ve mühendis Ferdinand’a heykelin Mısıra getirilmemesi talimatını verdi.

1869 Kasımında Süveyş Kanalı dünyanın dört bir tarafından gelen davetlilerin katıldığı büyük ama heykelsiz bir törenle açıldı. Bartholdi’nin eseri ise Paris’te bir depoya kondu ve tozlanmaya terk edildi.  O yıllarda dünyanın bir başka tarafında bugün kinin aksine Fransa ile ADB arasında büyük bir muhabbet yaşanıyordu. Ve taraflar birbirine jest üstüne jest yapıyordu. Fransa -Amerikan dostluk lideri Laboula’ye Fransız hükümetini ABD’nin dostluklarını daima hatırlayabilmeleri için bir hediye götürülmesi konusunda ikna etti. Hediye devasa bir heykel olması kararlaştırıldı. Heykel bir elinde hukuku simgeleyen kitap tutacak diğer elinde de dünyayı aydınlatan özgürlüğün sembolü bir meşale taşıyacaktı. Sipariş yine aynı heykeltıraş Bartholdiye verildi. Bartholdi’nin eseri zaten hazırdı. Senelerden beri bir depoda beklemekteydi. Ve tek eksiği üst kısmında yani ellerinde ve kollarında ve yüzünde bazı değişiklikler yapılmasıydı. Bakır ve çelikten yapılan heykelin mühendisliği ilgilendiren kısımlarını Paris tekendi adıyla anılan bir kule iken Gustave Eiffel’le beraber çalışarak bitirdi. 1884 Haziranında eser Fransız hükümetine teslim edildi. Bartholdi heykelin yüzünü tamamen değiştirmiş metale annesi Charlotte’nin siluetini işlemişti.  Birbirine monte edilecek şekilde yapılmış 350 parçadan oluşan heykel İsere adındaki bir Fransız gemisine yüklendi ve 4 Kasım 1885 günü New York a ulaştı.

Parçalar, 4 ay içinde kaidenin üzerinde yeniden birleştirilmiş ve 28 Ekim 1886 tarihinde binlerce izleyicinin önünde açılışı gerçekleşmiştir. Özgürlük Heykeli, 1984'ten beri UNESCO'nun Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer almaktadır.

Heykelin daha küçük boyutlarda bir kopyası Paris'tedir ve Atlas Okyanusu'na doğru bakar. Dünyanın başka çeşitli yerlerinde de (Osaka, Priştine, Pekin, Nevada, Güney Dakota, Bordeaux, Poitiers gibi) küçük kopyaları bulunmaktadır.

Özgürlük heykellerinin dünyaya özgürlük getirmediği ortada ama başlangıç düşüncesi Osmanlıya ait olan bir heykelin kıtalararası uzaklıkta Amerika’da olması aslında ekonomik anlamda güçlü olmadığınız durumda özgürlüğün kendisinin değil sembolünün bile size ait olmayacağıdır.

Özgür bir dünyada yaşamak dileği ile.

Nizamettin BİBER

Uzman İnşaat Mühendisi

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Kıymetli Nizamettin Biber :Bizim Osman o tarihte özgürlüğü biliyor muydu gidip Amerika'da özgürlük anıtına katkıda bulunsun biz hala özgürlüğü arayan bir toplum olduğumuza göre,Elin özgürlük anıtıyla ne ilgimiz olur.Selam ve saygılar sunuyorum..

Mehmet Burakgazi 
 01.12.2012 10:19
Cevap :
Merhaba abim, Evet özgürlüğün ne olduğunu bilmeyen bir topluma özgürlük sembolü bir anıt gereksiz gibi. Selam ve saygı benden abiciğim. Teşekküre ediyorum, esen kal.  01.12.2012 14:06
 

Özgürlük heykelinin yapılış hikayesini bilmiyordum. Bu değerli bilgiler için teşekkürler.Olası Amerika bu heykele sahip olduktan sonra, her ülkeye özgürlük götürme işinin ihalesini de kendi adına yaptı. Onun sayesinde özgür dünya vatandaşlarının sayısı her gün artıyor. Mısır, Libya, Suriye,Irak, çok yakında Türkiye...Bir heykel nelere kaadir. Biz ise özgürlük safsatalarına inanarak çanak tutuyoruz hala Amerika'ya. Özgürlüğün temelinde ekonominin yattığı da aşikâr...Selamlar, mutlu kalın...

Ayşegül HAYVAR 
 30.11.2012 13:19
Cevap :
Merhaba Ayşegül Hanım, O çok değerli yorumunuzla verdiğiniz katkıya çok teşekkür ederim. Sembolize edilmiş özgürlük heykeli oldukça büyük bunun tam da anlamı size özgürlük vermeyecemdir. Ekonomik özgürlük elde etmeden özgür olunmayacağı aşikar. selam ve saygılar sunarım. esen kalın.  30.11.2012 16:14
 

Özgürlüğün bir heykeli olabilir dünyada! Ama esamesi savaşlardan, kaostan kelimesi bile edilmemeli. Dünyada özgürlük yok! Bir çok çoraplarıda o usa yada abd örmüyor mu!

İbrahim ARSLAN 
 30.11.2012 13:13
Cevap :
Merhaba; Özgürlük gücünüz oranında sahip olacağınız çok değerli bir kavram dolayısı ile öncelikle onu elde etmek için öncelikle mücadele etmeli ve güçlü olunmalıdır. Amerikanın verdiği özgürlükleri biliyoruz zaten. selam ve saygılar sunarım.  30.11.2012 16:17
 

Son cümle ile tüylerim diken diken oldu! Çok doğru ve çok çarpıcı söylediniz. Bu konu hakkında da hiçbir şey bilmiyordum. Çok teşekkür ederim, Var olun, sağlıkta olun:)

DuyguCan 
 30.11.2012 11:52
Cevap :
Sevgili Duygu; Son cümle aslında yazının ana fikri ve en çarpıcı olması gereken kısımdı, dolayısı ile seninde bu kısma yönelik olumlu ifaden, yorumun beni çok mutlu etti. teşekkürler, sağlıcakla kal sevgi ile :))  30.11.2012 12:05
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 860
Toplam yorum
: 3678
Toplam mesaj
: 85
Ort. okunma sayısı
: 2517
Kayıt tarihi
: 06.06.12
 
 

Yeni dünya düzensizliğinde insan olmaya çalışan ve okuyarak ne kadar cahil olduğunu gören, olayla..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster