Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

10 Aralık '12

 
Kategori
Ekonomi - Finans
Okunma Sayısı
4579
 

Pahalı Kararlar; Otomobil Satın Alınması

Pahalı Kararlar;  Otomobil Satın Alınması
 

İhtiyaç Var mı? Pratik yaklaşım; “Bildiğin, bindiğin aracı kullanmaya devam et” şeklindedir. Eğer aracınızı kullanmaktan memnunsanız,  bıkmadıysanız kullanmaya devam edin. En iyi otomobil "Bildiğiniz, bindiğiniz otomobildir".                                                                          

 

Otomobil  kararınız akılcı olsun.  Dokuz-on (9-10) yıldır aracınızı kullanıyorsunuz, ikiyüzelli-üçyüz (250-300) bin kilometre yaptınız, tamiri ve bakımı pahalı olmaya başladı ve daha yeni bir araç özlemini hissediyorsanız aracınızı yenileme zamanı gelmiş diyebiliriz. Kullanımı süresi konusunda farklı yaklaşımlar olmakla birlikte “Satın aldığınız araca en az beş-on (5-10) yıl binin”. Bunu yaparsanız kilometre başına biniş maliyetiniz  (maliyet/km) makul düzeyde olmaktadır.

Aracınızı yenilemeyi veya daha iyi bir araç satın almaya karar verdiniz. İhtiyacınız olan araç özelliklerini belirleyin.  Şehir içinde aracı kullanacaksanız park etmesi kolay, ekonomik bir araç alabilirsiniz. Hem fiyatı, hem sigorta bedeli daha azdır.

Şehir dışı otoyolda uzun seyahatler yapacaksanız güvenli ve konforlu bir araç tercih edebilirsiniz. Bir kaç kişi ile seyahatiniz söz konusu ise yedi (7) kişilik bir minibüs araç satın alabilirsiniz. Sosyal faaliyetleriniz yoğun, arkadaşlarınızla birlikte seyahat ediyorsanız minibüs türü araç uygun olabilir. 

Spor arabaları seven TV veya futbol yıldızı iseniz tercihiniz olanaklarınıza göre tabii ki farklı olabilecektir. İhtiyacın ne olduğunu tespit ettikten sonra ihtiyacı karşılayan araçların maliyet yönünden incelenmesi yapılabilir.

Mali kaynaklarınıza uygun otomobil alın. Aracınız mali gücünüzle uyumlu olabilmelidir. İlk peşin ödeme miktarınız ve aylık ödeme gücünüz tercihinizin şekillenmesinde rol oynar. Araç satın alırken vergisi, sigortası, bakım ve yakıt masrafları gözönüne alınmalıdır.

Yeni bir otomobil istiyorsunuz. Yeni bir otomobilin; iyi şartlarda sunulan kredi ile satın alınması imkanı, hata ve olası kusurlara karşı üç (3) yıl süre sağlamlık garantisi bulunmakta, bakım ve tamir masrafı asgari seviyede bulunmaktadır. Yeni otomobil teorik olarak mükemmel durumdadır. Geçmişi hakkında herhangi bir endişeniz yoktur. İstediğiniz marka, renk ve aksesurla donatılı olarak seçebilir ve zevkle binebilirsiniz. Taksitleriniz, sigorta ve ve rutin bakım bedelleriniz olacaktır. Onarım, araç muayene masraflarınız asgari sayılabilir. Yeni otomobil için söylenebilecek mahzur; otomobilin galeriden veya araç satış merkezinden çıktığı anda yüzde on-onbeş (%10-15)’e yakın değer kaybetmesidir.

Yeni otomobil alırken dikkat edilecek konular; Orijinal olduğu, çekici ile taşınırken, indirilirken bir yerinin çizilmediği, boyanmadığı, motorun ve tüm düğmelerinin fonksiyonlarını kusursuz yaptığı görülmelidir. 100km’de 6.5litre tüketeceği beyan edilmişken düz yoda 8.5-9 litre tüketirse, sürüş esnasında bir kusur görülürse tamiri yoluna değil otonun yenilenmesi yoluna gidilmesi hususları satıcı ile detaylı olarak konuşulmalıdır. İstisna şartlarda belirlenen tüketim rakamlarına kanmayın. Kullanıcılara sorun, ortalama yakıt sarfiyatından emin olun. 

Kredi kartıyla internet üzerinden otomobil alışverişi  yapabilirsiniz. Ancak dolandırıcılığın çok olduğu Türkiye’de dikkatli olun. Türkiye’de sıfır otomobili internet üzerinden ucuza vereceğini belirten bazı şirketler internet ortamında gözükmekte ve gerçek fiyatından ucuza sunulan otomobilleri satın almak isteyenlerden  kapora istemektedir. Bir iki gün sonra toplanan kaporalar banka hesabından çekilip hesap kapatılmakta ve telefona kimse çıkmamaktadır. Müşterinin ödediği kaporalar dolandırılmaktadır.

Yeni bir otomobil, satın alan Sizin veya arkadaşınızın kaç parası olduğunun değil, fakat kaç para ödeneceğinin iyi bir işaretidir. Anonim

İkinci el otomobil olabilir diyorsunuz. Satın alınacak bir ile dört (1-4) yaşındaki ikinci el bir otomobil yeni durumuna yakın sayılabilir. Galeriden çıktığı anda kaybedilen %10-15’i ödemeyebilirsiniz. Kalitesinden emin olunan bir markanın ikinci el otomobili, birinci el ancak piyasaya yeni çıkmış bir markayı taşıyan, servisinin tam oluşması için süreye ihtiyacı olan yeni bir otomobilden daha iyi olabilir. Burada risk, ikinci el otomobilin nasıl kullanıldığının, eskime ve kaza durumunun yüzde yüz doğruluklu olarak bilinmemesidir.

İkinci el aracı cazip yapmanın bir yolu kilometre sayacıyla oynayıp düşürmektir. Servis defterini görüp incelemek, aracın ruhsatına bakıp ilk sahibini öğrenip sormak ve bilgi almak faydalıdır. Aracın içinin durumu ile kilometresi uyumlu olmalıdır. Fazla kullanılan araçlarda sürücü kapısı düşer. Emniyet kemerinde yıpranma ve tüylenme görülür. Pedal lastikleri ve paspaslar eskimiş olur.Yağ kaçakları ve sızıntılar aracın yüksek kilometre yaptığının işaretidir. Aşınmış koltuk destekleri ve döşeme; aracın 150bin km üzerinde yol yaptığının göstergesidir.

Kaza yapmış araba; Hasara uğramış kısımları erken paslanır. Boya kalınlıklarında farklılıklar görülür. Kaportaya uzaktan güneş ışığı altında baktığınızda sağ ve sol görüntüler arasında farklılık olabilir. Ön ve arka tampon birleşme aralıkları eşit olmayabilir. Plaka lambası ışığı boyalı olabilir. 

Kontrol sırasında; Aracın tüm kapıları açılıp kapandığında sorunsuz çalışmalıdır. Kapı lastiği yırtılmış, erimiş veya tam oturmuyorsa aracın bir darbe almış olduğu düşünülebilir. Kapı lastiklerinde boya izi olmamalıdır. Aracın motor bölmesindeki ve yedek lastik yuvasındaki şasi aksamı iyice kontrol edilmelidir. İkinci el araçta kazaya uğramış olmak yanında Ankara, İstanbul, Samsun veya herhangi bir ilde sel suları altında kalmak, şiddetli bir yağmur sonrası aracın bir alt geçitte sular içinde kalması, ani doluya tutulması veya aracın kum fırtınası veya hortuma uğramış olması önemli kusurlar oluşturabilmektedir. Genellikle aracın içi titiz bir şekilde incelendiğinde nem kokusu, pas emareleri, kum izleri, çamur izleri dışı temizlense de kendini belli edebilmektedir. Ayrıca, motor kısmında pas, kum, çamur ve soket bağlantı yerlerinde hasar görülebilmekte ve motor çalışması olumsuz etkilenebilmektedir. Motor rölantide çalışırken araç uygun devirde çalışmalı ve şaside titreme, sarsıntı olmamalı, motor devirlenirken rahat olmalı ve takılma olmamalıdır. Yağ çubuğu ve yağ haznesi kapağı kontrol edildiğinde kahverengi tortu olmamalıdır.

Aracın ivmelenmesi, frenlerin etkinliği, motor gücü, silecekler, klima, lambalar, dönüş işaretleri, araç camlarının çalışması, tavanın açılması,  kapanması ve benzeri tüm diğer fonksiyonlar kontrol edilmelidir

Araç lambaları; uzak, yakın farlar, dönüşler, fren, geri lambaları, araç tavan, geri koltuk aydınlatmalarının çalıştığını görünüz. Kontrol etmediğiniz bir özellik kusurlu çıkabilir. Araç lastikleri dengeli aşınmış olmalıdır. Asimetrik bir aşınma, sürücü takımlarında ayarsızlık habercisi olabilir.

Aracın kasasının güzel durumda olması, çarpılmamış, düzgün kasa olması, uzmanının güneş ışığı altında incelemesi kusurların görülmesi ve satın alma kararı oluşturulması yönünden faydalıdır.

Mutlaka test sürüşü yapın. İkinci el araçta test sürüşü önemli olup, araç içinde rahat ettiğinizden, sürüş konforunun iyi olduğundan, ön ve arkayı görüş durumunun Size uygun olduğundan emin olun.

Şehir içi deneme ve şehir dışında otoyol denemesi yapılması; Bu sırada düzgün çalıştığı, sağa sola çekmediği,  hızlanma ve fren durumlarının iyi olduğu, araçtan lüzumsuz ses gelmediği, sürerken titreme olmadığı  görülmelidir. Oto yolda hız sabitleme, roketleme, vites özelliklerinin denenmesi yapılabilir. Aracı denerken kapı ve camların kusursuz açılıp kapandığı, ses yapmadığı görülmelidir.

Otomatik vitesli araçlarda dört (4)  kişi araçta ve yukarı giderken, yokuş yukarı dur kalk yapın. Geriye kayma olmadığını görün. Araca rahat binip indiğinizi, sürücü koltuğunun ihtiyacınızı karşıladığını ve ayarlarının çalıştığını görün.  Direksiyonun sertliği kullanım alışkanlıklarınıza uygun olsun. Düz vitesli araçta vites geçişlerinin sorunsuz olduğunu görün. Debriyaja basıp vites değiştirirken zorlanma ve ses gelmesi olmamalıdır. Debriyaj çok sert veya çok yumuşak olmamalıdır.

Aracı ailenizle kullanacaksınız ön diz, arka diz ve baş mesafeleri, bagaj büyüklüğünü eşinizle birlikte kontrol edin. Araç için eşinizin onayını alın. Müzik sistemi; radyo, CD, DVD, MP3 çalışmasını kontrol edin.

İkinci el aracın geçmişinin incelenmesi sırasında bakım ve kaza durumu, kaç defa el değiştirdiği gibi bilgilerin görülmesi faydalıdır. Araç ciddi bir kazaya uğramamış olmalıdır. Alıcıların bir kısmı, aracın komple yeni boyanmış olmasını önemli bir kaza geçirmiş olabilir endişesiyle inceler. Bazı kişiler, ikinci el araç satın almayı, bir başka kişinin problemlerini satın almak olarak düşünmektedir.       Bu yaklaşımdaki risklerin gerçekleşmemesi, alınacak aracın sıkıntı oluşturmaması ve paranızın karşılığını almanız için ilgilendiğiniz aracın uzmanı olan bir kişi tarafından kontrol edilmesi, bakımlarının peryodik olarak yapılmış olması ve güvenilir bir marka olmasına dikkat edilmelidir. Servis bakımlarının zamanında yapılması iyiye işarettir.

İkinci el araçta pazarlık yaparken devir masrafları, muayene bedelinin ne olacağı konuşulmalıdır. Alıcı olarak,  muayene ve kontroldan geçmiş, ruhsat devir işlemi yapılmış araç istediğinizi ve fiyata bunların dahil edilmesini isteyin. Bu fiyatların ne tutacağını konuşun. Araca ilişkin geçmişe ait vergi, ceza borcu kalmasın. Ayrıca sigortası yapılmış ve vergisi ödenmiş araca binmek istediğinizi söyleyin ve bunların ne tuttuğunu öğrenin ve doğru rakamlar olduğunu başka bir kaynaktan kontrol edin. Sonuçta sonradan çıkacak başka bir masraf olmadığından emin olmalısınız.

Pazarlık yapıyorsunuz. Alacağınız araçta istediğiniz indirimi yapmıyorlar ancak ödeyeceğiniz fiyatta temizlenmemiş başka bir ikinci el araç var diyorlar. Amaç, alacağınız aracın kıymetli olduğunu vurgulamaktır. Söylenen araca bakmayın veya bakarsanız da almayı düşündüğünüz araçtan vazgeçmeyin ve fiyatta orta yolu bulun. İkinci el aracı satın aldınız. Lastikler eskimiş ise dördünün hemen değiştirilmesi uzun yolda güvenlik yönünden faydalıdır.

Satın Alınması Riskli Araçlar; Hukuki yönden kusurlu olan araçları satın almayın. Örneğin özellikle lüks araç alırken dikkat edin. Araç  kaçak, hırsızlık aracı olabilir. Bu araçlar emsallerine göre ucuzdur. Satın alırsanız bir gün polis aracınıza el koyar. Aracı elinizden alırlar ve yasal yönden sorumlu siz olursunuz. 

Aracın büyük kazalı araç olması; Görüntüde kusur olmayabilir ancak uzun yolda uzun süre kullanırken, hız yaparken kusur kendini belli edebilir. Satın almayın. 

Sık el değiştirmiş bir aracı satın almayın. Halledilemeyen pahalı bir kusuru olabilir. Kiralama hizmetinde kullanılan, kilometresi yüksek  ve çok sayıda farklı araç kullanım alışkanlıkları olan kişilerin kullandığı bir aracı satın almanıza gerek yoktur. Hor kullanılmış ve araç kötü durumda olabilir

Yakıt tipine göre araçların incelenmesi; Yakıt tipine göre benzinli, benzinli-gazlı, dizel,  elektrikli-benzinli ve sadece elektrikli otomobiller mevcuttur.

Benzinli otomobiller;  Ateşleme bobininin ürettiği 18kV civarı yüksek gerilimin bujide hava yakıt karışımını ateşlemesi ve pistonları hareket ettirmesiyle çalışır. Benzinli otolar seri olması ve aşırı soğuk ya da sıcak iklimlerde iyi çalışması sebebiyle tercih edilmektedir.

Sıvılaştırılmış Petrol Gazlı (LPG; Liquified Petrolum Gas, %70 bütan %30 propan)  Otomobiller; Genellikle her zaman motoru sıcak olan bir başka deyişle yirmidört (24) saat çalışan taksi veya uzun yol araçlarıdır. Hususi kullanım için de ekonomikliği sebebiyle tercih edilebilmektedir. Günlük kullanımda hacminin %80’i kadar doldurulan LPG gaz tüpleri bagaj hacmini daraltmaktadır. LPG litre başına daha az enerji verdiğinden benzinden gaza geçildiğinde araç performansında az da olsa düşüş hissedilebilmekte ve araç gücünün kaybı %5 civarında olabilmektedir.

Gazlı araçların kısa mesafeler yerine uzun mesafelerde kullanılması ekonomiktir. Soğuk havalarda ilk çalışmada gazlı otomobilin motorunun ısınmasının 2-3 km’de tamamlanmasını takiben motor suyu sıcaklığı gaz buharlaşmasına yardımcı olmakta, araç gazla ekonomik çalışmaya geçebilmektedir. Kısa mesafelerdeki iş yeri-ev arası kullanım için araç ancak ısınacağından gazlı çalışma  ekonomik olma noktasına geldiğinde yol tamamlanmış olabilmektedir.

Deposu dolu, gazlı otomobillerin benzinli veya dizel araçlara göre menzili daha kısadır. Her 200-300km’de bir, yakıt istasyonlarına  uğramanız gereklidir.  Gazlı araçların şehir içinde alışveriş merkezleri kapalı park alanlarına girme yasağı bulunmaktadır.

Benzin maliyetlerine göre 100km'de sağlanan yaklaşık üçte bir (1/3 maliyet azalması) olan  mali tasarruf  sebebi ile Türkiye’de gazlı araçların sayısı her yıl artmaktadır.

LPG’den ayrı olarak özellikle Pakistan ve Arjantin'de Sıkıştırılmış Doğal Gaz (SDG, ingilizcesi Compressed Natural Gas; CNG) ile çalışan araçlar bulunmaktadır. Yakıt 200 barla sıkıştırılmış olarak tüpte yer almakta ve 650°C sıcaklıkta yanmaktadır. Türkiye'de bazı istasyonlar araçlar için SDG satmaya başlamıştır.

Dizel otomobiller; Ateşleme bujisi yoktur. Yüksek basınç ve sıcaklık altında dizel yakıt, oksijenli ortamda kendisi ateşlenir. Dizel yakıtlı araçlar eskiden kamyon, otobüs gibi büyük araçlardı. Şimdi dizel teknolojisinin gelişmesi sebebiyle otomobillerdeki dizel oranı gittikçe artmaktadır. Dizel araçların torku yüksek olduğundan yokuşları daha rahat çıkabildiği belirtilmektedir. Dizel araç 7 litre ile 100km giderken, benzinlisi 8-9 litre ile 100km yapabilmektedir. Ayrıca benzin fiyatı, dizelden yaklaşık yüzde on (%10) daha pahalıdır. 

Dizelde sıkıştırma basıncı ve tekerlerde oluşan tork daha büyüktür. Dizel yakıtı benzine göre %15 daha az karbondioksit CO2 üretir.

Dizel otomobilin sıfır tedarik maliyeti benzinli araca göre daha pahalıdır. Dizel araç bakımının da benzinliye göre biraz pahalı olabileceği belirtilmektedir. İyi bir dizel otomobilin yakıt masrafı daha azdır ve tasarrufa olanak vermektedir. 100km’lik menzil, 1.4 litre-2.0litre hacimli araçlarda; 5-7 litre yakıt gerektirebiliyor. Dizel aracın yılda 20bin km’den daha fazla yol yapılıyorsa satın alınması fikri ekonomik bir yaklaşımdır. Ancak aynı marka otomobilin dizelinin hem ilk fiyatının hem de ikinci el fiyatının daha yüksek olduğu ve fiyat farkının kritik olmadığı görülmektedir.

Otomatik, dizel, güçlü bir otomobil; kullanım kolaylığı, ekonomik olması ve sunduğu konfor ile orta halli ailelerce tercih edilebilir.

Benzinli-elektrikli/Hibrid araçlar; Bu araçlarda elektrik motoru, benzinli motorun verimli çalışmaya başladığı örneğin 1500 devir/dakika’ya kadar çalışır. İlk hızlanmayı yüklenir. Takiben benzinli motor çalışır. Yakıt verimli kullanıldığından 100km ortalama yakıt bedeli örneğin %10 düzeyinde düşer. Akü grubu biraz ağırlık yapar, yer kaplar ve hibrid araç benzinliye göre biraz pahalıdır. Ancak akü grubunun yüzde yüz elektrikli araçtaki gibi çok güçlü, yüksek amper kapasiteli olmasına gerek yoktur.  Opel'in hibrid Ampera aracında benzinli motor; akü boşaldığında yol almak için değil aküyü şarj etmek için benzinle çalışmaktadır. Araç, sürekli elektrik motorlarının çalışmasına devam etmesiyle yol almaktadır.

Elektrikli araçlar; Sadece elektrik motorlu ve akülü araçlar da üretilmektedir. Menzil 2012 itibariyle akü boşalana kadar 250km ve üzerindedir. Benzin istasyonu yerine şarj istasyonu kurulabileceği veya ileride verimli aküler üretilebilirse akü sök-tak işinin kolayca yapılabilmesi düşünülmektedir. Akü şarj süreleri %80 kapasite için yarım saate kadar inmiştir. Ancak aküler ağırlık oluşturmakta, çok yer kaplamakta ve pahalılığa sebep olmaktadır. Elektrikli araçlarda akü kimyasal enerjisinin yaklaşık %75'i, içten yanmalı motorlarda ise yakıtın enerjisinin ancak %20'si tekerlere uygulanabilmektedir. Elektrikli araçlarda enerji verimi yüksektir.

Tipik değer 25kWh için 100km mesafedir. Yaklaşık bir kWh bedelini 0.35TL sayalım ve 25kWh enerji için akü verimi %75 olsa 25/0.75=33kWh enerji gerekir. Onbirbuçuk (11.50) TL bedel (33kWh x0.35 =11.55TL) 100km için gereklidir. En ekonomik otomobil 100km'de 4 litre yakıt harcasa yaklaşık 18TL (4litrex4.5TL=18TL) eder. Elektrikli araç kullanım maliyeti en ekonomik otomobile göre altıbuçuk (6.5) TL daha ucuzdur ve  %35 (6.5TL/18TL=%35) tasarrufludur.                                                                  Elektrikli otomobilde en ekonomik otomobil yakıt fiyatının üçte biri kadar daha az maliyetle (1/3 tasarruf) 100km gidebiliyorsunuz. Bu tercih edilecek bir tasarruftur. Ancak dikkate alınması gereken husus elektrikli aracın aküsünün değiştirilmek zorunda kalınması ve maliyetinin yüksek olmasıdır. Bu maliyet sağlanan tasarrufu azaltabilmektedir. Otomobil akü teknolojisi gelişirse, elektrikli otomobiller ticari bakımdan rekabetçi değer kazanabilecektir.

Araç akülerinin şarjı sırasında elektrik enerjisi kullanılmakta; kömür santralleri dışında, hidroelektrik, doğal gaz, güneş, rüzgâr veya nükleer santralden elektrik üretilirken çevreye daha az CO2 ve benzeri zararlı gaz verilmektedir. Elektrikli araçlar kalabalık şehirlerde emisyonu sıfıra yakın olduğundan çevre dostudur. Elektrikli araçlarda kullanılan elektrik motorları istikrarlı, sessiz, ivmelenmesi kolaydır. Elektrikli otomobiller dışında elektrikli yük taşıma araçları, uzun yıllardır özellikle kapalı büyük mekânlarda kullanılmakta ve karbondioksit CO2 emisyonu olmaması sebebiyle tercih edilmektedir.

Otomobilin çevreyi kirletmemesi için yeni teknolojiler denenmektedir. Bu kapsamda hidrojeni elektrik üretmekte kullanan elektrikli araçlar veya hidrojeni içten yanmalı motorun yakıtı olarak kullanan otomobiller denenmektedir. Hidrojen yakıt olarak kullanılırken sıkıştırılmış gaz veya sıvı yakıt şeklinde motorda kullanılmaktadır. Bir (1) kg yakıtla 100km'ye yakın yol alınabilmektedir. Ancak araca hidrojeni yakıt olarak doldurmak zordur. Hidrojeni içten yanmalı motorun sıvı yakıtı olarak değil de,  elektrikli motorun çalışması için akım üretme maksadıyla kullanılırken %90 üzerinde verim elde edilebilmekte ve  şarj edilen bataryadan sağlanan elektrik enerjisi ile elektrik motorlu araç yol almaktadır. Bataryası pahalıdır. Zamanla hidrojen yakıt teknolojisinin veya elektrik bataryasını şarj teknolojisinin gelişeceği umulmaktadır. 

Modern insan, kredi alarak ödemelerini taksitlendirdiği aracını,  finansmanı bonolarla yapılan otoyolda, kredi kartıyla aldığı yakıtla sürmektedir. Earl Wilson

Otomobil fiyatını etkileyen özellikler; Türkiye de sıfır kilometre, yeni otomobil alımı için finansal kredilerin piyasa canlılığına göre belirli bir faiz içerdiği, ileride ikinci el oto için de uygun faizli kredi sağlanabileceği söylenebilir. Yeni bir araç alırken aksesuarların çok yekün tuttuğu, satarken ise araç satın alan ikinci el pazarlamacıların araç model yılına göre fiyat biçtikleri, aksesuarları görmezden geldikleri bilinmektedir. Örneğin deri koltuklar, metalik boya satın alırken ilave para gerektirirken, araç satılması sırasında görmezlikten gelinmektedir. Güvenlik, kullanışlılık ve konfor sağlama dışında aksesuar alımında dikkatli olunması boya koruma, uzatılmış garanti gibi hususların gerekliliğinin ayrıca kıymetlendirilmesi faydalıdır.

Genel olarak piyasada açık renkli araçlar tercih edilmektedir. Kiri ve çizikleri az gösteren renkler iyi sayılmaktadır. Ayrıca, açık renkler trafikte güvenlik yönünden daha kolay görülebilmektedir.

Küçük otomobiller genel olarak yakıt bedeli az olduklarından ve ehliyetini yeni alan kişiler tarafından tercih edildiğinden değer kaybı yıllara göre daha az yüzde oranında olabilmektedir.Büyük araçlar, orta büyüklükteki ve küçük araçlara göre daha çok değer kaybetmektedir. Düz vitesli araçların kullanırken daha az benzin yaktığı söylenmekle birlikte artık yeni teknoloji otomatik vitesli araçlar ekonomik olabilmekte ve ikinci elde bile otomatik araç talebi artmaktadır. Genel tercih otomatik vitesli araca yönelmektedir. Yakıt kullanımı yönünden dizel araçların yüzdesi  artmaktadır.

Araç satın alma gücünüzü iyi hesaplayın. Yıllık kazancınız 60binTL, aylık geliriniz 5binTL olsun. Makul tasarrufunuz %20 ile yıllık 12binTL, aylık 1000TL'dir. Ödeme gücünüz, kendinizi zorlarsanız %25 yani ayda 1250 TL olsun. Elinizde biriktirdiğiniz 15binTL var olsun. Her ay 1250TL ödeyerek satın alacağınız araç borcunuzu 4 yılda bitirmeyi hedefleyin. Otomobil yıllık faizi %12 olsun. Her yıl ödediğiniz  para %12 faiz karşıladığından yani değeri %12 azalacağından ödediğiniz  15binTL/1.12=13.4binTL birinci yıl sonu, 13.4binTL/1.12=12binTL ikinci yıl sonu, 12/1.12=10.6  üçüncü yıl sonu ve 10.6binTL/1.12=9.5 binTLdördüncü yıl sonu olacağından araç satın alırken ödenecek para reel değeri; 15 peşinat + (13.4+12+10.6+9.5) = 60.5binTL olur.

Günümüzdeki bedeli yaklaşık 60binTL'lik otomobili satın almak için, peşinat bir (1) yıl, taksitler dört (4) yıl toplam beş (5)  yıl gereklidir. Araç satın almak için kredi kullanacaksanız; satın alırken ne kadar peşinat fazla olursa ilerideki taksit yükünüz o kadar azalır. En az %20 ödemeyi peşin yapın. Taksitleriniz mümkünse kazancınızın %20-25 sınırını aşmasın. Aksi halde ödeme zorluğu çeker, arabayı iade durumunda kalabilirsiniz. Aracınızın yakıt masrafı, trafik ve kasko sigortaları, vergi, bakım ve olası park masraflarını da dikkate almanız faydalıdır.  Dört yaşında ikinci el, iki (2) litrelik  bir aracın yakıtı yılda (15000km yol ve 100km’de 8 litre benzin için  150x8=1200litre, 1200x4.6TL=5520TL) yaklaşık beşbinbeşyüz (5500)TL tutar. Yıllık vergisi 1600TL,  sigortası 1400TL, bakım masrafı 1000TL, park masrafı 200günx5TL=1000TL sayalım. Toplarsak yaklaşık yıllık masraf onbinbeşyüz (10 500) TL’dir. Amortisman bedeli ve muayene bedeli hariç aylık masraf 875TL sayalım, taksit bedeli 1250TL toplamda her ay 2125TL araç masrafı çıkıyor.  Aylık geliriniz beşbin (5000) TL idi. Araç,  bütçenizde ödemeleri bitene kadar önemli bir masraf  (kazancın %42’si) kaynağı olmaktadır. Bu rakamlar imkan varsa önceden tasarruf edilerek, yapılacak peşin alışverişin kıymetini göstermektedir. Peşin alışverişiniz mümkün değilse, az kredi çekmeye ve kısa sürede ödemeye gayret edin.

Otomobil firmaları kitlesel kampanyalar yaparak, bankalarla anlaşıp %1'den daha düşük aylık faizli otomobil kredileri sunabilmektedir. Örneğin 2000 adetlik bir kampanya ve dört aya yayılmış her ay 500 adet otomobil teslimi, 36 ay taksitlendirme ve düşük faizli kredi uygulaması yapılabilmektedir. 

Araç tercihleriniz; Otomobilinizin kaliteli bir marka olması, ilk maliyetinin sınırlı olması ve yakıtının ekonomik olması masrafların sınırlanması yönünden önemlidir. Özellikle şehir içinde aracınızı kullanıyorsanız çok yakıt yakan bir araç yerine küçük, az yakıt tüketen, park etmesi kolay, sigorta bedeli az bir araç tercih edebilirsiniz. Mali durumunuz iyi ise güçlü, otomatik, dizel veya benzinli bir araç düşünebilirsiniz. Bir de tersini düşünelim. Pahalı bir jip almayı planlıyorsunuz. Özel plaka da taktıracaksınız. Arkadaş ve komşuların alakasını çekeceğiniz muhakkak. Ancak yakıt masrafı, araç vergisi, sigortalar ve ihtiyaç duyulduğunda bakım ve tamir masrafı yüksek olacak. Bunları toplayın, ne kadara mal oluyor. Rakamı gördükten sonra sorulacak soru şudur. Bu aracın masraflarını karşılayabilecek misiniz? Cevap "Hayır" ise almaktan vazgeçin. “Evet” ise önemli bir gider kaynağını masraflarınıza eklediğinizi bilin ve aracınızdan hoşlanın.

Araç satın alma tercihlerinde  konfor, emniyet, düz/otomatik vites, ekonomik yakıt tipi ve görsel yaklaşımlar farklı ve doğru çözüm sayısı birden fazla olabilmektedir. Kişi inandığı veya ikna edildiği çözümü uygulayabilir.

General Motors yaklaşımı; “Her bütçe ve her amaca uygun bir otomobil üretmeliyiz.”

En iyi çözüm otomobil olmayabilir. Türkiye’de metroya ve toplu taşıma araçlarına önem verilmesi gereklidir. Kişisel araçlarla ulaşımını sağlayan bir toplum olmak yaşam maliyetini oldukça pahalı yapmaktadır. Petrolü hep ithal ediyorsanız, satanlara bağlılığınız ve döviz ihtiyacınız artmaktadır. Araç bir statü sembolü değildir. Kişiler a noktasından b noktasına gitmektedir. Bunun Dünya’da en ucuz uygulaması toplu taşıma uygulamalarıdır. Türkiye’de ise daha farklı bir yaklaşım olduğu aracın ve giyimin bazen statü sembolü olarak kullanıldığı söylenebilir.

Aracı almak için en uygun zaman; Birinci alternatif; araç satın alırken ihtiyaç durumunuza uygun olursa yıl sonunda araç satın almaktır. Aralık ayı içinde şirketlerin satmayı taahhüt ettikleri miktara ulaşmaları ve bu miktar tamamlandığında, kotayı sağlamaktan dolayı prim söz konusu olduğundan,  şirketler, pazarlığa veya bedava aksesuar ilavesine olumlu bakmaktadırlar. İkinci alternatif, seneye aracın modeli, kasası yenilenecekse aracın son yılı olduğundan fiyatları düşük tutulmaktadır. Yılın on iki ayında aracınızı mutlaka ay sonu almaya çalışın. Kotasını tamamlamaya, büyük bir ödemesinin eksiğini gidermeye ve pazarlığa açık bir satıcı mutlaka bulursunuz.

Kışın biraz gerileyen ikinci el araç fiyatları, ailelerin tatile araçlarıyla gitme arzuları, talep artışı sebebiyle ilkbaharda biraz yükselir. Üstü açık kabrio araç ilkbaharda, arazi aracı sonbaharda daha kolay satılabilir.

Sonuç olarak:                                                                                                                                                                    Araç satın alırken önce ihtiyacınızı belirliyorsunuz. Emniyet, sağlamlık, istenilen konfor seviyesi, yakıt ekonomisi konularını inceliyorsunuz. Araç ödemeleri mali durumunuza uygun olmalı. Satın alma fiyatı, ilk peşinat, taksitler ve anahtar teslim tüm masrafları belirliyorsunuz. Satın alacağınız araç veya benzeri ile mutlaka test sürüşü yapıyorsunuz.Önceden yapılan test sürüşü araç hakkında bilginizi artırmanıza ve aracı tanımanıza yardımcı olur. Satın almayı istediğiniz aracı pazarlık yaparak satın alıyorsunuz. Gücünüz yetmezse ikinci el araca yönelin.

Araçı kullanırken ilk yarım saat ve ilk gün çok dikkat ediyorsunuz. Araç satın alındığında ilk kullanım ve ilk yarım saat ve ilk gün acemi ve telaşlı olduğunuz süredir. Kaza olabilir. Günün ve trafiğin uygun saatlerinde aracınızı alın. Yanınızda sakin bir  arkadaşınız olsun.

Araç satarken;  Aracınızı satarken sizin için önemli olan aracınızın satış değerinin ne olduğunu öğrenmenizdir. Aracın yılı, markası, donanım durumu, mevcut durumu değerini etkiler. Örneğin 2009 yılı VW Passat, konfor donanımlı veya lüks donanımlı olabilir. Lüks donanımlı olan araç tavanı açılabilir, koltukları ısıtılabilir, GPS cihazının olması gibi özellikler içerebilir. Aracın durumuna bakıldığında  kaputunun çiziksiz olması, boyasının kusursuz görünmesi, görünüşünün diri olması önemlidir. Bakımlarının serviste yapılması ve motor çalışmasının kusursuz olması önemsenir. Bu tür dokümanları hazır edin.

Aracın kilometre durumu fiyatını etkiler. Kilometresi fazla ise uzun yol sebeplerini satın alacaklara izah etmeniz faydalıdır. Aracı satın alırken sizin önemsediğiniz hususları bu sefer bir başka kişi inceleyecektir. Aracın durumu mükemmel, iyi, idare eder veya kötü kategorisine sokulabilir.  Bunları değerlendirip piyasayı öğrenerek aracınızın kıymeti hakkında fikriniz olur. Mükemmel araç ve kötü durumdaki araç fiyat farkı  oldukça yüksek olabilir. Çok iyi durumdaki araç 40bin TL iken, iyi durumdaki 36binTL,  idare eder durumdaki 31 binTL, kötü durumdaki onarım bakım ihtiyacı olan araç ise 25binTL olabilir.

Püf noktası, tahminin iyi yapılmasıdır. Fiyatı düşük tutarsanız, aracınızı değerlendirememiş olursunuz. Çok fiyat isterseniz aracınızı kısa sürede satamaz, vergisini ödemeye devam eder ve paraya çevirememiş olursunuz.İkinci el araba ticareti yapanlar aracınızı genellikle en az %10-15 eksik fiyata almaya çalışır. Kendiniz satış fiyatını belirlerken bunu dikkate alıp, aracınızı bir başka kişiye satmaya çalışabilirsiniz.

Otomobiliniz ve Çocuklarınız;  “Çocuklarınızı evinizde kucaklayın, araçta ise kemerlerini bağlayın.” Amerikan sözü

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 137
Toplam yorum
: 8
Toplam mesaj
: 1
Ort. okunma sayısı
: 1742
Kayıt tarihi
: 14.10.12
 
 

Elektronik Y.Mühendisiyim. Teknik alan dışında Tasarruf ve tutumlu yaşam, Kişisel Finans Yönetimi..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster